مشکل فقط ناصر خسرو نیست

وضعیت دارو در حال حاضر به معضلی برای بخش درمان و سلامت کشور تبدیل شده است. پس از جمع آوری ناصر خسرو، تلاش های زیادی برای بهبود وضعیت تامین دارو در کشور صورت گرفت

کد خبر: ۱۱۴۳۲۱

، اما این اقدامات نتوانست چندان کارآمد باشد و به همین دلیل نیز شاهد سردرگمی مردم و بخصوص بیماران خاص برای تهیه داروهای خود هستیم. در این میان فعال نبودن مراکز مجاز برای عرضه داروهای خاص ، خود بر مشکل مردم تا حد زیادی افزوده است.
دکتر حسینعلی شهریاری ، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتگو با «جام جم» وضعیت دارویی کشور را بررسی می کند.

یک سال از جمع آوری ناصرخسرو می گذرد. در این مدت چه اقدامی برای بهبود وضعیت دارو شده است؛

مشکل قاچاق دارو یک مشکل جدی در کشورمان است که با جمع کردن محلی به نام ناصرخسرو یا اقداماتی این چنینی حل نمی شود. ما هر بار به جمع آوری داروهای قاچاق اقدام کرده و تحویل قوه قضاییه داده ایم ، اما اتفاق خاصی در این عرصه صورت نگرفته است . به اعتقاد ما ریشه تمامی مشکلات به این برمی گردد که هنوز قانون مشخصی برای قاچاقچیان دارو وجود ندارد تا آنها متنبه شده و دست از حرکتهای اینچینی بردارند. هر بار که محل توزیع داروی قاچاق جمع آوری شده است ، دوباره خود را در محل دیگری نشان داده است ; بنابراین در پاسخ پرسش شما باید بگویم ، فکر می کنم در جمع آوری مکانهایی مثل ناصرخسرو چندان موفق نبوده ایم. این معضل تنها به تهران و ناصرخسرو محدود نمی شود، بلکه در تمامی شهرهای ایران می توان ردپایی از چنین مراکزی را جستجو کرد که اقدام به توزیع داروی قاچاق می کنند و طبیعی است که این قضیه درباره آنها هم صادق است.

آیا ناصرخسرو واقعا جمع شد؛

خیر. نمی توان گفت که ناصرخسرو به معنای واقعی جمع آوری شده است. در حال حاضر گزارش هایی که به ما می رسد، حکایت از آن دارد که هنوز محلی همچون ناصرخسرو به فعالیت قاچاق خود ادامه می دهد. اصلا توقعی غیر از این را هم نداشتیم! چراکه مرکزی با گستردگی ناصرخسرو را به هیچ وجه نمی توان به صورتی که انجام شد، جمع کرد. آنجا منبع و دریایی از داروست و دستهای بسیاری بر آن حاکم است . حال آن که در اینجا تنها یک اتفاق می افتد و آن این است که هرچقدر ما فشارها را بیشتر می کنیم ، افراد به صورت مخفیانه تر و زیرزمینی و در خفا به فعالیت خود ادامه می دهند و این موجب می شود کار هر چه بیشتر سخت شود.

اصلا ضرورت جمع آوری ناصرخسرو چه بود؛ آیا در وضعیت فعلی ناصرخسرو نمی توانست به عنوان آخرین نقطه امید مردم برای تهیه دارو، دارای کارکرد مثبت باشد؛

ببینید مشکل دارو سالهاست که بر کشور سایه افکنده است و موجب شده بسیاری از مردم درگیر آن باشند. این مساله با پیشرفت پزشکی و آمدن داروهای جدید، حادتر شده و بیشتر خود را نشان می داد; اما از 10 سال گذشته مراکزی برای داروهای تک نسخه ای که مخصوص داروهای خارجی بوده و امکان دسترسی به آنها در داروخانه های معمولی وجود نداشته ، مشخص شد تا به رفع مشکلات مردم بپردازند. مردم اگر به چنین مراکزی مراجعه کنند، براحتی می توانند ظرف مدت 48 ساعت داروی موردنیاز خود را تهیه کنند; البته بسیاری باز هم برای تهیه داروی موردنظرشان به محلهایی مثل ناصرخسرو مراجعه می کنند، اما باید این نکته را مدنظر داشت که داروهای قاچاق با مشکلات بسیاری مواجه هستند. به طور مثال شیوه نگهداری دارو مشخص نیست. بسیاری از داروها تاریخ مصرف گذشته یا تقلبی هستند و دیگر هیچ اثر دارویی برای بیمار ندارند، در حالی که بکرات چنین داروهایی با قیمتهای بالا در ناصرخسرو فروخته می شد. بنابراین مراکزی مثل ناصرخسرو به هیچ وجه نمی توانست پاسخگوی واقعی نیازهای مردم باشد. وظیفه ما و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی این است که داروهای خوب ، مناسب و با کیفیت به مردم ارائه کنند، در حالی که جای چنین داروهایی در ناصرخسرو نیست.

اما چنین مراکزی که شما به آن اشاره کردید، چندان فعال نیستند.

خیر. این طور نیست. مردم چندان به آنها مراجعه نمی کنند. در حال حاضر 4 مرکز عمده برای داروهای تک نسخه ای در تهران فعال هستند و به مردم سرویس می دهند. یکی از معضلات موجود در این راه ، عدم اطلاعرسانی درست است. این معضل موجب شده تا مردم آگاهی کافی در این ارتباط نداشته باشند و به همین دلیل نیز استقبال چندانی از این مراکز وجود نداشته باشد; در حالی که مراکزی مثل هلال احمر از ظرفیت های بسیار بالایی برای پاسخگویی به مردم برخوردارند.

اما با این حال چنین مشکلاتی بکرات در هلال احمر نیز یافت می شود.

در هلال احمر نیز چنین مشکلاتی وجود داشت ، اما طی 2 سال گذشته تشدید شد و ما هم نسبت به این مساله واقف هستیم . واقعیت آن است که مسوولان قبلی وزارت بهداشت و درمان ، مشکلات بسیاری را برای آنها ایجاد کرده بودند که این مساله موجب بروز اختلالات بسیاری در فعالیت هلال احمر شده بود. این در حالی است که فعالیت های دارویی هلال احمر چه در زمان جنگ و چه پس از آن همواره موردتوجه بوده و هست. با وجود این امیدواریم حضور وزیر جدید بتواند روح دوباره ای به فعالیت های هلال احمر ببخشد. دست کم این انتظار می رود که با هلال احمر همچون بخش خصوصی برخورد شود ; چراکه در دوره قبل حتی بدتر از بخش خصوصی با آنها رفتار شده بود که این مساله نارسایی در فعالیت آنها را موجب و در عمل باعث ناموفق شدن فعالیت های هلال احمر شد. با این حال من هنوز هم بر این اعتقادم که هلال احمر ظرفیت های بسیار بالایی در خود دارد.

آیا استقبال از داروی قاچاق به معنی معضل کمبود دارو میان مردم نیست؛

این که مردم از داروی قاچاق استفاده می کنند، دلایل مختلفی دارد. اول این که مردم به دلیل کم اطلاعی و نداشتن آگاهی کافی از مراکز مجاز توزیع داروهای تک نسخه ای ، به تهیه دارو به صورت قاچاق اقدام می کنند. دومین دلیل در این موضوع، مشکلات فرهنگی ناشی از تبلیغات سوؤعلیه وضعیت توزیع دارو در کشور است ، تا جایی که بیش از وجود مشکل ، معضل اصلی به این تبلیغات تخریبی بازمی گردد و سومین مساله ، سهل الوصول بودن تهیه دارو به صورت قاچاق است که موجب شده مردم تمایل بیشتری به انجام این کار داشته باشند. شما وقتی به یک داروخانه تک نسخه ای مراجعه می کنید، دست کم 2 روز زمان نیاز است تا بتوانید داروی موردنیازتان را تهیه کنید، اما در مراکزی مثل ناصرخسرو دارو بسرعت قابل تهیه است. این موضوع بخصوص برای شهرستانی ها که امکان حضور چند روزه را در تهران ندارند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

پس در چنین شرایطی چه تدبیری برای شهرستانی ها اتخاذ شده است؛

ببینید در بیشتر مراکز استان ها، محلهایی تعیین شده است تا افرادی که به داروهای تک نسخه ای نیاز دارند، داروی موردنظرشان را از آنجا تهیه کنند. در بیشتر شهرستان ها، داروخانه های هلال احمر وجود دارد و فعال هستند. به همین دلیل من به مردم توصیه می کنم به این داروخانه ها مراجعه و مشکلشان را حل کنند; البته بسیاری از این داروخانه ها قدری ناقص هستند; اما بدون شک بهتر از آن است که آنها آواره شهر تهران و داروخانه های پایتخت شوند.

حال اگر بیماری به این مراکز مراجعه کرد و داروی موردنظرش را پیدا نکرد، چه باید بکند؛

حقیقت آن است که جایی برای این مواقع پیش بینی نشده است و این یک نقض قانون است ; البته طبق قانون باید معاونان دارو و غذای دانشگاه ها پاسخگوی این مساله باشند; اما در حقیقت کمتر کسی در این ارتباط به قانون توجه می کند.

شما به عنوان قانونگذار چه تدبیری برای این مساله اندیشیده اید؛

واقعیت آن است که یکی از وظایف اصلی وزارت بهداشت و درمان ، تهیه دارو به مقدار کافی برای اقشار مختلف جامعه است. فقط ممکن است اختلاف سلیقه ای در این راه وجود داشته باشد که به طور مثال این دارو به جای آن دارو مصرف شود که خاصیت مشابه هم دارد; اما از طرف دیگر برخی پزشکان کوچکترین اعتمادی به داروهای داخلی ندارند و تنها از داروهای خارجی استفاده می کنند; البته درصدی از این بی اعتمادی درست است. ما نمی توانیم بگوییم کیفیت داروهای داخلی همچون کیفیت داروهای خارجی است ; چراکه ما مواد اولیه داروهایمان را از کشورهای جهان سوم تهیه می کنیم.
علت انتخاب چنین کشورهایی نیز ارزان تر بودن مواد اولیه و هزینه های کمتر برای شرکتهای ماست. طبیعی است هرچقدر پول کمتری هزینه شود، کیفیت مواد اولیه و به تبع آن ، کیفیت دارو هم پایین تر خواهد آمد. الان شما ممکن است در یک داروخانه یک دارو را با چند مارک مختلف بیابید که هرکدام قیمتهای مختلفی دارند. علت این مساله هم تفاوت مواد اولیه آنهاست. ما هم به این مساله اعتقاد داریم. متاسفانه پایین بودن کیفیت دارو همواره به عنوان معضلی برای ما وجود داشته است.

اصلا داروهای قاچاق چگونه وارد کشور می شوند؛

براساس آمار و گزارش های رسمی ، داروهای قاچاق به صورت کوله پشتی و در قالبهای محدود از طریق مرزهای غیررسمی وارد کشور می شود; اما واقعیت آن است که بسیاری از این داروها، مستقیما از طریق گمرک به کشور وارد می شود; چراکه دیگر بحث کوله پشتی و قاچاق محدود نیست ، بلکه به صورت یخچال یخچال به کشور وارد شده و توزیع می شود و این نمی تواند یک کار پنهانی باشد. طی ماههای اخیر تلاشهای بسیار خوبی در کار مبارزه با قاچاق کالا در ستاد از سوی سردار نقدی انجام شده است ; اما به نظر می رسد برخی کارکنان دولتی در این مساله بی تاثیر نباشند و بی تردید خود داخل ماجرا هستند.

آیا پایین بودن کیفیت داروهای داخلی به نبود نظارت در این عرصه نیز بازنمی گردد؛

به اعتقاد من ، در واقع همه جای این مساله مشکل است. هم در مواد اولیه به دنبال حداقل استانداردها هستیم ; چراکه می خواهیم پول کمتری خرج کنیم و بالطبع کیفیت کار پایین خواهد آمد و هم بر تولیدات داخلی چندان نظارتی صورت نمی گیرد که موجب خراب شدن کار خواهد شد; البته طی سالهای اخیر تلاشهای خوبی برای رفع این مشکل صورت گرفته ; اما هنوز ناکافی است. در حال حاضر 95 درصد داروها ساخت داخل است ; ولی بقیه مشکل دارند. بنابراین ، هم در واردات مواد اولیه و هم در نظارت بر کار شرکتهای داروسازی باید اهتمام و تلاش بیشتری ورزید.

چه تلاشهایی برای تقویت شرکتهای داخلی صورت گرفته است؛

در حال حاضر سرمایه گردش داخل کشور برای دارو 14 هزار میلیارد تومان است. همچنین 200 میلیون دلار نیز هرساله از سوی دولت برای دارو یارانه داده می شود; البته این مبلغ تنها 25 قلم دارویی که بیماران خاص مصرف می کنند را شامل می شود که داروهای خیلی گرانی است ، مثل داروهای بیماران سرطانی و پیوند قلب و کلیه. با وجود این تلاش زیادی شده است تا در خیلی زمینه ها، کیفیت دارویی ما بالا برود. واقعیت آن است که در همین داروهای ساخت داخل هم شیطنت های زیادی می شود; چون در ایران به نسبت بسیاری از کشورها دارو خیلی ارزان است و دولت با یارانه آن را تامین می کند. چنین سیستمی موجب می شود قاچاق به مرور در کشور رواج پیدا کند. حتی داروهای خارجی که با یارانه وارد کشور می شود نیز دوباره قاچاق می شوند. در حال حاضر بزرگترین مشکل ما در این بخش این است که نتوانسته ایم یارانه ها را هدفمند کنیم و به همین دلیل شاهد تحمل هزینه هایی در این سطح هستیم. تنها راه حل در این مساله ، هدفمند کردن یارانه ها برای جلوگیری از قاچاق دارو در کشور است . یارانه ها به جای آن که اینچنین هدر بروند، باید تنها به فقرا اختصاص یابند.

نظر شما در رابطه با یارانه دادن دولت در بخش دولت چیست؛

ما باید یارانه را به بیمار بدهیم تا بتواند دارو را با قیمت واقعی اش بخرد; اما یارانه اش را باید در جای دیگر پرداخت کنیم ; به این صورت که پول آن را به صورت مستقیم تحویل بیمار بدهیم. خاصیت این کار این است که وقتی بیماری داروی هزار تومانی را به همان قیمت بخرد، دیگر در پی آن آن نخواهد بود که دارو را قاچاق بخرد; چون دیگر منفعتی در این کار وجود ندارد. اما در حال حاضر، داروی هزار تومانی ،25 تومان فروخته می شود و در این صورت حتی اگر 500 تومان هم فروخته شود، نزدیک به 20 برابر سود کرده است. آن قاچاقچی هم توانسته است دارو را نصف قیمت تهیه کند.

از نظر استاندارد، شرکتهای داخلی در چه وضعیتی به سر می برند؛

وزارت بهداشت می گوید شرکتهای داخلی حداقل استانداردها را دارند; ولی واقعیت این است که نه بیمار راضی است و نه پزشک . بالاخره باید قبول کرد درصدی از حرفهایی که درباره وضعیت داروهای ساخت داخل زده می شود، صحت دارد و تنها بخشی از آن مربوط به ذهنیت روانی است . برای حل کردن مساله ذهنیت روانی هم باید وضعیت دارو در کشور را درست کرد تا آن هم حل شود.

چرا پس از گذشت 20 سال کمتر فعالیتی در بحث دارو در کشور صورت گرفته است؛

چون وزارت بهداشت مدعی است که دائم بهتر شده است. واقعیت این است که دارو هم مثل بقیه چیزها یک صنعت است که بتدریج سعی می شود تا کیفیت آن بالا برود و این به زمان نیاز دارد. اما سرعت کار در این راه بسیار مهم و اساسی است.

شما چقدر به این پیشرفت اعتقاد دارید؛

کسی منکر این نیست که پیشرفت هایی صورت گرفته است ; اما باید این پیشرفت ها را در مقایسه با پیشرفت دیگر کشورها سنجید. من بر این اعتقاد هستم که هنوز جای بسیاری برای فعالیت و کار ما وجود دارد.

به بیماران خاص و معضلات آنان برگردیم. چه تدبیری برای بیماران خاص اتخاذ شده است؛ هم در بودجه سال 84 و هم در بودجه سال 85 مقادیری برای بیماران خاص در نظر گرفته شد که البته بودجه سال 85، دو برابر سال 84 بود، اما با توجه به گران بودن داروهای وارداتی ، این بیماران هنوز با مشکلات جدی مواجه هستند. اگرچه دولت تلاش بسیاری در این زمینه دارد; اما بازهم این یارانه ها کافی نیست و باید چند برابر شود. ذکر این نکته نیز خالی از لطف نخواهد بود که در حال حاضر یکی از مشکلات جدی ما در این عرصه ، استفاده نابجا از داروست. به طور مثال ، آمار بیماران MS خود به خوبی نشان می دهد که وضعیت دارو در کشورمان چگونه است . بر طبق آمار با وجود این که تعداد بیماران MS در انگلستان چند برابر بیماران MS کشورمان است ; اما در ایران چند برابر انگلستان دارو مصرف می شود. ما در تجویز بی رویه دارو از سوی برخی پزشکان با مشکل جدی مواجه هستیم و حل این مساله مستلزم یک تغییر نگرش جدی در پزشکان برای نوشتن نسخه است.

به مساله روانی اشاره کردید. آیا نیاز به فرهنگ سازی در نحوه صحیح مصرف دارو در کشور احساس نمی شود؛ دقیقا اینها لازم و ملزوم یکدیگر هستند. ما باید اول کیفیت ها را بالا ببریم و بعد فرهنگ سازی صحیح در این عرصه انجام بپذیرد. در این راه ابتدا باید مصادیق متعددی را که ما در آنها مشکل داریم ، از بین ببریم و بعد با کار فرهنگ سازی بتوانیم آن را به بهترین شکل ممکن در جامعه پزشکی و بیماران جا بیندازیم. در این راه پزشکان و بیماران در تعامل با یکدیگر به سر می برند.

در بحث کیفیت ، بسیاری از شرکتهای داروسازی بر این اعتقاد هستند که به دلیل بالا بودن قیمتهای مواد اولیه ، کیفیت بالا نمی رود. آیا قصد حل کردن این دوگانگی را ندارید؛

چاره این کار فعال کردن بخش خصوصی است. اگر بخش خصوصی در بحث دارو سرمایه گذاری کند و اطمینان داشته باشد شرایط کشور به گونه ای است که در این بخش ضرر نمی کند، خیلی از مشکلات خود به خود حل خواهد شد; ولی هنگامی که ما شرکت خصوصی راه اندازی کردیم ; اما قیمتگذاری را خودمان انجام دادیم ، آن وقت آن شرکت خصوصی یا باید یارانه بگیرد یا قیمتها را تغییر بدهد و وقتی هیچکدام از این کارها را نمی تواند انجام دهد، طبیعی است که او هم به دنبال مواد اولیه ارزان تر و بی کیفیت تر باشد.

چرا در ماههای اخیر با افزایش قیمت دارو مواجه بوده ایم؛

وقتی ما با مسوولان وزارت بهداشت و درمان صحبت می کنیم ، می گویند بیشتر اقلام دارویی افزایش نداشته است ; ولی واقعیت چیز دیگری را نشان می دهد. اجناس با رشد صد یا 200 درصدی مواجه شده اند. البته اکثر داروهایی که قیمت آنها افزایش یافته است ، تا به حال یارانه داشته اند و اکنون این یارانه حذف یا کم شده است. بنابراین ، تولیدکننده مجبور است قیمت را بالا ببرد و چاره ای جز این کار ندارد.

برای حل این معضل چه باید کرد؛

ما در بحث دارو نیازمند یارانه های بیشتری هستیم. ما هنوز به آن کیفیت لازم نرسیده ایم. به همین دلیل ، باید حمایت بیشتری در این عرصه صورت بگیرد.

آیا وجود داروخانه های خصوصی و تعدد آنها موجب انحصارگرایی در کشور نمی شود؛

در حال حاضر بیشتر داروخانه های ما خصوصی هستند و تنها چند داروخانه دولتی در کشور وجود دارد. دولت هم تمایلی به دخالت در این عرصه ندارد و فقط بر فعالیت های آنها نظارت انجام می دهد.
اما این تعدد داروخانه های خصوصی به معنای انحصارگرایی در این عرصه نیست ; چرا که همواره داروخانه های خاص تحت پوشش دولت هستند که این جلوی انحصارگرایی را می گیرد. افزون بر این ، بسیاری از بیمارستان ها و دانشگاه ها داروخانه دولتی دارند و قرار هم نیست چنین داروخانه هایی حذف شوند. در حقیقت در مواردی که به سلامت مردم مربوط می شود، نباید اشتباه کرد و باید همیشه این آمادگی را داشت که بازار به بهترین نحوه ممکن حفظ و کنترل شود.

در حال حاضر دغدغه اصلی مجلس در بحث دارو چیست؛

دغدغه اصلی ما کیفیت دارو است . و این که هنوز دارو به اندازه کافی برای بیماران خاص وجود ندارد. در حال حاضر آنها با مشکلات جدی در این رابطه مواجه هستند. الان هدفی که در ماده 90 برنامه چهارم توسعه پیش بینی شده ، این است که ما سهم هزینه های درمانی را که در حال حاضر 70 درصد آن بر دوش مردم است ، به زیر 30 درصد برسانیم.
اما متاسفانه در یکی ، دو سال اخیر نتوانستیم سرانه درمان را افزایش بدهیم و به همین دلیل رابطه موجود عکس شده و به بالای 55 تا 60 درصد رسیده است . این تکلیفی است که برنامه چهارم به دولت سپرده ولی محقق نشده است. هر ساله 3 درصد مردم جامعه به دلیل هزینه های بیماری ، زیر خط فقر می روند، در حالی که این رقم تا پایان برنامه چهارم باید به زیر یک درصد برسد. اما این اتفاق هنوز نیفتاده است. کمیسیون بهداشت مجلس فکر می کند که دولت در اجرای صحیح ماده 90 برنامه چهارم موفق نبوده است. این در حالی است که رهبر معظم انقلاب ، 16 سال پیش فرمودند وقتی کسی بیمار می شود، نباید جز بیماری ، دغدغه دیگری داشته باشد. این امر پس از گذشت 16 سال هنوز محقق نشده است. الان هر کس بیمار می شود، بیشتر از بیماری اش نگران هزینه های درمان است.

چرا چنین اتفاقی در کشور ما می افتد که هزینه بیمارستان به عنوان دغدغه مردم مطرح می شود؛

چون هنوز در تفکر دولتمردان ما، سلامت جایگاه واقعی خود را نیافته است. سهم سلامت از بودجه ناخالص ملی کشورمان تنها 5.6 درصد است ; در حالی که در کشورهای پیشرفته این رقم معادل 10 تا13 درصد است. بر این اساس ، سهم سرانه سلامت برای هر ایرانی تنها 13 دلار خواهد بود; حال آن که در کشورهای پیشرفته برای هر نفر بین 200 تا 300 دلار است. تازه ما در حالت خوشبینانه شاید به صد دلار برسیم. تا زمانی که سلامت جزو 3 اولویت اول تفکر دولتمردان ما نباشد، این مشکلات به قوت خود باقی است و متاسفانه باید بگویم در حال حاضر سلامت جزو 10 اولویت اول دولتمردان ایرانی هم نیست.

چرا در این موارد به دولت فشار آورده نمی شود؛

کمیسیون بهداشت مجلس در سال آخر دولت هشتم خدمت آقای خاتمی رفت تا بلکه این طرز تفکر عوض شود. در ابتدای روی کار آمدن دولت نهم نیز با دولتمردان و حتی شخص رئیس جمهور صحبتهای بسیاری شده است. البته آنها هم مشکلات اعتباری را مطرح می کنند و می گویند بودجه کم است. در حال حاضر ما باید به 2 نکته توجه کنیم : 1 بهبود روشها و بهره وری سرلوحه کار ما قرار گیرد. 2 مدیریت منابع در کشور نهادینه شود. تا زمانی که این 2 مساله حل نشود، مشکل به قوت خود باقی است. ضمن این که این نکته را نیز باید مدنظر داشت که در قرن 21 تاکید روی انسان سالم است و بنابراین تنها راه رسیدن ما به چشم انداز 20 ساله ، وجود انسان سالم است. انسان سالم هم نیازمند سلامت است. درمان و سلامت هم هزینه بردار است و باید به آن توجه شود. مشکل ما این است که دولتمردان ما می گویند بهداشت و درمان و آموزش جزو هزینه های جاری است ; در حالی که ما می گوییم اینها هزینه های جاری نیست. هر وقت این تفکر حل شود، مشکل ما هم حل می شود.

در کشورهای دیگر هم کمبود بودجه وجود دارد. چرا در آن کشورها این رویکرد از سوی دولتمردان وجود ندارد؛

من هم خودم به این مساله بارها اشاره کرده ام. مشکل ما فقط بودجه نیست. دوستان ما در سازمان مدیریت و برنامه ریزی می گویند بودجه شما کافی است و مدیریت بلد نیستید. اما ما می گوییم چرا کشورهای پیشرفته که مدیریت بلد هستند، 13 درصد بودجه را برای درمان و سلامت خود اختصاص می دهند; در حالی که طبق پیش بینی ما، قرار بود این رقم به 7 درصد برسد; اما در همان 5.6 درصد باقی ماند. این یک واقعیت است که درمان و سلامت در کل دنیا هزینه بر است ولی دولتمردان ما آن را قبول نمی کنند.

آینده وضعیت دارویی کشور را چگونه می بینید؛

من امیدوارم با توجه به رشدی که در تولید علم میان دانشمندان ما ایجاد شده است ، بتوانیم در بحث دارو به خودکفایی برسیم تا هم مصرف داخل را پاسخگو باشد و هم قدرت صادرات داشته باشیم. در برنامه چهارم توسعه هم روی این مساله تاکید شده است که بخش اعظمی از درآمد ارزی وزارت بهداشت از طریق صدور دارو و تجهیزات پزشکی تامین شود که امیدواریم این اتفاق بیفتد.

و حرف آخرتان؛

امیدواریم طوری حرکت کنیم که هم مشکل بیماران حل شود و هم این باور را ایجاد کنیم که تولیدات دارویی داخل کشور از کیفیت داروهای خارجی برخوردار هستند.