انگلیس، چند جانبه گرایی بهتر از یکجانبه گرایی است!

نخستوزیر (انگلیس) در اکتبر 2003 سخنرانی پرهیجانی در دفاع از حاکمیت انگلیس در برابر رئیس جمهور متکبر و راستگرای امریکا به عمل آورد که به عنوان یک قهرمان از او تجلیل شد.

کد خبر: ۱۳۹۸۲۶

آن نخستوزیر هیوگرانت و رئیس جمهور بیلی باب تورنتون بود و سخنرانی در فیلم سینمایی عشق عملی که یک کمدی عاشقانه بود، به عمل آمد. تماشاگران فیلم هم از موضع ضدامریکایی نخستوزیر خیالی انگلیس استقبال کردند.
آن فیلم، فیلم مورد علاقه تونی بلر نبود. او یک بار، به درستی، گفت که هر نخستوزیر که از نمونه فیلم پیروی کند برای یک روز با استقبال مردم انگلیس مواجه خواهد شد اما انگلیس را 20 سال عقب میاندازد. اما در حالی که تونی بلر دیگر نخستوزیر نیست و جورج بوش هدف خشم مخاطبان امروز رئیس جمهوری از کار افتاده است، هنوز مردم زیادی علاقه دارند مانند آن فیلم شاهد مخالفت انگلیس با سیاستهای امریکا باشند.
این علاقه کمک میکند روشن شود چگونه یک سخنرانی ساده به وسیله داگلاس الکساندر وزیر توسعه بینالمللی انگلیس در هفته گذشته به عنوان علامتی پنهانی از گوردون براون برای دور شدن انگلیس از اتحاد سرسختانه با امریکا تعبیر شود.
الکساندر گفت که چند جانبهگرایی بهتر از یکجانبهگرایی است و قدرت نظامی نباید معیار اقتدار یک کشور در صحنه جهانی باشد. این سخنان را به راستی میتوان به عنوان انتقاد از شیوه جورج بوش برای راه انداختن جنگ در عراق تعبیر کرد. اما این همچنین ابراز نظری عادی از واقعیت سیاسی است که تعداد زیادی از سیاستمداران امریکایی، اعم از جمهوریخواه و دموکرات در آن اتفاقنظر دارند.
دلیل محکمی برای انگلیس وجود ندارد از واشنگتن فاصله بگیرد و براون این را میداند. پس از این که سخنان الکساندر خبر اول رسانهها شد نخستوزیر با ارسال یادداشتی به اعضای کابینهاش به آنان یادآوری کرد که: ما اجازه نخواهیم داد افراد انگلیس را در برخورد با چالشهای عمومی که در جهان با آنها مواجه هستیم از ایالات متحده جدا کنند.
براون به اعلام این نظر نیاز داشت نه برای این که سیاست دیگری در مقابل رابطه ویژه با امریکا در دولت انگلیس وجود داشت بلکه برای این که از نظر بسیاری از نمایندگان حزب کارگر در پارلمان انگلیس رابطه شخصی نزدیک بین تونی بلر و جورج بوش ناخوشایند بود و این نمایندگان علاقه دارند اقداماتی نمادین از استقلال انگلیس مشاهده کنند.
به علاوه سیاستها درباره حساسترین موضوع یعنی جنگ در عراق به ندرت حتی به وسیله کاخ سفید کنترل میشود بلکه به وسیله اعضای کنگره تعیین میشود که با نظری به رایدهندگان در داخل امریکا به آن میپردازند. این وضع باعث میشود براون فضای چندان بیشتری نسبت به بلر برای ابتکار عمل نداشته باشد. این کار همچنین به این معنی است که هر مخالفتی با امریکا که انگیزه آن نفرت از جورج بوش باشد، بیمعنی و یک اشتباه سیاسی خواهد بود.
افکار عمومی امریکا به شدت با جنگ مخالف است. به احتمال بسیار اقداماتی برای بازگرداندن نیروهای امریکایی انجام و یا حداقل نشانههایی برای بازگشت زودهنگام آنان، تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری و کنگره امریکا در نوامبر 2008، داده خواهد شد. چون امکان باقی ماندن نیروهای انگلیس بدون متحدان امریکایی آنان در عراق وجود ندارد، همین امر در مورد لندن نیز صادق است.
براون میتواند خروج آنی را اعلام کند. اما دولت عراق میخواهد نیروهای انگلیسی در بصره بمانند و آنان در حال پیشرفت واقعی در زمینه آموزش نیروهای امنیتی عراق هستند.
نشانههایی از بهبود قابل توجه در موقعیت امنیتی در نقاط دیگری از عراق، در نتیجه تغییر در استراتژی نظامی امریکا، وجود دارد. در این چارچوب، باقی ماندن در عراق مسیر اقدام محترمانهتری در ارتباط با مردم عراق است. به این دلیل موضع براون باید نزدیکتر به موضع بوش باشد تا موضع سناتورهایی که از جدول زمانی عقبنشینی بهرهبرداری سیاسی میکنند.
در این حال، در غیاب یک پیام آشکار در زمینه سیاست خارجی از نخستوزیر، تفسیر و تعبیر خلاقه از سخنان وزیران او شکاف را پر میکند. این وضع نمیتواند ادامه یابد. براون باید هر چه زودتر دیدگاه خود را از جایگاه انگلیس در جهان اعلام کند.
هنگام انجام این کار باید به وی توصیه شود از ضدیت با امریکا اجتناب کند.