روی یکی از قایقهای نیلی ، در منطقه الوراق ، به آقای عبدالستار ماهیگیر برخورد کردیم که به ما
می گفت نزدیک 25 سال است که بین دو کرانه رود نیل زندگی می کند.
او زندگیش روی آبهای نیل
را یک امر طبیعی دانسته و می افزاید: جز برای فروش ماهی یا خریدن نخ و سرب یا تور یا بعضی
مایحتاج مخصوص زندگیش روی نیل ، به خشکی نمی رود.
وی در مورد زندگی ماهیگیران می گوید زندگی آنها با صبر و صلابت و مقاومت ، متمایز می شود و
صبر مهمترین چیزی محسوب می شود که ماهیگیر در زندگیش از این شغل یاد می گیرد ، از این رو
همه ماهیگیران را هنگام بحث در مورد مسائل زندگیشان ، صبور می یابی.
این مساله به این نکته
برمی گردد که شغل ماهیگیری ، بزرگترین درس صبر در زندگی است زیرا ماهیگیر برای صید
ماهی به آب می زند و به مدت دو یا سه روز بدون این که حتی یک ماهی به دست آورد ، روی آب
می ماند. با این وجود ماهیگیر هرگز یاس را نمی شناسد و همیشه می داند که روزیش نزد خداوند
است و هنگامی که در پایان روز با صید فراوان باز می گردد ، گشایش و خیر به او روی خواهد آورد
و جبران روزهای سختی را می کند.
وی اضافه می کند: ماهیگیر به تنهایی روی قایقش کار نمی کند بلکه همه اعضای خانواده در کار
ماهیگیری همکاری می کنند. مرد خانواده به آماده سازی تور ماهیگیری و ریسیدن دوباره نخهای
پاره شده آن می پردازد و همه افراد خانواده اش «همسر و فرزندانش » در این کار به او کمک
می کنند.
هنگامی که ماهیگیر برای سفر ماهیگیری به دریا می زند ، همسرش پارو می زند و بچه های کوچک
کار جمع کردن ماهی از تور را بر عهده می گیرند و این نقشی است که آنها را خیلی خوشحال
می کند مخصوصا زمانی که ماهی هایی را که در تور گرفتار شده و حرکت می کنند ، می بینند.
در
حالی که پدر یا مادر نقش اصلی را که انتخاب مکان های ماهیگیری و انداختن تور و جمع کردن آن
است برعهده می گیرد زیرا انتخاب مکان های ماهیگیری نیاز به مهارت دارد ، همچنان که انداختن
و جمع کردن تور نیازمند قدرت عضلانی و مهارت است تا ماهی بعد از صید از تور در نرود.
عبدالستار می گوید زمان ماهیگیری نامحدود است و از ساعت پایانی شب شروع می شود.
در
جریان این سفرهای شبانه ، ماهیگیر در مکان هایی که ماهی ها زیر روشنایی ستون های نور دو
طرف ساحل نیل جمع می شوند ، پناه می گیرد ، همچنین ماهیگیر در این حالت ، چراغ روشنایی را
همراه خود دارد که از آن در مکان های تاریکی که ماهی ها در هنگام شب دور منبع های نور جمع
می شوند ، استفاده می کند ، به این ترتیب صید آنها آسان تر می شود. ماهیگیر در ساعات اولیه
سحر یا صبح یا هنگام ظهر هم برای صید به آب می زند ، به همین خاطر ماهیگیری به زمان خاصی
اختصاص ندارد و ماهیگیر در هر زمان از شب یا روز می تواند این کار را انجام دهد.
با این وجود ، زمانهای خوب و دوست داشتنی برای صید در فصل زمستان و به ویژه در هنگام ظهر
وجود دارد ، زمانی که با کاهش دما ماهی ها برای فراز از سرمای آب در عمق رود نیل ، برای
استفاده از گرما به طرف سطح آب بالا می آیند. کار ماهیگیر به ساعت های کاری مشخصی مربوط نمی شود بلکه به مقدار ماهی که به دست آورده ، بستگی دارد ، پس اگر خداوند با خیر و خوشی روزی او را بدهد ، او به سرعت کارش را تمام می کند و برای فروش ماهی ها به ساحل
برمی گردد وگرنه باید کار را ادامه دهد تا وقتی که خداوند رزقش را به او عطا کند.
جامعه قایق ها
صبری درباره مسائل عمده زندگی اجتماعی ماهیگیران درون قایق ها چنین می گوید: جامعه
قایق ها در نیل بی نهایت بسته و متحد است ، چرا که همه ماهیگیران یکدیگر را می شناسند ، همچنان که
شرایط اجتماعی زندگی هر خانواده را می دانند و یکدیگر را در حوادث ناگوار یاری می کنند
همچنان که در شادیها و زمانهای خوشی یکدیگر شرکت می کنند.
بسیاری از ازدواج های ماهیگیران
در نیل انجام می شود و در چنین مراسمی ، قایق ها برای برگزاری مراسم ازدواج عروس و داماد با
گل و مواد زینتی تزیین می شود دقیقا مثل کارهایی که در چنین مراسمی روی خشکی انجام
می شود مثل زمانی که ماشین ها برای مراسم ازدواج عروس و داماد دور هم جمع می شوند.
وی تصریح می کند: جامعه قایق ها آداب و رسوم جالبی برای ازدواج دارد، آنها با کسی خارج از
جامعه شان ازدواج نمی کنند ، به این دلیل که زندگی درون قایق به طبیعت خاصی نیاز دارد و زن
باید بتواند یک عمر زندگی داخل این قایق کوچک و در میان کرانه های نیل را تحمل کند ، همچنین
زن علاوه بر مراقبت از بچه ها و همسرش و آماده کردن غذا، باید در کار ماهیگیری هم به همسرش
کمک کند. پارو زدن ، جمع کردن تور و تعمیر نخهای تور از کارهایی است که زن باید انجام دهد
بنابراین زن یک ماهیگیر باید از مهارت های ویژه ای برخوردار باشد به همین دلیل است که
می بینی ماهیگیران در داخل جامعه خودشان ازدواج می کنند زیرا دختران و زنان این جامعه
طبیعت زندگی با مردی که شغلش ماهیگیری است و تمام وقتش را داخل یک قایق کوچک
می گذارند که در آن واحد هم منبع روزی و هم خانه اش است را به خوبی می شناسند.