تب مالت هشدار می دهد

دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ، افزایش بیماری تب مالت را ناشی از عدم نظارت جدی سازمان دامپزشکی در واکسیناسیون دامها و بازدید از دامداری ها می داند. رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ، استان های آذربایجان و خوزستان را ازجمله مناطق مستعد در افزایش این بیماری عنوان می کند و می گوید: مصرف شیر تازه ، سرشیر، پنیر تازه و... که پاستوریزه و استریلیزه نیستند، عامل انتقال بیماری از دام به انسان می شود. البته فراموش نکنیم عامل بیماری تب مالت در بستنی و خامه به مدت طولانی فعال باقی می ماند و با توجه به مصرف این مواد در کودکان و نوجوانان احتمال ابتلای آنان از این طریق زیاد است.
دکتر مشکات ، مدیرکل سازمان دامپزشکی در توضیح نقایص واکسیناسیون در سالهای گذشته می گوید: در تمام مواردی که از واکسیناسیون صحبت می شود، منظور واکسیناسیون دامهاست که آن هم از سال 68 تا 75 با افزایش همراه بود، ولی سال 75 و با توجه به ایجاد مشکل در پوشش واکسیناسیون کشور کاهش یافت که همین می تواند دلیل فزونی گرفتن بیماری در آن سالها باشد، اما خوشبختانه و با پوشش مناسب کنونی این مشکل برطرف شده و همین عاملی برای کاهش میزان موارد ابتلا خواهد بود.
دکتر زالی ، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز اعلام افزایش تولید صنعتی واکسن تب مالت در کشور را روزنه امیدی برای کنترل تب مالت می داند.

چالشهای موجود

افزایش آلودگی دام به بیماری ، محدودیت منابع انسانی ، تجهیزاتی و مواد لازم برای پوشش جامع ، اقدامات کنترلی در دام و ضعف سیستم قرنطینه ای در مرزها و بین استان ها و ورود غیرمجاز دام از چالشهای مهم کنترل تب مالت در کشور است. از طرفی وجود دام کوچ رو در کشور باعث گسترش بیشتر این بیماری می شود. قابل ذکر است که هنوز روستاییان و عشایر کشور که بیشتر از همه با خطر ابتلا به تب مالت مواجه هستند اطلاعات اولیه درباره این بیماری و راههای پیشگیری از آن را ندارند.

اقتصاد و بیماری

کاهش موارد تب مالت منجر به کاهش هزینه ناشی از درمان ، ناتوانی و عوارض بیماری در انسان می شود. این مساله در روستاییان و عشایر که اقتصاد آنان وابسته به تولیدات لبنی است نمود بیشتری دارد؛ اما در بسیاری از موارد علایم واضحی در دام بیمار تظاهر نمی کند، بنابراین تشخیص هم بسختی صورت می پذیرد. این مساله موجب می شود دام بیمار درمان نشود و انسان را بیمار کند. چنانچه بیماری در نمونه حیوانی بدرستی کنترل شود در نمونه انسانی هم تحت کنترل خواهد آمد.
البته اقدامات کنترلی موثر در شیراز موجب کاهش 40 درصدی بروز تب مالت در این منطقه شده است.

همکاری بین بخشی

تقویت و گسترش هماهنگی بین بخشی ، آموزش جامعه و کارکنان بخش بهداشت و درمان ، تقویت ظرفیت و بهبود سیستم گزارش دهی بیماران ، تقویت آزمایشگاه ها برای انجام آزمایش های استاندارد تشخیصی از راهکارهای پیشنهادی برای کنترل افزایش تب مالت عنوان می شود. دکتر گویا انجام مراقبت دیده ور در گروههای در معرض خطر نظیر کشاورزان ، دامداران و چوپانان را الزامی می داند؛ اما از آن مهمتر این است که ریشه کنی تب مالت در کشور مستلزم همکاری بین بخشی موثر و مستمر بین سازمان دامپزشکی ، محیط زیست ، وزارت جهاد کشاورزی ، وزارت کشور و وزارت بهداشت است .فراموش نکنیم با وجود افزایش آگاهی جامعه و کارکنان بخش بهداشت و درمان در عرصه بیماری ها و تلاش برای جلوگیری از بروز آن ما هنوز شاهد افزایش موارد تب مالت طی سالیان اخیر هستیم.