متولی راه‌اندازی آزمایشگاه مرجع کیست؟

ما در تحریم هستیم، اما با پیش‌پرداخت 25 درصد کل پروژه را باید اجرا کنیم و بعد بانک با سود بالا منابعی در اختیار قرار می‌دهد که اصلا توجیه ندارد. در شرایط تحریم باید مواد اولیه را با هزینه بالا از خارج از کشور بخریم. باید برای این فرآیند زمان بگذاریم. خیلی از تجهیزات پیشرفته که می‌تواند به‌طور طبیعی در صنایع نظامی هم استفاده شود، ناگهان تهیه‌اش برای ما تحریم می‌شود و انواع مشکلات این گونه را داریم. در نتیجه گاهی اجرای طرح طولانی می‌شود و ما متهم به تحویل با تأخیر پروژه می‌شویم! ما باید شرایط تحریم را مدیریت و وجود مشکلات را درک کنیم. گاهی احساس می‌کنیم در شرایط تحریم مناقصاتی برگزار می‌شود که گویی هیچ مشکل و تحریمی وجود ندارد و شرایط عادی است!
دکتر طیبی درباره متولی راه‌اندازی آزمایشگاه مرجع گفت: «شاید به لحاظ حمایتی معاونت علمی و فناوری باید عهده‌دار احداث آن شود. ولی مأموریتی به عهده‌اش گذاشته نشده است. در مقطعی معاون علمی و فناوری وقت یک‌سری ستاد و کانون ارتباط با صنعت تشکیل داد، ولی اشکال این بود که با برنامه دولت انجام نشد و تصمیم فردی معاون علمی این کار را پیش برد. این تصمیمات باید در سطح کلان گرفته و مأموریتش ابلاغ شود. ما باید همه اجزای چرخه توسعه علمی را با هم توسعه دهیم. یعنی نیروی مناسب تربیت کنیم، فناوری را تولید کنیم، آزمایشگاه مرجع داشته باشیم، تقاضا برای فناوری را داشته باشیم، اراده خرید محصول از طرف کارفرما وجود داشته باشد و ... این حلقه باید پشت سر هم به شکل درست انجام شود.» وی تصریح می‌کند: «نظام علم و فناوری و نوآوری باید اجزایش با هم درست کار کند تا علم و فناوری بتواند به ثروت تبدیل شود. نظام نوآوری ما به مهندسی مجدد نیاز دارد.»
شاید این سؤال مطرح می‌شود که با فرض نداشتن آزمایشگاه مرجع داخلی، آیا امکان استفاده از آزمایشگاه مرجع خارجی را داریم؟ رئیس جهاد دانشگاهی در پاسخ گفت: هزینه تست محصولات در آزمایشگاه مرجع خارجی فوق‌العاده بالاست. بعلاوه امکان خطا و امکان بروز اشکال وجود دارد و هزینه حمل و نقل و ارسال محصول و اعزام متخصص بسیار بالاست. در حالی که با داشتن آزمایشگاه مرجع در داخل این هزینه‌ها کاملا سرشکن می‌شود. معاونت علم و فناوری می‌تواند از هزینه‌های تست محصول در آزمایشگاه مرجع داخلی حمایت کند. ما قبول می‌کنیم اگر محصولمان با موفقیت از آزمایش خارج نشد هزینه‌های تست را بپردازیم.
دکتر طیبی در پاسخ به این سوال که وقتی آزمایشگاه مرجع تا این حد مهم است، چرا تا امروز در کشور ساخته نشده است، گفت: واقعیت این است که مدیران ارشد ما به قدری درگیر مسائل سیاسی شده‌اند یا مشکلات سیاسی برایشان پیش می‌آورند که فرصت برنامه‌ریزی دراز مدت را پیدا نمی‌کنند. اگر به‌دنبال اقتصاد دانش‌بنیان هستیم و مقام معظم رهبری هم به‌درستی بر داشتن اقتصاد درون‌زا و برون‌نگر (داشتن صادرات) تأکید دارند، مدیران ما باید روی الزامات تحقق آن به توافق برسند. ما سند چشم‌انداز بسیار خوبی نوشتیم و مشخص کردیم در هر برنامه چقدر باید پیشرفت کنیم و بعد هم ساختار مناسبی برای این کار در نظر می‌گیریم که به آن نظام ملی علم، فناوری و نوآوری می‌گوییم. بعد ارکان گوناگون آن معلوم می‌شود. ولی به‌قدری درگیر سیاست هستیم که به این موارد نمی‌پردازیم. راه‌اندازی آزمایشگاه مرجع در راستای تحقق اقتصاد دانش‌بنیان و اهداف افق سند چشم‌انداز 1404 برای جلب اطمینان مصرف‌کننده فناوری ماست.