سایه ضعف تئوریک بر جنبش دانشجویی

: جریان دانشجویی در ایران از همان بدو تاسیس ، در کنار طبقات پایین جامعه و قشر ستمدیده و علیه ستمگران قرار داشته است.این جریان سیاسی در دوره های مختلف نقش بسزایی در پیروزی های ملت ایران داشته است

کد خبر: ۱۱۸۴۷۶

و در شکل گیری انقلاب اسلامی با بهره گیری از نظرات حضرت امام خمینی (ره ) و همچنین در تسخیر لانه جاسوسی ، بار نبود احزاب و گروههای سیاسی را بر دوش کشیده است.در سالهای اخیر و با شکل گیری برخی نهادها نظیر احزاب و گروههای سیاسی ، اگرچه نقش جنبش دانشجویی بسیار بالا بوده ، اما در حال حاضر با تکامل برخی نهادهای مدنی ، از وزن و قدرت جریان دانشجویی به شکل قابل توجهی کاسته شده است .گروههای حزبی و سیاسی در سالهای گذشته ، از آگاهی و قدرت هدایتگری جنبش دانشجویی به خود لرزیده بود، چرا که این جنبش نقد قدرت را جایگزین جذب قدرت نکرد. رویکردهای ایده آلی و آرمانگرایی جنبش دانشجویی ، نمی تواند هیچ گاه اسیر قدرت باشد، اما برخی از گروههای سیاسی سعی کردند این جنبش عام با ریشه های تاریخی اش را از پتانسیل قوی نقادی اش دور کنند. 16 آذر بهانه ای شد تا در گفتگو با یکی از فعالان جنبش دانشجویی به آسیب شناسی این جنبش بپردازیم.سیدمحمد مهدی طباطبایی دبیرکل سابق اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان سراسر کشور (دفتر تحکیم وحدت ) است که گوشه هایی از دور زدن های سیاسی جریان اصلاح طلب را علیه جنبش دانشجویی بازگو می کند.

اسم آقای طباطبایی وقتی می آید همه یاد دفتر تحکیم می افتند. ما از خود آقای طباطبایی می خواهیم در 2 دقیقه خودشان را معرفی کنند.
سیدمحمدمهدی طباطبایی هستم و هنوز که هنوز است دانشجو هستم و در رشته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی در حال اتمام تحصیلاتم هستم . از سال 75 وارد دانشگاه شدم و از سال 77 به اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان دانشگاه های سراسر کشور یعنی دفتر تحکیم وحدت وارد شدم و این حضور تا سال 82 یعنی تقریبا پرتلاطم ترین دوره فعالیت جنبش دانشجویی در این چند ساله ادامه داشت و از سال 82 هم دیگر بازنشسته فعالیت دانشجویی هستم.
دغدغه های امروز جنبش دانشجویی را در چه می بینید؛
جنبش دانشجویی از یک زمینه تاریخی حداقل شصت ساله برخوردار است . جنبش دانشجویی در زمانهایی توانسته است معیار هویت یابی و روشنفکری جوانان باشد. به نظر من دغدغه اصلی امروز جنبش دانشجویی بحران هویت است . جنبش دانشجویی نیاز به تعریف مجدد نسبت به جامعه دارد. یعنی باید بتواند به تعاریف جدیدی دست پیدا کند که زبان مشترک با توده های مردم بیابد. جامعه ما سنتها، اعتقادات و عرف قابل اعتنایی دارد و به نظر من عرف ما به عنوان گنجینه ای از تجارب و عقلانیت انباشته شده تاریخی باید مورد کنکاش جدی فعالیت دانشجویی قرار گیرد. دین در تار و پود طبقات اجتماعی ایران در تمام صورت بندی ها حضوری پررنگ دارد. نظر من این است که جنبشی می تواند پایگاهی معقول در جامعه برای خود دست و پا کند که با زیرساخت ها، نیازها و دغدغه های جامعه هماهنگی داشته باشد. جنبش دانشجویی نیز از این قاعده مستثنی نیست. نمی تواند از جامعه منتزع شود.
جامعه بستر و محمل شکل گیری و دوام و موفقیت جنبش هاست ، جنبش دانشجویی اگر بخواهد باز هم در معادلات سیاسی و اجتماعی ایران نقش فعالی ایفا کند باید حامل فعال مطالبات واقعی اجتماعی ایران باشد. همه مطالبات مردم در مطالبات سیاسی خلاصه نمی شود. باید مطالبات عینی مردم را بازشناسی کرد؛ جنبش را به حالت ظرفی درآورد که به نحوی می تواند این مطالبات را نمایندگی کند.
ضعفهای جنبش دانشجویی را با توجه به گذشته پر پیچ و تاب آن و گروکشی های سیاسی در چه چیزی می دانید؛
من فکر می کنم که در مقطع فعلی جنبش دانشجویی همان طور که قبلا اشاره کردم دوره رکود خود را سپری می کند. ضعفهای زیادی را می توان برای جنبش برشمرد، ضعف عدم استقلال مالی ، ضعف وارد شدن در بده بستان های سیاسی خارج از محیط دانشگاه ، ضعف افراطگرایی سالهای اخیر که به سیاست زدگی دانشگاه و جامعه منجر شده ، تشتت آرا و نظرات و نبودن چارچوب منسجم نظری مورد قبول و اجماع در میان فعالان جنبش و ... را می توان به عنوان اصلی ترین ضعفهای جنبش دانشجویی در مقطع فعلی برشمرد.
اگر شما هم اکنون لیدر جنبش دانشجویی بودید با توجه به وضعیت حال و گذشته این جنبش ، چه راهکاری برای خروج از بن بست اتخاذ می کردید؛
هر جنبش و بخصوص جنبش دانشجویی نمی تواند رهبر به مفهوم رایج داشته باشد. جنبش در مفهوم متعارف به حرکتی دستجمعی برای تغییر و با مقاومت در مقابل ایجاد تغییر گفته می شود. جنبش حالتی جمعی دارد و نمی توان آن را تابعی از تصمیمات فرد رهبر دانست . من اگر امروز تصمیم بگیرم تاثیرگذاری جدی بر عملکرد جنبش دانشجویی داشته باشم ، به طور حتم در گام اول به بازسازی نظری درون اعضا بر جنبش می پردازم.
دانشجویان باید توانایی تحلیل سازنده و ایفای نقش مرجعیت سیاسی برای توده های مردم داشته باشند. در دوره هایی از تاریخ جنبش دانشجویی شاهد آن بودیم که دانشجویان در سایه کوشش های جدی نظری دارای دیدگاه ها و پیشنهاداتی به مراتب پیشرفته تر از سایر گروههای اجتماعی و سیاسی بودند، ولی در دوره فعلی شاهدیم که انفعال عمل در عین ضعف مفرط تئوریک بر جنبش دانشجویی سایه افکنده است. فعالان جنبش از مطالعات علمی عمیق و دقیق غافلند و تمامی اطلاعات آنها حالتی ژورنالیستی به خود گرفته است. داشتن اطلاعات سطحی و بی بهره بودن از درک بنیادین مقولات اجتماعی ، جنبش دانشجویی را به بازیچه و ابزار احزاب و جناحها تقلیل می دهد. جنبش دانشجویی باید ایده تولید کند و نظرات و پیشنهاداتی برای حل معضلات جامعه بدهد که در کوره مباحث عمیق نظری آبدیده شده باشد. جنبش دانشجویی اگر پایگاه نظری مستحکمی داشته باشد به طور حتم می تواند جامعه و چارچوب های آن را بهتر درک کند و اگر نسخه ای برای کاهش معضلات اجتماعی و سیاسی ارائه کند، در سایه این شناخت به نتایج بهتری منجر شود. به طور حتم تعیین مرزبندی دقیق با سایر احزاب و گروهها که خود مبنای هویت بخشی هر جمع ، غیرسازی و درک تفاوت های ماهوی با سایر گروه ها، گام دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.جنبش دانشجویی باید بتواند مرزبندی دقیق خود را با جریانات سیاسی خارج از محیط دانشگاه بلاخص جریاناتی که چندان دغدغه حفظ اصول و موازین مورد احترام جامعه را ندارند، مشخص کند. این مرزبندی به طور حتم اصالت جریان را تا حدود زیادی تضمین خواهد کرد.
آقای طباطبایی! نقش و اهمیت مجلس خبرگان رهبری را در شرایط فعلی چگونه ارزیابی می کنید؛
تعابیر مختلفی درباره نقش و کارکرد مجلس خبرگان وجود دارد. بعضی مجلس خبرگان را مجلس لحظه ها می دانند، یعنی به عنوان مجلسی که در لحظه های مشخص مانند لحظه ای که کشور به هر دلیل دچار فقدان رهبری است ، نقش تعیین کنندگی پیدا می کند، اما برخی دیگر قائل به این هستند که این نهاد نظارتی است و نهادی است که همیشه نقش مستمری را دارد. برای من فرمایش های رهبر معظم انقلاب در عید فطر خیلی جالب توجه بود که خود ایشان به بحث نظارتی مجلس خبرگان خیلی تاکید کردند. کل ساختار مجلس خبرگان ، مجلسی است که ارتباط دائمی با کل سطوح جامعه نمی تواند داشته باشد. کاری که انجام می دهد کار خیلی تخصصی و جدی است و به مسائل روزمره مردم هم ارتباط ندارد.نمی خواهد قوانینی وضع بکند که هر روز مردم با آن درگیر باشند یا تسهیلی در روابط اقتصادی یا اجتماعی مردم ایجاد بکند. کار مجلس خبرگان در یک حوزه مشخص انتخاب رهبر، تطبیق شرایط با شرایط مشخص شده در قانون اساسی ، نظارت بر تصمیمات و اقدامات وی و بررسی عملکرد نهادهای تحت مدیریت رهبری است.

حرکت های سیاسی پرافت و خیز

دانشجو را اگرچه جریان حاکم پس از 1376 به عنوان پیاده نظام اصلاحات فرض کرد و نقش اصلی دانشجو را به عنوان قشر فرهیخته در راستای توسعه همه جانبه نادیده انگاشت ، اما حضور مستمر دانشجو در تمامی جریان های سیاسی قابل توجه و در خصوص بسیاری از حوادث سیاسی قابل تفسیر است.

یکی از این جنبش ها که پرونده حرکتهای سیاسی آن پرافت و خیز است ، دفتر تحکیم وحدت است . اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان سراسر کشور (دفتر تحکیم وحدت) در چند سال اخیر از بحران های تشکیلاتی زیادی رنج برده که بخشی از آن ناشی از اختلافات درونی مجموعه و برخی دیگر ناشی از فشارهای بیرونی جبهه اصلاحات است .طباطبایی معتقد است: چیزی به نام اصلاحات نمی شناسم و آنچه هم اکنون تابوتش در حال تشییع است ، جبهه اصلاحات است

وجود یک نهاد یا مجموعه ای که به هر حال بر مجموعه افعال و اقداماتی که در حوزه رهبری نظام و در پایگاه ولایت فقیه است نظارت می کند، فکر می کنم یک ضرورت قابل احساس و قابل لمسی است . وقتی یک جایگاهی با آن اهمیت که به نوعی همه ارکان نظام به ولی فقیه وابسته است ، جایگاه ولایت فقیه نمی تواند در انحصار یک سلیقه و در حوزه محدود باشد به طور طبیعی رهبر در مجلس خبرگان از طریق اجماع عقول خبرگان انتخاب می شود و همان خبرگان می توانند نظارت مستمری بر مجموعه اقدامات و افعالی که از حوزه تحت مدیریت ولی فقیه صادر می شود، داشته باشند. مشخصا مثلا بحث نظارت بر مجموعه اقداماتی که از دستگاه های منصوب رهبری مثل قوه قضاییه و خیلی از نهادهایی که بلافصل و بلاواسطه تحت نظر رهبری هستند، می تواند یک بحث مورد نظر خبرگان باشد، یا یکی از آقایان مطرح می کرد بررسی این که فرد ناشایست نتواند به سیستم دستگاه های رهبری نزدیک شود، چیزی است که فکر می کنیم هر کسی که در مقام و جایگاه بسیار حساس نشسته است ، قبول می کند.لذا اصل خبرگان کاملا ضروری است و این که جمعی از شایستگان می توانند در حوزه های مختلف با توجه به رعایت استعداد رهبری در کشور ما که در حوزه ولایت فقیه می گنجد نظارت مستمر اعاظم فقها و برجستگان دینی نقش برجسته و بارزی را می توانند ایفا کنند. طبیعی است بحثهای مختلفی پیش می آید و برخی افراد می پرسند چرا استقبالی که مردم از انتخابات شوراها یا مجلس می کنند، نسبت به انتخابات خبرگان از خود نشان نمی دهند. می توان بدین گونه پاسخ داد که شکل کار تخصصی و پیچیده ای که مجلس خبرگان انجام می دهد، به طور طبیعی نمی تواند با بخش عمده ای از مردم ارتباط مستقیم داشته باشد. هر چند من معتقدم باید مردم را متوجه این ضرورت کرد که هیچ نهاد و هیچ رکنی در این کشور اهمیتی را که مجلس خبرگان دارد، نمی تواند داشته باشد، زیرا مشخص کننده و تعیین کننده راس نظام است.
استراتژی دانشجویان و جنبش دانشجویی در قبال انتخابات آینده چگونه باید باشد؛
من اول باید وضعیت موجود حوزه دانشگاه را تبیین کنم . در حوزه دانشگاه ، متاسفانه در 2 - 3 سال گذشته به طور جدی که در مقاطع مختلف قابل بحث و بررسی است ، شاهد افول و رکود خیلی جدی در موضع دانشگاه و بین دانشجویان نسبت به مسائل سیاسی بودیم . یعنی یک بی تحرکی سیاسی در دانشگاه ها، البته می توانیم تعبیر کنیم به دوران گذار که قبلا هم تجربه شده است . یعنی در مقطع دیگری هم دانشگاه ها دچار رخوت و رکود می شدند. البته من چون حساسیت تعصب دانشجویی دارم که این حرف را می گویم و شاید رکود، شرط طبیعی بالندگی این مجموعه است ، ولی الان تحرک جدی در حوزه مسائل سیاسی در دانشگاه ها نمی بینیم . بیشتر مسائل دانشگاه ها حول مسائل صنفی و اجتماعی خاص خود به چشم می خورد.
به نظر شما استراتژی دانشجویان در انتخابات باید چه خصوصیاتی داشته باشد؛
ببینید، من این را ارزیابی می کنم که اگر من هم همچنان می توانستم تاثیرگذاری در عرصه دانشگاه داشته باشم ، راهی را که انتخاب می کردم این بود که با دوستان دانشجو بنشینم و فکر کنم چه خط مشی ای را دنبال کنم . این حالت شاید خیلی ناظر بر وضعیت فعلی نباشد. ولی آنچه به زعم من ، به عنوان کسی که تجربه مختصری در این حوزه داشته است ، الان هم مجموعه دانشگاه و چیزی که حالا تحت عنوان جنبش دانشجویی و تشکلهای دانشجویی نام گرفته یا آن بخش زنده دانشگاه می تواند تاثیر تعیین کننده ای در حوزه سیاست و اجتماع از خودش بروز بدهد مجموعه دانشگاه و جنبش دانشجویی در مقاطع خاص از این کشور مشخصا بخواهیم قید کنیم دهه 70 یعنی فاصله بخصوص 74 و 75 تا نزدیک 80 در بین توده های مختلف مردم یک مرجعیت پیدا کرده بود یعنی مرجعیت سیاسی.
شما برگردید به انتخاب های قبل ، ببینید اوایل انقلاب یا دهه 60 مساجد و پایگاه های مذهبی در انتخابات ها خیلی تعیین کننده بودند یعنی روحانی محل برای کسی که می خواست در انتخابات حضور پیدا کند و رای بیندازد یک مرجعیت خاص داشت. این مرجعیت در دهه بعد منتقل شد به دانشگاه ها، این دلایل خاص داشت: اصلا دلایل گفتمانی هم داشت ، که در حال و هوای آن دوره قابل مطالعه است. امروز آن مرجعیت به نوعی از دستگاه ها سلب شده است . خود دانشجوها هم تحرکی ندارند. بی تحرکی به زعم بنده منجر به حذف یک جریان تاثیرگذار در انتخاب مردم و نیز آینده این فضای سیاسی جغرافیای سیاسی ، یا اصلا بخواهیم بگوییم آینده خود کشور و نظام شده است. لذا اصل بی تصمیمی و بی تحرکی که در فضای دانشگاه داریم ، امر ممدوحی نیست مگر این که از منظر دوره گذار نگاه کنیم که لازم است این بی عملی اتفاق بیفتد.
من اگر همچنان توان فعالیت و حضور داشتم ، نسبت به انتخابات بی تفاوت نمی شدم ؛ چون بنده معتقدم همه انتخاب ها در مقطع خودشان تاثیر جدی دارند، کما این که همین انتخابات شورای قبل (دوره دوم ) آینده سیاسی جدیدی را در این کشور رقم زد. ما نمی توانیم منکر شویم که آینده کشورمان معطوف و وابسته به انتخاباتی است که در دور دوم شوراها دیدیم . آن انتخابات یک نقطه عطف بود. آن نقطه حالا به کجا و به کدام جهت ختم خواهد شد باز قابل بررسی و تبیین است ، لذا بی تفاوتی نسبت به انتخابات هایی از این دست می تواند راه را برای مداخله ها و مشارکت های بعدی هم ببندد. یعنی یک صحنه ای را برای ما ترسیم می کند که ما در پیدایش اولیه آن بی تاثیر بودیم ، توان بازی ، حضور و دخالت ما طبعا کمتر می شود. گزینه هایی که ما می توانیم انتخاب کنیم ، محدودتر می شود. امکان بازیگری جنبش دانشجویی اگر یک ساز و کار جدی امروز در دانشگاه ها باشد و اگر جنبش دانشجویی یک بازنگری جدی در ساختار خودشان بکنند، نباید نسبت به انتخابات بی تفاوت باشند.
وضعیت اصلاح طلبان در انتخابات آینده را چه جور ارزیابی می کنید؛
من واقعا یکسری تعابیر را بسختی می توانم امروز به کار ببرم . البته مربوط به امروز نیست. من در این چند سال گذشته که حداقل کمتر حرف زدم کمتر در انظار بودم و به خاطر این بود که نسبت به یکسری از مفاهیم ، ابهامات جدی پیدا کرده ام و اشکالات جدی دارم ، من آرایشی که امروز در کشور وجود دارد را در قالب اصلاح طلب و اصولگرا قبول ندارم. یعنی معتقد هستم که خیلی از ائتلاف ها و جبهه هایی که در پهنه سیاسی کشور ما صورت می گیرد در طول این 7 - 8 سال گذشته مبتنی بر یک تعریف هویتی نبوده است . یعنی یک جبهه ای تعریف می شود به نام جبهه اصلاحات ، دو سوی این جبهه مشاهده می شود که آدمهایی که اصلا ماهیتا خیلی متفاوت فکر می کنند و خیلی باورهای متفاوتی دارند، در جاهای مختلف می نشینند و همین طور با اغماض بیشتری خود را به عنوان یک جبهه متحد به مردم معرفی می کنند. البته من به انسجام و هماهنگی بیشتری را در مجموعه اردوگاه اصولگرایان ، حال با تعابیری که امروز مرسوم است را به کار می بریم می بینم ، لذا درباره مجموع اصلاح طلبان مورد سوال شما من معتقدم چیز خیلی جدی به نام اصلاح طلبان را نمی توانیم به رسمیت بشناسیم یا تعریف کنیم . مجموعه ای از دوستان بودند که پس از انقلاب اسلامی در دوره بیست و چند ساله جمهوری اسلامی ، در دو نوبت مثلا در عرصه های مختلف مشخصا در پهنه سیاست در مرحله بازیگری و عرصه قدرت حضور داشتند. این اشکال فقط مختص کشور ما نیست . در کشورهای جهان سوم ، احزاب ، گروههای تعیین کننده و تاثیرگذار و قدرتمند در مقاطع مختلف ، گروههایی هستند که در صحنه دولت حضور می یابند. ما درخصوص انتخابات اگر راجع به محتوا بحث نکنیم و بگوییم این تابلو وجود دارد و چه وضعیتی دارند و چه شانسی اصلاح طلبان خواهند داشت ، مشخصا آنچه به عنوان اصلاح طلبان می خواهیم از آنها یاد کنیم ، مجموعه ای هستند که در دوره خاصی یعنی 7 - 8 سال گذشته اقبال خیلی جدی و زیاد از ناحیه مردم نسبت به آنها وجود داشت و این حتی یک فرصت می توانست تلقی شود، ولی پس از این که به مرحله تجربه رسید، در مقاطع بعد این اقبال نسبت به آنها وجود نداشت و این فرصت از بین رفت. پیام انتخابات ریاست جمهوری نهم خیلی پیام جدی ای بود.
البته من این را از یک منظر دیگر هم می خواهم مورد کنکاش و بررسی قرار دهم . فراموش نمی کنم سال 78 یا 79 در میزگردی با حضور چند تا نماینده مجلس ششم در یکی از دانشگاه های کشور بودیم ، تنها دانشجویی که در آن جمع بود من بودم ، تاکید خیلی جدی روی یک بحث داشتم و آن این که مجموعه ای که به اسم اصلاح طلبان شناخته می شود، به سمت و سویی حرکت می کند که یک جدایی و انفصال یا یک تفاوت قابل رویت بین فاز سیاسی جامعه ، یا نخبگان و فاز اجتماعی جامعه با توده مردم را پدید می آورد، یعنی یک دوگانگی و رویگردانی از کسانی که قبلا مرجعیت داشته و در بین گروههای سیاسی ، بزرگان ، ریش سفیدان و آدمهایی که در جامعه تاثیر داشتند را شاهد بودیم و این در انتخابات ریاست جمهوری خیلی واضح بود. خصوصا در مرحله دوم ، یعنی انتخابات ریاست جمهوری اخیر رویارویی مطالبات عمومی مردم با شعارها و عملکردهای مرسوم بود آن مطالبات را متجسم در گفتمانی می دید که متکی به نخبگان و چهره های شناخته شده نبود و این گفتمان در عین گمنامی و ناشناسی داشت خود را مطرح می کرد. در مقابل ، آوردگاه بسیار مجهزی از تمام کسانی که در حوزه های مختلف فرهنگ و هنر و سیاست و اقتصاد شناخته شده بودند و شاید آدمهای صاحب سبک و صاحب تئوری حال در حوزه های علمی وزین و قابل توجه بودند.
این از یک جهت مبارک است و آن این که نخبگان متوجه این خلائ یا کم توجهی شدند که این انفصال ایجاد شده است و از یک وجه خطرناک آنجایی که این جدایی و شکاف ادامه یابد. یعنی اگر بی اعتمادی در حد یک پیام باشد به طبقه نخبه که شما بد عمل کردید، شما به شعارهایی که دادید عمل نکردید، به وعده هایی که دادید عمل نکردید. بعضی جاها مطالبات واقعی مردم را حتی نتوانستید بازخوانی کنید. حتی بعضی وقتها شعارهایی که دادید، غلط و منطبق با خواست مردم نبوده است . حتی در تحلیل علمی خیلی پدیده های جاری جامعه هم خوب عمل نکردید. مردم خودشان گفتند ما از شما عبور کردیم یعنی شما وقتی نتوانستید حرف توده و متن جامعه را متوجه بشوید به حاشیه رانده شدید. ولی اگر این روند بخواهد ادامه یابد و این پیام تبدیل به بی اعتمادی بشود و شکاف بین مردم و نخبگان عمیق تر شود، فکر می کنم از نقطه نظر سیاسی قابل تامل و هشداردهنده است.
یعنی معتقدید شکاف میان اصلاح طلبان و مردم عمیق تر شده است؛
حال اتفاقی که افتاده ، من نخواستم مصداق نخبگان را اصلاح طلبان فرض کنم . اصلا به این هم قائل نیستم که اصلاح طلبان یعنی نخبگان ، بحثم بحث دیگری بود؛ ولی راجع به توفیق اصلاح طلبها من معتقدم اصلاح طلب ها تا یک بازنگری جدی در ساختار شکل گیری خودشان و یک پیرایش اساسی در اردوگاه خودشان نکنند، هرگز به شکل یک گروه غالب دوباره در عرصه سیاسی این کشور ظهور نخواهند کرد، البته بخشی از حوزه اصلاحات آن وزانت را دارد که بتواند سهمی را در آوردگاه سیاسی از آن خودش بکند، ولی این که توان چیرگی و غلبه را داشته باشند، بعید می دانم و شانس پیروزی جدی را حتی در فضای کاملا رقابتی هم برای اصلاح طلبان کمرنگ می بینم.
اصولگرایان باید بویژه در انتخابات شوراها چه کار کنند که مثل اصلاح طلبان در دوره دوم انتخابات شوراها شکست نخورند؛
جدی ترین تهدیدی که هر جریان غالب را در پهنه سیاسی هدف قرار می دهد، بحث انفکاک های درونی یا محدودنگری است . این محدودنگری بزرگترین خطری است که همیشه تهدید کرده است . این اتفاق در جبهه اصلاحات پس از دوم خرداد افتاد. امروز هم زمزمه هایی از آن می آید. یعنی من به عنوان یک ناظر بیرونی و کسی که درگیر هم نیست و در صحنه خیلی بازیگر نیست این خطر را خیلی جدی می بینم که اگر مجموعه دوستان اصولگرا موفق به بازگشت به دوران پیش از 84 نشوند، یعنی آن همبستگی و وحدت و یکدلی که در میان یک مجموعه ای از نیروهای انقلاب بود به گروه خاص ، افراد خاص و با یک سلیقه خاص محدود بشود، حتما پایندگی و استمرار نمی تواند پیدا کند و این یک خطر جدی است ، یعنی دقیقا اتفاقی که برای مجموعه آقایان اصلاح طلب افتاد برای این دوستان هم در این صورت خواهد افتاد.