در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دهخدا از افراط به اعتدال
شادروان علی اکبر دهخدا از رجال مشهور فرهنگی عصر پهلوی است که اثر ماندگارش: لغتنامه دهخدا، شهرتی شایان دارد. وی ، پیش از آنکه یکسره به کار فرهنگی روی آورده
دهخدای صدر مشروطه ، اما، در ایستگاه تندروی درجا نزد و طبق نامه هایی که از وی در اواخر استبداد صغیر موجود است ، هنوز تهران به دست مشروطه چیان فتح و مشروطه دوم آغاز نشده بود، که مشاهده وضع سردار اسعدها (و به قول دهخدا: «علیقلی شاه» ها!) و زد و بندهای آشکار و نهانشان با دول خارجی ، و نیز تجاوز روسها به تبریز، دهخدا را از خواب نوشین صبح مشروطه بیدار ساخت و نسبت به آینده میهن از دست این کسان ، سخت نگران. تا آنجا که در نامه به یکی از علمای تهران (امام جمعه خویی؛) صریحا اعتراف کرد که رویه او پیش از این تاریخ ، خالی از افراط و تندروی بیجا و مضر نبوده و راه اصلاح ، از آشوب و غوغاگری ، جداست: «به شهادت عقلای مقتصد از دو سال پیش و تصدیق تجارب تندروان...الیوم علاج واحد امروز، اصلاح ذات البین بین مشروطه خواهان و شاه و گرفتن همان طریقه حقه است که شخص مقدس عالی مدتها پیش فریاد می زدید و من بنده با سایر همقدمان سریع السیر، هر دو پس از ورود قشون روس به تبریز به صحت آن معتقد شده ایم. گمان نمی کنم که امروز دیگر نه در ایران ، نه از مهاجرین ، نه از خودخواهان دربار و نه از عشاق وطن کسی باشد که منکر لزوم عاجل پیروی این نقشه مقدس باشد و دیر یا زود به حسن مساعدت اعلی حضرت همیونی و وطنپرستان بیغرض ، این نقشه به معرض اجرا گذاشته می شود». بیشک نیز عمدتا به همین دلیل بود که دهخدا در مشروطه دوم ، از جرگه «انقلابیون» دوری جسته به «اعتدالیون» پیوست و سپس با خبط سیاسی دیگری که پس از کودتای 1299 با عضویت در حزب سوسیالیست هوادار رضاخان (به لیدری سلیمان میرزا و محمدصادق طباطبایی) مرتکب شد، از صحنه سیاست فاصله گرفت و (جز حمایتی که در برهه ای حساس ، از پیشوای جبهه ملی و نیز هواداران صلح از خود نشان داد) زندگیش را یکسره وقف تاسیس بنای عظیم «لغتنامه» کرد.
علی احمدی خواه
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
