صیادی سوال‌برانگیز چینی‌ها در دریای عمان

به گزارش جام‌جم، استان سیستان و بلوچستان از ظرفیت‌های تجاری، اقتصادی ، کشاورزی و گردشگری نه‌تنها چیزی کم از سایر استان‌های کشورمان ندارد، که در بعضی بخش‌ها سرمایه‌های بیشتری هم دارد. معادن بسیار، مرزهای گسترده خاکی و آبی، قابلیت کشت و تولید محصولات و میوه‌های نادر گرمسیری، و وجود جاذبه‌های تاریخی و گردشگری، از ظرفیت‌های بی‌شمار این استان به ظاهر محروم است، که مدیران آن هنوز نتوانسته‌اند از این قابلیت‌ها در جهت رفاه حال شهروندان خود بهره جویند، تا این استان اساطیری همچنان عنوان محروم‌ترین منطقه کشور را بر جبین خود حفظ کند.

یکی دیگر از این ظرفیت‌ها، آب‌های نیلگون دریای عمان و ظرفیت بی‌شمار آبزیانش است که از دیرباز راهی به سفره مردمان جنوب استان داشته. بسیاری از شهروندان سیستان و بلوچستان رزق خود را از صیادی در این آب‌ها می‌جسته و می‌جویند، گرچه در سال‌های اخیر دریا دیگر با آنها همراه نیست، چرا که جان و رمقی برایش نمانده، آبزیانش دسته‌دسته خوراک تورهای بزرگ ماهیگیری می‌شوند و دریا دیگر چیزی برای صیادان بومی در چنته ندارد تا سفره آنها هم مثل صیادان تالاب هامون روز به روز خالی و خالی‌تر شود.

صیدی به نام ترال و باز هم چینی‌ها!

25 هزار صیاد دائمی و فصلی در جنوب سیستان و بلوچستان فعالیت دارند و دریای آزاد عمان هم برای همه‌شان ماهی دارد، البته اگر صید «ترال» توسط کشتی‌های بزرگ بگذارد؛ همان صیدی که با تور قیفی شکل بزرگی تمام آبزیان دریا اعم از ماهی و غیرماهی، حلال گوشت و حرام گوشت را یکجا از سطح و میانه و کف دریا جارو کرده و جمع می‌کند و نصیب عده‌ای قلیل از صیادان غیربومی می‌شود. همان صیدی که به خاطر مخاطرات شدید زیست محیطی‌اش در همه دنیا منسوخ و یا محدود شده، زیرا به طرز فجیعی کل ذخایر آبزیان را قلع و‌قمع و زیستگاه آنها را نابود می‌کند، اما در ایران همچنان قانونی و غیرقانونی، بامجوز و بی‌مجوز در برخی مناطق رایج است.

البته ناراحتی و دغدغه صیادان استان که آن را با مهر در میان گذاشته‌اند، این است که جدا از برخی کشتی‌های داخلی که صید ترال انجام می‌دهند، در سال‌های اخیر کشتی‌های چینی هم برای صید به سواحل مکران آمده و با صید ترال موجب بر هم خوردن توازن در زندگی دریایی این منطقه شده و صیادان را با کاهش چشمگیر ذخایر آبزیان مواجه کرده‌اند.

خون رنگین‌تر صیادان چینی

این صیادان گفته‌اند چینی‌ها در حالی براحتی حق استفاده از منابع مادر دریای عمان را دریافت کرده و سرمایه‌های آبی ما را به تاراج می‌برند، که ما گاه برای دریافت یک مجوز ساده ماهیگیری از شیلات در می‌مانیم و اگر بخواهیم به دریا برویم باید از سوی اداره کل شیلات استان بارها بررسی و ارزیابی شویم با این بهانه که ذخایر دریایی باید حفظ شود، درحالی که با کشتی‌های چینی که بدون هیچ گونه محدودیت و به روش «ترال» صید و همه‌چیز را جارو می‌کنند، مقابله‌ای نمی‌شود و نظارتی وجود ندارد.

این صیادان به خطراتی که صیادان کشورمان را در این استان تهدید می‌کند هم اشاره کرده و گفته‌اند صید ماهی تنها منبع درآمد برای گذران زندگی در این منطقه است و از آنجا که در سال‌های اخیر با توجه به حضور کشتی‌های چینی، ماهی‌ها کم شده و درآمد صیادان بشدت کاهش یافته، مجبور می‌شوند به مناطق دوردست دیگر برای صیادی بروند که امنیت جانی آنان را به خطر می‌اندازد.

پاسخ اداره شیلات سیستان و بلوچستان اما قابل تامل و درخور توجه است، زیرا هدایت‌الله میرمرادزهی، مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان که چندی پیش در گفت‌وگو با مهر و در اظهاراتی ضد و نقیض عنوان کرده بود، کشتی‌های چینی وجود دارند، اما متعلق به چینی‌ها نیستند و دارای شریک ایرانی‌اند و از سویی، مجوزهای یک تا دو ماهه برای کشتی‌های صید «ترال» چینی و تنها برای صید ماهی‌های غیرماکول (حرام گوشت) صادر شده است، در گفت‌وگو با خبرنگار جام‌جم، وجود هرگونه کشتی چینی و صید ترالی را تکذیب کرده و تاکید کرد در این خصوص هیچ گونه صحبتی با مهر نداشته است!

این مقام مسئول به جام‌جم گفت اکنون فصل صید ترال نیست، اما فصل ترال هم که فرا رسد، فرقی نمی‌کند، زیرا ما نه در آب‌های این منطقه صید ترال داریم و نه کشتی چینی برای این گونه صیادی.

نظر برعکس نمایندگان مجلس

درهمین حال، نمایندگان استان سیستان و بلوچستان همچون صیادان این استان دل پری از صید ترال و کشتی‌های صیادی غیربومی داشتند و نظری مخالف نظر مدیرکل شیلات استان.

عبدالغفور ایران‌نژاد، نماینده مردم چابهار در مجلس در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید کرد که نه‌تنها صید ترال توسط کشتی‌های چینی در آب‌های عمان انجام می‌شود، بلکه حدود 26 تا 28 کشتی بزرگ صیادی نیز از استان‌هایی چون هرمزگان و بوشهر برای صید ترال راهی آب‌های چابهار می‌شوند.

ایران‌نژاد گفت وجود نظارت‌های قوی و اعمال محدودیت‌های شدید برای صید مخرب ترال در استان‌های مذکور باعث شده صیادان آنها برای این گونه صید راهی آب‌های چابهار شوند و با پرداخت پول به شیلات سیستان و بلوچستان و در غیبت نظارت موثر از سوی استاندار و استانداری استان، بزرگ‌ترین لطمه را به ذخایر آبی سیستان و بلوچستان و صیادان و مردم محرومش وارد کنند.

این نماینده با اشاره به این‌که صید ترال از چند دهه پیش در آب‌های استان رواج داشت و در سال‌های گذشته سازمان شیلات، تعدادی از 100 کشتی ترال را خریداری و جمع‌آوری کرد، تصریح کرد: اکنون بیش از 20 کشتی ترال استان‌های همجوار در آب‌های ما باقی مانده که این کشتی‌ها برابر با کل صید استان یعنی حدود 300 هزار تن از آب‌های ما صید می‌کنند، که فعالیت برخی کشتی‌های چینی را هم باید به آن افزود که فعالیت مداوم آنها تخم برخی از آبزیان مثل میش ماهی را به طور کل نابود و منقرض کرده است.

به گفته ایران‌نژاد، کشتی‌های چینی بیشتر در آب‌های میناب و سیریک و جاسک تردد می‌کنند و به نام ماهی‌های غیرماکول و غیرحلال صید می‌کنند، درحالی که در روش ترال اصلا نمی‌توان آبزیان مختلف را جداسازی کرد و همه آبزیان از حلال و حرام و غیرقانونی و قانونی و ماهی و مرجان و تخم آبزیان همه با هم در تور گرفتار می‌آیند، و گرچه گفته می‌شود نظارتی هم صورت می‌گیرد، اما این نیز یک ادعای بی‌اساس است زیرا در این روش نظارت معنا ندارد.

فاطمه مرادزاده

ایران