کرم ابریشم به کمک محیط زیست می آید

جذب مواد رنگزا به خواص این ماده و ساختار آن ، اندازه ذرات ، دما و زمان بستگی دارد. به گفته دکتر بابک نوروزی ، دانش آموخته مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و عضو هیات علمی دانشگاه گیلان مجری این طرح ، شفیره کرم ابریشم ، از ضایعات صنایع تولیدی ابریشم و پسماند فرآیند ریسندگی است. با توجه به ساختار آمینواسیدی شفیره ، تصور می شد که این ماده قابلیت جذب مواد رنگزای گوناگون را با تنظیم شرایط جذب خواهد داشت.
شفیره کرم ابریشم پس از آماده سازی به عنوان جاذب طبیعی جهت حذف مواد رنگزا،مورد استفاده قرار می گیرد. این شفیره ها از دو جنبه استخراج بیوپلیمرها و خود کرم ابریشم بررسی شده است. از بیوپلیمرهای به دست آمده از شفیره کرم ابریشم می توان در صنایع دارویی و پزشکی مانند تولید باندهای ترمیم زخم و همچنین در صنایع تصفیه آب و پساب به عنوان الکترولیت استفاده کرد. تاکنون هرگز از شفیره کرم ابریشم برای جذب مواد رنگزا استفاده نشده بود. این ماده جاذب ، طیف وسیعی از مواد رنگزا را جذب کرد که این کار از طریق تغییر PH صورت می گیرد.
در PH های اسیدی ، بار بیشتر سطح جاذب به سبب حضور گروههای آمینواسید، مثبت خواهد بود. بنابراین ، دافعه ای بین ملکول های رنگزای کاتیونیک (دارای بار مثبت) و سطح ماده جاذب به وجود می آید که سبب کم شدن جذب این مواد می شود. در محیطهای قلیایی با PH بالا بار بیشتر سطح جاذب منفی می شود و بنابراین دافعه ای بین ملکول های رنگزای اسیدی و سطح ماده جاذب به وجود می آید که جذب این گروه از مواد رنگزا را کاهش می دهد.به گفته نوروزی ، ورود پساب های صنعتی ترکیبات رنگی تولید در ایران ازجمله رنگهای نساجی ، اکوسیستم جانوری و گیاهی را تحت تاثیر قرار می دهد.
یکی از عواملی که زمینه ساز وقوع چنین پدیده هایی می شود، مطالعه فناوری های قدیمی و یکصد ساله کشورهای صنعتی به کشورمان است که استفاده از آنها عواقب ناگواری را برای محیط زیست به همراه خواهد داشت. تقاضا برای طراحی و یافتن سیستم های تصفیه پساب با راندمان بالاتر رو به افزایش است. حذف مواد رنگزا از پساب از نظر اقتصادی یک مساله مهم برای صنعت نساجی باقی مانده است و نیاز به تصفیه این گونه پساب ها با یک سیستم تصفیه پیشرفته موثر و اقتصادی برای حذف مواد رنگزای باقی مانده ضروری است.
از مزایای اصلی استفاده از سیستم جذب برای کنترل آلودگی آب می توان به هزینه اولیه کمتر، غیرسمی بودن و حذف موثرتر مواد زاید آلی در مقایسه با فرآیندهای تصفیه زیستی متداول اشاره کرد.
نتایج حاصل از استخراج ماده رنگزا از ماده ، جاذب نشان می دهد به هنگام تماس جذب شیمیایی رخ می دهد و بنابراین اندازه مولکولی ذرات در رقابت برای جذب کمتر مورد توجه قرار می گیرد. نوروزی در پایان یادآور شد واحدهای صنعتی تولیدکننده پسماند شفیره کرم ابریشم که دارای کارگاه های رنگرزی هستند، می توانند از این شفیره ها برای جذب مواد رنگی از آب استفاده کنند و آب حاوی مقدار رنگ کمتری را به محیط بازگردانند. به این ترتیب ، از موجودات زنده و بقایای آنها برای حفاظت از محیط زیست و کاهش آلودگی های زیست محیطی استفاده خواهد شد. از این پسماندهای رنگی نیز می توان استفاده کرد که در صورت انجام مطالعات لازم می توان چنین اقدامی را جامه عمل پوشاند و طرحهای تحقیقاتی مشابه را نیز به مرحله اجرا درآورد.