داستان زندگی ماهیگیران رود نیل

جام جم آنلاین: با وجود زندگی ساده شان ، خوشبختند و با وجود خانه های کوچکشان که بیشتر از چند متر از سطح آب نیست ، احساس راحتی و آرامش می کنند و قناعتی دارند که گویی گنجی است که نیرو و انرژی شان را در زندگی از آن می گیرند.
کد خبر: ۱۱۳۲۲۳

آنها ماهیگیرانی هستند که روی رود نیل در قاهره و حلوان و المعادی و امبابه و الوراق و در جزیره طلا یا جزیره محمد یا بر کرانه های قدیمی مصر زندگی می کنند.
ماهیگیران زندگی کاملا متفاوتی نسبت به زندگی مردم روی خشکی دارند، آنها بیشتر زندگیشان را در روزهای بسیار سرد و زیر گرمای سوزان خورشید روی رود نیل می گذرانند. قایق هایشان در واقع خانه هایشان است که به وسیله آن زندگیشان را می گذرانند و روزی خود را در نیل می جویند. آنها درون قایق های کوچکشان دور از ترافیک خیابان های قاهره و به دور از آلودگی هوا و سروصدا، زندگی کاملی دارند.
راستی داستان (زندگی) آنها چیست و چرا به نیل پناه برده اند تا مجبور به زندگی در آن باشند و روزیشان را از درون آن بجویند؛ رازها و داستان های آنها چیست و چگونه با مشکلاتی که در جریان دریانوردی شان در نیل با آن روبه رو می شوند، دست و پنجه نرم می کنند؛ ما با این تحقیق ، تلاش می کنیم این رازها را کشف کنیم. قایق به طور کلی مهمترین دارایی ماهیگیر است.
در واقع خانه اوست که به همراه همسر و فرزندانش در آن زندگی می کند.
همچنان که وسیله جابه جایی او در نیل به مکان هایی است که در آن ماهی صید می کند و نیل تنها منبع روزی صیاد است ، اما تنها ابزار کسب و کار صیاد در زندگی بین دو کرانه رود نیل ، قایقی است که در اختیار دارد و معمولا قایق کوچکی است که طولش از 2 متر و عرضش از یک متر بیشتر نیست و به آن «قایق کوچک» گفته می شود و بیش از یک نفر گنجایش ندارد. قایق متوسط، عرضش به 2 متر و طولش به 4 متر می رسد و قایق بزرگ یا بلند، مساحتش بین 6تا 8ا متر در طول و 3تا 5ا متر در عرض است.
صلاح الرشیدی ، ماهیگیر، می گوید: قایق های بزرگ به 3 قسمت تقسیم می شود که مهمترین آنها، قسمت وسط یا شکم قایق است و ماهیگیر به آن «بوطنه» می گوید و او و خانواده اش در آنجا می خوابند و همه امور زندگیشان را در آن انجام می دهند ، به عبارتی این بخش از قایق ، خانه و تنها پناهگاه آنها در زندگی است.
در این قایق مکانی مجهز برای غذا خوردن خانواده وجود دارد همچنان که مکانی ویژه خواب فرزندان بزرگ در بالای قایق وجود دارد، اما فرزندان کوچک با پدر و مادرشان در همان قسمت «بوطنه» می خوابند.

صنعت قایق سازی

وی در مورد صنعت قایق سازی می گوید: این قایق ها از چوب درخت کافور که با ویژگی هایی مانند قدرت تحمل فشار آب و جذب کم آب ، از سایر چوبها متمایز شده ، ساخته می شود.
قیمت قایق ها بین 3000 تا 10000 جنیه است. بعضی شهرها به صنعت قایق سازی مشهورند بویژه شهرهای ساحلی یا شهرهایی که در کناره های رود نیل واقع شده اند مانند شهر رشید در استان البحیره یا شهر بنی سویف در شمال الصعید و شهرهای الفیوم و دمیاط.
وی با اشاره به تور ماهیگیری می گوید: تور ماهیگیری دومین ابزار اساسی است که ماهیگیر در زندگی نیلی اش علاوه بر قایق ، به آن تکیه می کند و امکان ندارد در طول زندگیش از قایق یا تور ماهیگیری بی نیاز شود. ساخت تور ماهیگیری به وسیله افراد ماهر در این صنعت با ریسیدن تور بر ساحل به وسیله نخهای ویژه این کار، انجام می شود.
بیشتر این افراد هم از ماهیگیران حرفه ای یا از پیر مردان سالخورده این حرفه هستند که از زندگی روی دریا فاصله گرفته اند ، به همین خاطر آنها از مهارت هایشان در ریسیدن تور ماهیگیری ، یا بعضی اوقات در صنعت قایق سازی بهره می گیرند.
الرشیدی می گوید برای این که تور ماهیگیری روی آب شناور نماند ، به آن قطعه های سرب وصل می کنند ، همچنین قطعه های چوب پنبه به آن اضافه می شود تا ماهیگیر وقتی دوباره به سوی تورش برمی گردد، بتواند مکان و موقعیت تورش را شناسایی کند.
هر صیاد بیش از یک تور دارد و در سفر ماهیگیری اش ، تورها را در عرض رود نیل در مناطقی از آن که به واسطه مهارتش می داند آنجا مکان جمع شدن ماهی هاست ، پهن می کند و برای چند ساعت این تورها را به همان حالت می گذارد سپس به سوی آنها باز می گردد تا ضمن جمع کردنشان ، ماهی های داخل آنها را جمع آوری کند.
وی در ادامه می افزاید: ریسیدن تور ماهیگیری ، از یک تور به تور دیگر، بر حسب کوکهای هر تور فرق می کند، بنابراین هم تور با سوراخ های گشاد و بزرگ و هم تور با سوراخ های تنگ و کوچک وجود دارد و هر تور براساس هدفی که به خاطر آن ساخته شده ، مورد استفاده قرار می گیرد بنابراین هرگاه ماهیگیر بخواهد «کفشک ماهی» بزرگ صید کند، تور دارای سوراخ های بزرگ و اگر بخواهد ماهی های کوچکی مثل ماهی «زریعه» و «بساریا» صید کند ، تور دارای سوراخ های کوچک را روی آب می اندازد.

ربع قرن در سفر

روی یکی از قایقهای نیلی ، در منطقه الوراق ، به آقای عبدالستار ماهیگیر برخورد کردیم که به ما می گفت نزدیک 25 سال است که بین دو کرانه رود نیل زندگی می کند.
او زندگیش روی آبهای نیل را یک امر طبیعی دانسته و می افزاید: جز برای فروش ماهی یا خریدن نخ و سرب یا تور یا بعضی مایحتاج مخصوص زندگیش روی نیل ، به خشکی نمی رود.
وی در مورد زندگی ماهیگیران می گوید زندگی آنها با صبر و صلابت و مقاومت ، متمایز می شود و صبر مهمترین چیزی محسوب می شود که ماهیگیر در زندگیش از این شغل یاد می گیرد ، از این رو همه ماهیگیران را هنگام بحث در مورد مسائل زندگیشان ، صبور می یابی.
این مساله به این نکته برمی گردد که شغل ماهیگیری ، بزرگترین درس صبر در زندگی است زیرا ماهیگیر برای صید ماهی به آب می زند و به مدت دو یا سه روز بدون این که حتی یک ماهی به دست آورد ، روی آب می ماند. با این وجود ماهیگیر هرگز یاس را نمی شناسد و همیشه می داند که روزیش نزد خداوند است و هنگامی که در پایان روز با صید فراوان باز می گردد ، گشایش و خیر به او روی خواهد آورد و جبران روزهای سختی را می کند.
وی اضافه می کند: ماهیگیر به تنهایی روی قایقش کار نمی کند بلکه همه اعضای خانواده در کار ماهیگیری همکاری می کنند. مرد خانواده به آماده سازی تور ماهیگیری و ریسیدن دوباره نخهای پاره شده آن می پردازد و همه افراد خانواده اش «همسر و فرزندانش » در این کار به او کمک می کنند.
هنگامی که ماهیگیر برای سفر ماهیگیری به دریا می زند ، همسرش پارو می زند و بچه های کوچک کار جمع کردن ماهی از تور را بر عهده می گیرند و این نقشی است که آنها را خیلی خوشحال می کند مخصوصا زمانی که ماهی هایی را که در تور گرفتار شده و حرکت می کنند ، می بینند.
در حالی که پدر یا مادر نقش اصلی را که انتخاب مکان های ماهیگیری و انداختن تور و جمع کردن آن است برعهده می گیرد زیرا انتخاب مکان های ماهیگیری نیاز به مهارت دارد ، همچنان که انداختن و جمع کردن تور نیازمند قدرت عضلانی و مهارت است تا ماهی بعد از صید از تور در نرود. عبدالستار می گوید زمان ماهیگیری نامحدود است و از ساعت پایانی شب شروع می شود.
در جریان این سفرهای شبانه ، ماهیگیر در مکان هایی که ماهی ها زیر روشنایی ستون های نور دو طرف ساحل نیل جمع می شوند ، پناه می گیرد ، همچنین ماهیگیر در این حالت ، چراغ روشنایی را همراه خود دارد که از آن در مکان های تاریکی که ماهی ها در هنگام شب دور منبع های نور جمع می شوند ، استفاده می کند ، به این ترتیب صید آنها آسان تر می شود. ماهیگیر در ساعات اولیه سحر یا صبح یا هنگام ظهر هم برای صید به آب می زند ، به همین خاطر ماهیگیری به زمان خاصی اختصاص ندارد و ماهیگیر در هر زمان از شب یا روز می تواند این کار را انجام دهد.
با این وجود ، زمانهای خوب و دوست داشتنی برای صید در فصل زمستان و به ویژه در هنگام ظهر وجود دارد ، زمانی که با کاهش دما ماهی ها برای فراز از سرمای آب در عمق رود نیل ، برای استفاده از گرما به طرف سطح آب بالا می آیند. کار ماهیگیر به ساعت های کاری مشخصی مربوط نمی شود بلکه به مقدار ماهی که به دست آورده ، بستگی دارد ، پس اگر خداوند با خیر و خوشی روزی او را بدهد ، او به سرعت کارش را تمام می کند و برای فروش ماهی ها به ساحل برمی گردد وگرنه باید کار را ادامه دهد تا وقتی که خداوند رزقش را به او عطا کند.

جامعه قایق ها

صبری درباره مسائل عمده زندگی اجتماعی ماهیگیران درون قایق ها چنین می گوید: جامعه قایق ها در نیل بی نهایت بسته و متحد است ، چرا که همه ماهیگیران یکدیگر را می شناسند ، همچنان که شرایط اجتماعی زندگی هر خانواده را می دانند و یکدیگر را در حوادث ناگوار یاری می کنند همچنان که در شادیها و زمانهای خوشی یکدیگر شرکت می کنند.
بسیاری از ازدواج های ماهیگیران در نیل انجام می شود و در چنین مراسمی ، قایق ها برای برگزاری مراسم ازدواج عروس و داماد با گل و مواد زینتی تزیین می شود دقیقا مثل کارهایی که در چنین مراسمی روی خشکی انجام می شود مثل زمانی که ماشین ها برای مراسم ازدواج عروس و داماد دور هم جمع می شوند.
وی تصریح می کند: جامعه قایق ها آداب و رسوم جالبی برای ازدواج دارد، آنها با کسی خارج از جامعه شان ازدواج نمی کنند ، به این دلیل که زندگی درون قایق به طبیعت خاصی نیاز دارد و زن باید بتواند یک عمر زندگی داخل این قایق کوچک و در میان کرانه های نیل را تحمل کند ، همچنین زن علاوه بر مراقبت از بچه ها و همسرش و آماده کردن غذا، باید در کار ماهیگیری هم به همسرش کمک کند. پارو زدن ، جمع کردن تور و تعمیر نخهای تور از کارهایی است که زن باید انجام دهد بنابراین زن یک ماهیگیر باید از مهارت های ویژه ای برخوردار باشد به همین دلیل است که می بینی ماهیگیران در داخل جامعه خودشان ازدواج می کنند زیرا دختران و زنان این جامعه طبیعت زندگی با مردی که شغلش ماهیگیری است و تمام وقتش را داخل یک قایق کوچک می گذارند که در آن واحد هم منبع روزی و هم خانه اش است را به خوبی می شناسند.

مترجم: مریم شریفی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها