فارسی هنوز شکر است ، اما...

با توجه به این که تعداد زیادی از دبیران ادبیات را برای سازماندهی امور در اختیار می گیرند، همچنان این درس در مدارس از سوی نیروهای غیرتخصصی تدریس می شود که اغلب انگیزه های لازم را برای آموزش آن ندارند. مدرسه و خانواده نیز حساسیت چندانی به درس انشا ندارند و اغلب خانواده ها و مدیران مدارس به نمره ادبیات به عنوان بالابرنده معدل دانش آموزان نگاه می کنند و هیچ گاه برای ایشان قابل قبول نیست که دانش آموزشان نمره ای متوسط یا پایین در این درس بگیرد.
دایره آموزش در بیشتر مناطق و شهرستان ها نیز در سازماندهی این درس ، دقت لازم را ندارند و ذره ای از اهمیتی که به دروسی همچون علوم ، ریاضی ، زبان خارجه و... می دهند به درس ادبیات قائل نیستند ؛ در حالی که وضعیت دانش آموز در درس ادبیات آنقدر اهمیت دارد که به طور مشخص در بقیه دروس نمود پیدا می کند. ضعف روخوانی و روان خوانی دانش آموز تاثیر مستقیم در یادگیری دروس دیگر دارد. درصد قبولی زیر 100 درصد در این درس اصلا برای مدیران و مسوولان (یا با تعبیر منصفانه تر برای بیشتر مدیران و مسوولان) قابل قبول نیست.

وضعیت دانش آموزان در درس ادبیات و بقیه دروس نمود پیدا می کند به طوری که ضعف در روخوانی و روانخوانی تاثیر مستقیمی در یادگیری این دروس دارد

مساله جالب تر این که در بعضی مناطق و شهرستان ها در هر سال تحصیلی ، دبیرانی که درصد قبولی شان بالا بوده و از نظر دایره آموزش درصد قابل قبولی از دانش آموزان در آن درس قبول می شوند، مورد تشویق قرار می گیرند اما این کار در درس فارسی و دروس مربوط به آن مشاهده نمی شود و این نشان از بی اهمیت جلوه کردن درس ادبیات برای مسوولان آموزش است که جای بسی تاسف است. البته مقداری از این تقصیرات به عهده دبیران ادبیات است که باید بررسی و چاره جویی شود. چرا که بسیاری از ایشان نیز به این درس ، سطحی می نگرند و زمینه های بی توجهی دیگران نسبت به این درس را فراهم می آورند.

دانش آموز طوطی نیست

درس ادبیات با تمام شیرینی و حلاوتی که دارد، باید با شیرینی و جاذبه خاصی ارائه شود تا دانش آموز از آن بهره کافی ببرد و به آن تمایل پیدا کند. ایجاد این جاذبه به کتاب درسی و معلم آن مربوط می شود. دبیر ادبیات باید مسلط به درس بوده و روحیه شادابی برای ارائه درس داشته باشد تا بتواند شیرینی درس را به دانش آموز منتقل کند. ضعف دانش آموز در روخوانی ، املا و نگارش جملات علاوه بر تمرین و تکرار دانش آموز به طور جدی به کتاب درسی و مهم تر از آن ، به دبیران این درس از اول ابتدایی تا پایان مقاطع تحصیلی بازمی گردد. دبیران زحمت کشی به تدریس ادبیات فارسی مشغول بوده اند که همواره با وجود مشکلات فراوانی برای این درس مهم و ارزشمند کوشیده اند که زبان از سپاسگزاری این انسان های شریف ، قاصر است. با این حال دبیران کم توجهی هم مشاهده می شوند که فقط درس را در حد خواندن شفاهی آن و ارائه طوطی وار به دانش آموز می دانند. به دستور، تمرین و نگارش اهمیت چندانی نمی دهند. در ارائه موضوعات انشا به مباحث نگارش توجه نکرده و تصحیح انشا برای آنها اهمیت چندانی ندارد. همیشه کارهای ظاهری آنها به بهترین نحو ارائه می شود. هنگام تصحیح اوراق امتحانی (امتحانات نهایی) بیشترین ورقه امتحانی را تصحیح کرده و در تصحیح آنها دقت کافی ندارند و بیشترین درصد قبولی مربوط به آنهاست. مسلما بدون بررسی های لازم ، ایشان دبیران فعال و موفق محسوب می شوند.

برخوردهای ناعادلانه

دوایر آموزش هم به درخواست گروههای آموزشی که باید در تصمیم سازی ها شرکت کنند، کوتاهی کرده و وقعی نمی نهد؛ در حالی که گروه آموزشی ، گروه تصمیم ساز قسمت آموزش و بازوی توانای آن است. برخورد ناعادلانه با افراد مختلف ، در سطح رضایتمندی دبیران تاثیر منفی گذاشته و باعث دلسردی افراد و عدم به کارگیری تمام توان برای رسیدن به اهداف آموزش و پرورش می شود. البته این گونه برخوردها فقط به یک قسمت یا واحد برنمی گردد و باید در نگرش به مسائل مربوط به معلمان تجدیدنظر کلی شود.

علی منصور سمایی