تداوم جنبش دانشجویی در مسیر 16 آذر

: شاید امروز از دانشجویانی که 53 سال پیش در صبح سرد 16 آذر ، شاهد ورود ماموران گارد رژیم شاه به محوطه دانشگاه تهران بودند، تعداد کمی زنده باشند.

کد خبر: ۱۱۸۵۱۳

دانشجویانی که از مدتها پیش منتظر حادثه بودند ، از همان زمانی که بغض اندوهناک کودتای 28 مرداد و پیوند زهرآلود استبداد و استعمار، بر قلب همه کسانی که در میدان بهارستان برای مصدق و کاشانی فریاد زده بودند ، سنگینی می کرد. از همان زمانی که شاه با نگاهی منتظر و قدرشناس ، در جایگاه ویژه ، منتظر ورود نیکسون معاون رئیس جمهور وقت امریکا بود تا ایران پس از کودتا را به او نشان دهد و بگوید همه آن 21 میلیون دلاری که سازمان سیا خرج کودتای 28 مرداد کرده ، جای دوری نرفته است و زمان همه را به روز حادثه نزدیک تر می کرد. 14 آذر ماه بود که دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به ورود دنیس رایت ، کاردار جدید سفارت انگلیس در ایران ، در داخل دانشکده های حقوق و علوم سیاسی ، دندانپزشکی ، فنی ، پزشکی و داروسازی تظاهرات کردند. روز 15 آذر ، تظاهرات دانشجویان به خارج از دانشگاه کشیده شد و ماموران رژیم در زد و خورد با دانشجویان ، عده ای را مجروح و عده دیگری را دستگیر و زندانی کردند. 16 آذر اما روز سرخی بود. ماموران گارد شاه برای اولین بار وارد محوطه دانشگاه شدند ، درهای کلاسهای درس دانشکده فنی را شکستند و 3 نفر از دانشجویان را به شهادت رساندند. خون شهدای 16 آذر سرآغاز رستن نهال جنبش دانشجویی شد ؛ جنبشی که از 1332 تا 1357 ، در طول 25 سال ، همواره و همیشه ، رژیم شاه را آزار می داد و یادمان این شهدا، بدون وقفه هر سال از سوی دانشجویان گرامی داشته شد و زمینه اعتراض ها و مبارزات گسترده تر با رژیم را فراهم کرد. جنبش دانشجویی از آن سال ، به ضمیر آگاه جامعه ای تبدیل شد که در همه زمینه ها ، درگیر تجربه های سخت دوران گذار بود؛ دماسنج رنج جامعه ای شد که در غوغای مدرن شدن ، ژاندارم منطقه شدن ، انقلاب سفیدکردن و... باید آرمان های اصیل ملی و مذهبی خود را بازمی یافت و حفظ می کرد.

تثبیت نقش دانشجویان

16 آذر 1332 ، نقش دانشجویان را به عنوان برگزیده های علمی و فرهنگی یک جامعه که نسبت به مسائل و مصالح کشور و مملکت خود حساس هستند ، تثبیت کرد و همه خواسته یا ناخواسته این نقش را پذیرفتند. از آن موقع ، همه از دانشگاه و دانشجو انتظار داشتند و همین انتظارات بود که زمینه ساز 13 آبان سال 1358 شد. دانشجویان در 13 آبان ، ایفاگر همان نقش 16 آذرماه 1332 در موقعیت دیگری شدند ؛ این بار آنها پاسدار انقلابی شده بودند که خود سهم بسزایی در آفرینش آن داشتند. از سال 1357 تاکنون ، جنبش دانشجویی فراز و فرودهای مختلفی از سر گذرانده و حاکمیت نیز نگاه ویژه ای به دانشجو داشته است . مسوولان جمهوری اسلامی به طور ویژه اعتراض را به عنوان یکی از واقعیت ها ، خصیصه ها و بایدهای دانشجو پذیرفته اند ، به طوری که در حوادث کوی دانشگاه ، شاهد مرزبندی و تفکیک بین اعتراض های دانشجویان و آشوب فرصت طلبان از سوی دست اندرکاران نظام بودیم . از سوی دیگر ، تشکلهای دانشگاهی ، همواره با استقبال حاکمیت مواجه شده و این تشکلها ، نقشی مهم در ساماندهی و هدفمندی جنبشها و خواسته های دانشجویان و نیز جلوگیری از قطع ارتباط بین دانشجو و حاکمیت داشته است . انجمن های اسلامی دانشگاه ها ، بسیج دانشجویی ، جهاد دانشگاهی و نیز تشکلهای کاملا سیاسی همچون تحکیم وحدت که در درون خود ظرفیت پذیرش گرایش ها و سلیقه های متعدد دانشگاهی را داشته اند ، گویای آن هستند که نظام جمهوری اسلامی ، هم در آرمان و هم در واقعیت ، خواهان پویایی و نقش آفرینی جنبش دانشجویی است و ظرفیت تحمل و پذیرش اعتراض ها و انتقادات دانشجویان را با زبان دانشجویی دارد.

سیاست زدگی ، آفت دانشجویان

در این میان ، آنچه همواره جنبش دانشجویی و سلامت و پویایی آن را مورد تهدید قرار داده ، سیاسی زدگی در دانشگاه ها یا سیاسی زده شدن دانشجویان است . رهبر معظم انقلاب نیز در دیدارهای متعددی که با دانشجویان داشته اند ، همواره نسبت به آفتهای سیاست زدگی دانشگاه ها و بر سیاسی بودن و حضور دانشجویان در صحنه های سیاسی تاکید کرده اند اما مساله دیگری که در سالهای اخیر سلامت جنبش دانشجویی را مورد تهدید قرار داده ، تحت الشعاع قرار گرفتن فعالیت های علمی ، فرهنگی و سیاسی دانشجویان به خاطر دغدغه های معیشت و اشتغال است . در حال حاضر بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاه ها ، تبدیل به واقعیت تلخ بازار اشتغال شده که باعث می شود جنبش دانشجویی در بزنگاه های حضور تحت تاثیر مسائل فرعی قرار گیرد و یا اعتراض ها و نارضایتی های ناشی از این مشکلات وارد مسیرهای انحرافی شده ، اعتراضات سیاسی تلقی شود.