شاید درباره «سهراب» سریال بسازم

کار در «مرگ خاموش» را چطور دیده‌اید؟ بخصوص بازیگرانی نظیر سعید راد و پریوش نظریه را هم کنار خود دارید.
حرفه‌ای‌گری «مرگ خاموش» اصلی‌ترین ویژگی این مجموعه است. یک تیم بسیار منضبط و کاربلد در پشت‌صحنه حضور دارند که تلاش می‌کنند همه چیز را به‌گونه‌ای حرفه‌ای و سروقت پیش ببرند. چه در سینما و چه در تلویزیون کمتر پیش آمده با چنین گروه‌هایی همکاری داشته باشم و شاید همین انضباط گروهی است که مرا به نتیجه نهایی کار امیدوار می‌کند.
مرگ خاموش داستانی حول و حوش مبارزه با مواد مخدر دارد. از نقشتان در سریال بگویید.
در این سریال نقش یک پلیس مبارزه با مواد مخدر را بازی می‌کنم. بازیگر مکملم در سریال سعید راد است که او نیز پلیس مبارزه با موادمخدر است و این دو در پیگیری پرونده‌ای که مربوط به ورود مواد مخدر به ایران است با باندی روبه‌رو می‌شوند بشدت مافیایی و در نهایت با همراهی اینترپل به تعقیب سرنخ‌های پرونده مبادرت می‌کنند.
با توجه به این‌که پیشتر سابقه ایفای نقش پلیس را نداشته‌اید، برایتان درگیری با چنین شخصیتی دشوار نبود؟
البته در فیلم روباه نقش یک مأمور امنیتی را داشتم؛ ولی آنجا مأمور دشمن بودم که برای خرابکاری به ایران آمده بود. در «مرگ خاموش» درست در نقطه مقابل او ایستاده‌ام یعنی یک شخصیت کاملا میهن‌پرست که می‌کوشد با همکاری یار کنار دستی‌اش به پیگیری پرونده بپردازد. در مرگ خاموش سعید راد هم ایفاگر یک مأمور امنیتی است که بیشتر به تئوریزه کردن شواهد اعتقاد دارد و در مقابل، من ایفاگر نیرویی کاملا عملیاتی هستم.
هم در سینما و هم در تلویزیون سال‌هاست فیلم و سریال‌هایی درباره قاچاقچیان مواد مخدر تولید می‌شود. به نظرتان «مرگ خاموش» این ویژگی را دارد که بتواند تصویری تازه از باندهای قاچاق مواد مخدر پیش‌روی مخاطب بگذارد؟
چه به لحاظ داستان که از مافیای جهانی مواد مخدر می‌گوید و چه به لحاظ کارگردانی و تیم تولید، با مجموعه‌ای در سبک و سباق متفاوت روبه‌روییم که اصلا نمی‌توان آن را تکراری خواند. با یک داستان پرتعلیق روبه‌روییم و واقعیت‌هایی کمتر دیده شده از چگونگی ورود و پخش مواد مخدر به داخل کشور را می‌بینیم. در «مرگ خاموش» تلاش شده آدم‌های واقعی درگیر قاچاق نشان داده شوند نه کلیشه‌ها. در تمام دنیا مافیایی وجود دارد که پشت‌پرده قاچاقچیان خرده‌پای مواد مخدر است؛ این آدم‌های مافیایی برخلاف تصورات بشدت عادی و رئال هستند ولی باطنی مهیب دارند. این آدم‌ها را در «مرگ خاموش» خواهید دید.
یعنی درباره پشت پرده مافیای داخلی مواد مخدر هم حرف‌های تازه و واقعی زده می‌شود؟
شخصا درباره مافیای مواد مخدر کم اطلاعات ندارم، چون هم فیلم‌های خارجی فراوانی دیده‌ام و هم اخبارشان را دنبال کرده‌ام، اما درباره مافیای داخلی کمتر دیده یا خوانده‌ام و از این حیث برای خودم هم همکاری در مرگ خاموش بشدت جذاب بود چون باعث شد با واقعیاتی روبه‌رو شوم که کمتر درباره‌شان شنیده بودم.
مدت‌هاست به دنبال تولید فیلمی با محوریت زندگی سهراب سپهری هستید. بالاخره نتیجه‌ای گرفتید؟
طرح من درباره سهراب منوط است به پیدا کردن سرمایه‌گذاری مطلع برای تولید. در برهه‌های زمانی مختلف بوده‌اند سرمایه‌گذارانی خرد که با سرمایه‌های اندک رغبت نشان داده‌اند به تولید، اما چون می‌خواهم محصولی که درباره سهراب می‌سازم محصول استانداردی باشد قاعدتا باید با بودجه مکفی کار را کلید بزنیم. متأسفانه آنها که بودجه‌های کلان دارند هم درک درستی نسبت به فضای زندگی سهراب که فضایی هنرمندانه و پر از سیر و سلوک عارفانه بود، ندارند و به‌دنبال این هستند که فیلم زندگی سهراب را هم بدل کنند به یک اکشن تجاری!
چرا برای تولید فیلم سهراب سراغ ارگان‌های دولتی مانند فارابی نرفتید؟
عموما تأیید فیلمنامه‌ها در نهادهایی مانند فارابی از طریق گروه‌هایی صورت می‌گیرد که بیشتر به آدم‌های نزدیک(!) راه می‌دهند. من در کل زندگی‌ام آدم مستقلی بوده‌ام که علاقه‌ای به وارد شدن به گعده یا گروه خاصی را نداشتم و برای همین طبیعی است نتوانم برای تولید فیلم مستقل زندگی سهراب هم حمایت ارگان‌هایی مثل فارابی را داشته باشم. کمتر پیش می‌آید این جماعت در حمایت از فیلمنامه‌ها منطبق با عدل و انصاف رفتار کنند.
آیا به این فکر نکرده‌اید که ایده‌تان درباره سهراب را به یک سریال تلویزیونی بدل کنید شبیه تجربیاتی که مثلا درباره شهریار داشته‌ایم؟
فیلمنامه‌ای که برای سهراب نوشتم مرهون سال‌ها تحقیق و بررسی و صحبت‌های مداوم با مادرم و همچنین با خاله‌ام است. سعی کردم تمام اتفاقات کلیدی زندگی سهراب را در فیلمنامه وارد کنم تا قبل از همه اعضای خانواده‌اش که خودم هم یکی از آنها هستم، بتوانند با کار ارتباط بگیرند. فیلمنامه‌ای که برای سهراب نوشتم خیلی زود هم پروانه ساخت گرفت، ولی این‌که آن را به سریال تبدیل کنم نیاز دارد به یک بازنگری مجدد و این‌که چه تحولاتی را وارد فضای فیلمنامه کنم که به درد سریال بخورد بخصوص که زمان اتفاقات فیلمنامه خیلی متفاوت است با زمان فعلی و این خودش جزئیات متفاوتی را می‌طلبد.
نظرتان درباره کارگردانی شبیه به سهراب که مشغول ساخت فیلمی درباره سهراب است، چیست؟
من فکر می‌کنم سهراب یک هنرمند جهانی است و همه می‌توانند درباره‌اش فیلم بسازند، اما اگر این فیلم‌ها با اطلاعات غلط ساخته شود یقینا با ناراحتی مخاطب و دوستداران سهراب مواجه خواهد شد. دوستی که مشغول ساخت فیلم سهراب است برای رسیدن به ویژگی‌های شخصیتی سهراب نه سراغ من آمد و نه سراغ هیچ‌کدام از اقوام سهراب. سوالم این است که ایشان چگونه می‌تواند تصویرگر واقعی سیر و سلوک سهراب باشد؟ رمز و رموز سهراب را فقط از طریق افراد نزدیک به وی و مثلا خویشاوندان می‌توان دریافت، ولی ایشان سراغ ما نیامد. با این حال صبر می‌کنیم تا فیلمشان را بسازد و بعد نظر نهایی را خواهیم داد.
به عنوان یک بازیگر - کارگردان حرفه‌ای موضعت نسبت به محصولات تلویزیون چیست؟
سریال‌های همکاران را نگاه می‌کنم، ولی ترجیح می‌دهم از سریال خاصی اسم نبرم که سوءتفاهم ایجاد نشود. انتقادی که به برخی سریال‌های ایرانی دارم این است که همچنان سازندگانشان در دهه‌های قبل جامانده‌اند و مدام می‌خواهند با دیالوگ داستان را پیش ببرند و حواسشان به این نیست که با یک دکوپاژ مناسب و تنها در سکوت و با نمایش کنش های رفتاری شخصیت‌ها خیلی بهتر و بیشتر می‌توان مقصود را متجلی کرد.

آرشام خدادوست

رسانه