معاهده ان پی تی ؛ چالش عصر جدید

اجلاس مقدماتی هشتمین نشست اعضای امضاکننده معاهده منع گسترش سلاحهای کشتار جمعی موسوم به ان پی تی از روز گذشته در وین پایتخت اتریش آغاز به کار کرده است.

کد خبر: ۱۳۲۸۲۷

معمولا هر 5سال یک بار اعضای این معاهده طی یک نشست به بازنگری در محتوای این پیمان می پردازند. قرار است در سال 2010این اجلاس با هدف تطبیق ان پی تی با شرایط جدید برگزار شود.
دکتر محمد فرهاد کلینی ، کارشناس مسائل استراتژیک در گفتگو با جام جم به چند پرسش در این زمینه پاسخ گفته است.

چالشهای عمده معاهده ان پی تی در شرایط پسا جنگ سرد کدامند؛

امروزه متاسفانه با توجه به برخوردهای دوگانه با مفاد ان پی تی و همچنین دور زدن قوانین بین الملل از طریق همکاری های دوجانبه ، همانند آنچه درخصوص کشورهای خارج از ان پی تی شاهد هستیم ، نظام قدرت درصدد مشروعیت بخشی به این کارکردهاست.در واقع ناقضین اصلی مفاد ان پی تی قدرتهایی هستندکه بر خلاف مقررات موجود به دنبال تهی کردن محتوای مباحثات جدید هستند.

با عنایت به تاکید ماده چهار ان پی تی مبنی بر دسترسی همه کشورهای عضو و غیر عضو ان پی تی به فناوری صلح آمیز هسته ای ، چرا قدرتهای بزرگ کارشکنی می کنند؛

امروزه تفسیرهای یکجانبه در اصل سم مهلکی است که بر پیکر نظام حقوقی امنیت بین الملل ریخته می شود. هرگونه خون تازه ای برای ادامه حیات امنیت بین الملل که سرسبزی و با هم زندگی کردن را نوید می دهد، منوط به یک حرکت بزرگتر و داشتن تدابیر مناسب و اعمال رویه متعهدانه است .امروزه صرف اشاره به شناسایی برای ادامه تعامل کافی نیست ، بلکه کشورهایی که از قبیل ایران به دنبال استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای هستند، باید «حق اعمال حقوقی آنها» مورد توجه قرار گیرد.این موضوع به عنوان یک سیاست تهاجمی و روبه جلو نیست ، بلکه اصالت بخشیدن به استانداردهایی است که می تواند فضای تعامل را پایدارتر و قابل دسترسی کند.امروزه روند فناوری و امنیت به گونه ای است که شاید یک کبوتر هم بتواند یک موتور جت را به خطر اندازد و ضروری است تا با یک تفکر نانودیپلماسی و توجه عمیق به افزایش بخشی و ظرفیت سازی در حوزه اعتماد بتواند خود ستون فقرات تضمین معنا شود. لذا داشتن فضای مناسب برای خروج از تفکر پیش فرض و پیشدستانه و داشتن نگاه برابر امری الزامی است و جعبه ابزار ساخت روند حقوقی بین المللی باید در چارچوب بستر منطق و هوشمند، رفتار قانونمدار و ادبیات قابل مفاهمه توام با رویکردی در چارچوب افزایش امتیاز به همکاری مشترک نگریسته شود.

با این توصیف آیا شاهد دسته بندی جدید درون نظام بین المللی خواهیم بود؛

در این خصوص متاسفانه یک جریان نئوکان رادیکال تلاش دارد تا براساس گرگ و میش شرایط را سازمان دهد.آنها سعی می کنند تا نئوکانیسم خود را تبدیل به نیوریپالیکن یا جمهوریخواهان جدید کنند و از این مسیر دنیای جدید را تفسیر کنند.در نگاه آنان که یک جریان نیمه مسلط هستند جهان در 3حوزه تفسیر می شود. از منظر آنها جهان اول که نظام قدرت و سلطه است ، حق تعامل و رفتارهای چندجانبه گرایی به جای هژمون امروز، معنای جدیدی دارد و تعامل را ضعف در چارچوب امریکا و قدرتهای برتر می داند. مدار دوم کشورهای همکار و در حال توسعه در چارچوب نظام قدرت قرار دارند که تنها جریان قدرت می تواند با آنها مذاکره کند و در مدار سوم کشورهایی را تعریف می کنند که هنوز خارج از شرایط دسترس استراتژیک آنهاست و در مقابل این کشورها صرفا راه گفتگو را با اکراه پذیرا هستند و معتقدند با این جهان و دیگر کشورهایی که شاید طی سالهای آینده ناپدید شوند، موضع تعامل وجود ندارد و صرفا آنها باید گوش شنوا داشته باشند. چنانچه ملاحظه می کنید، آنها سیستم جدید جهانی را بر مبنای قدرت و نه حقوق و مدرنیسم و نه تمدن تعریف می کنند که این تفکر بشدت برای ساخت آینده مضر و چالش برانگیز است .