در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آیا سینمای آمریکا مروج خشونت است؟
هفتتیرکشی و ریاکاری هالیوود
اهالی هالیوود وقتی نوبت به تولید محصولاتشان میرسد، هر دو روش را میخواهند و بهگونهای متناقض عمل میکنند. آنها به خوبی میدانند فیلمهای امروزی بیشتر از گذشته خشن شده و به خشونت گرایش پیدا کردهاند. برای مثال نگاهی به مجموعه اکشن و دلهرهآور «بورن» یا اکشنهای خون آلود کوئنتین تارانتینو، نشان میدهد که هالیوود چه مسیری را طی کرده است. این فقطمشت نمونه خروار است و به راحتی میتوان عنصر خشونت را در بسیاری از فیلمهایی دید که هر روز اکران عمومی میشوند. خب، حالا چه اتفاقی میافتد زمانی که در عالم واقعیت و نه روی پرده نقرهای سینما، یک اقدام خشونت بار و خونین (از آن نوع قتلعامهایی که آدمی نیمه روانی با سلاحی که در دست دارد، به راه میاندازد) صورت میگیرد؟ اگر این پرسش را از یکی از دست اندرکاران مهم صنعت سینما بپرسید، شانهای بالا انداخته و خیلی راحت میگوید: «خب، آنچه ما ساخته ایم فقط یک فیلم است؛ یک دروغ تصویری و مردم از آنچه روی پرده سینما میبینند، الهام نمیگیرند و سراغ اقدامات خشونت بار نمیروند.» اما آیا این حرف واقعیت دارد؟ زمانی که صنعت سینما و فیلمهای سینمایی با خونسردی تمام اسلحه به دست شخصیتهای مثبتی مثل جیمزباند داده و جواز قتل را برایشان صادر میکنند، میتوان پذیرفت که تماشاچی معمولی تحت تاثیر قرار نگرفته و اقدامات خشونتآمیز را برای خود توجیه نمیکند؟ آیا فیلمهای سینمایی جواز قتل و اقدامات خشونتبار را برای تماشاگران خود صادر نمیکنند؟
به نوشته امپایر آنلاین، اینها پرسشهایی است که این روزها ذهن خانوادهها و والدین آمریکایی را به خود مشغول کرده است. هر بار هم که کسی سلاح به دست در یک مکان عمومی به جان مردم افتاده و آنها را قتل عام میکند، این پرسشها بیشتر میشود. منتقدان هم پرسشهای زیادی دارند. به گفته آنها، اگر محصولات سینمایی خواسته یا ناخواسته جواز قتل و آدمکشی را صادر میکنند، پس چرا هنوز هم کمپانیهای بزرگ فیلمسازی زمان، تلاش و پول زیادی خرج میکنند تا در برخی از فیلمهایشان طرح «محدودسازی حمل سلاح» را تبلیغ کنند؟!
شعار علیه سلاح
تماشاگران سینما تعداد زیادی فیلم با پیامهای مهم درباره کنترل اسلحه و منع استفاده از آن را در محصولات کارخانه رویاسازی هالیوود دیدهاند. هنوز تماشاگران مت دیمون را در «سرزمین موعود» و شعارهای جذابش به یاد دارند. حتی کمدی خنده داری مثل «کمپین» ویل فرل هم، همین نوع حرفها را تکرار میکند. در کنار آن، هنرمندان همیشه در صف اول مخالفت با حمل سلاح قرار داشته و خواهان ایجاد محدودیت برای تملک و استفاده از آن هستند.
این فقط سازمانها و بنیادهای غیردولتی نیستند که در راهپیماییها شرکت کرده و علیه سلاح شعار میدهند. صفحات رسانههای گروهی همیشه پر از تصاویر هنرمندانی است که در حال فریاد علیه این موضوع هستند.
اقدام نمایشی و نمادین
همین چندی پیش بود که هنرمندان مجموعه «خانه پوشالی» به مدیران شبکه نتفلیکس پیوستند تا در اقدامی کاملا نمایشی و نمادین درباره ضرورت تصویب قانون کنترل سلاح حرف بزنند. اصلا یکی از اپیزودهای این مجموعه، اختصاص به همین موضوع داشت.
حرف اصلی آنها هم این بود که همراه با بقیه هنرمندان و روشنفکران به دنبال تغییر وضعیت موجود و حرکت به سمت دنیای بهتر و بدون سلاح هستند.
شبکهای معروف مثل اچ.بی.او هم برنامهای تحت عنوان «خوشآمدگویی به اسلحه» به راه انداخته و افراد سرشناس را به آن دعوت میکند.
محور موضوع برنامه هم تلاش عمومی برای مهار استفاده از سلاح در بین مردم عادی است، اما این همه تلاش پردردسر و بیاثر نمیتواند چندان تاثیرگذار باشد. چرا؟ هالیوود در اینباره رفتاری متناقض و ریاکارانه دارد. رفتار درونی هالیوودیها در رابطه با پیامهای ضدسلاحشان، تناقضی عجیب را به نمایش میگذارد.
واقعه تاریخی مثال زدنی
رسانهها درباره این موضوع به یک واقعه تاریخی مثال زدنی اشاره میکنند. بعد از حمله مسلحانه به یک سالن سینما در منطقه آرورا در سال 2012 هاروی واینستن، تهیهکننده سرشناس و یکی از چهرههای مقتدر و تاثیرگذار هالیوود (که البته در آن زمان هنوز رسوایی جنسی اش فاش نشده بود و از احترام زیادی در شهر لسآنجلس برخوردار بود) خواستار برپایی نشستی با حضور هنرمندان مشهور شهر شد. محور این نشست هم بررسی این موضوع بود که آیا خشونت فیلمهای هفت تیرکشی، تاثیری بر فرهنگ عمومی و اقدامات مردم عادی دارد یا نه؟ افرادی چون مارتین اسکورسیزی و تارانتینو به این نشست دعوت شده بودند، اما این میتینگ هیچوقت برپا نشد!
دورویی تهیهکننده!
واینستن بعدا قول داد خودش شخصا این موضوع را دنبال و پیگیری کند. تهیهکنندهای که در کارنامه اش فیلمهای خشونتباری چون «بیل را بکشید»، «پالپ فیکشن/ داستانهای عامه پسند» و «دارودستههای نیویورکی» را داشت، به این نتیجه رسیده بود که باید ائتلاف ضدخشونت تشکیل دهد. او با ترک تجارت و کسب پول برمبنای خشونتسازی، اعلام کرد: «من نمیتوانم این کار را انجام دهم و با فیلمهایم، ناقل و مبلغ خشونت و استفاده از اسلحه باشم. نمیتوانم تهیهکننده فیلمی خشونتبار باشم و بگویم این همان چیزی است که برای بچههایم میخواهم. این ریاکاری و دورویی محض است.»
اما حتی واینستن هم به وعده اش عمل نکرد و دوباره زیر حرف و قولش زد! زمانی که «هشت نفرتانگیز» به تهیهکنندگی او و کارگردانی تارانتینو روانه پرده سینماها شد، منتقدان از آن به عنوان تلاش دوباره فیلمساز برای خلق خشونت جنونآمیز اسم بردند!
چرخه باطل و نقش تماشاچی
هالیوود فیلمهای خشونت باری تولید می کند که در آنها قاتلان با اسلحه به جان مردم می افتند. تماشاگران هم با پرداخت پول و خرید بلیت، ازآنها استقبال کرده و نام این فیلمها را در صدر فهرست جدول هفتگی فروش قرار می دهند. این چرخه سالهاست که تکرار می شود. اگر در رفتار هنرمندان هالیوودی نوعی ریاکاری وجود دارد، نقش تماشاگران در این رابطه چه می شود؟ آنها در کجای این چرخه قرار می گیرند؟ روانکاوان به این نکته تلخ اشاره می کنند که خود تماشاگران هم در این میان بی تقصیر نیستند و به ادامه خشونت در تولیدات سینمایی کمک می کنند.
تناقض گفتار و رفتار نیسن
منتقدان صحبت از نوعی تناقض در رفتار و گفتار هنرمندان سینما می کنند. به گفته آنها، هنرمندان یک چیزی می گویند اما به گونه دیگری عمل می کنند. برای مثال لیام نیسن که شهرتش را بهخاطر بازی در اکشن های خشن دارد و «ربوده شده» اش سرشار از خشونت و درگیری است، در مصاحبه هایش بسیار صلح طلب و ضدخشونت است! او می گوید:«جمعیت آمریکا چقدر است؟بگو 320 میلیون. می دانم که بالای 300 میلیون است و بیش از 300 میلیون اسلحه هم در امریکا وجود دارد. این یک رسوایی است. هر هفته خبری میشنویم که حکایت از کشته شدن چند بچه در یک مدرسه می کند و باز هم حمل سلاح آزاد است.»
کیکاووس زیاری
جام جم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
