خون تو جاری در رگهای من

میلیون ها نفر از مردم زندگی خود را مدیون کسانی هستند که هرگز آنها را ملاقات نکرده اند ؛ افرادی که خون خود را آزادانه و بدون هیچ گونه پاداشی اهدا می کنند.

کد خبر: ۱۰۴۵۶۱

سالانه بیش از 80 میلیون واحد خون در سراسر جهان از اهداکنندگان جمع آوری می شود، اما تنها 38 درصد آن مربوط به کشورهای در حال توسعه است ، در حالی که این کشورها 82 درصد کل جمعیت دنیا را شامل می شوند.
تعدادی از بیماران بستری در بیمارستان ها بدون نیاز به فرآورده های خونی قابل درمان هستند ؛ اما تعداد زیادی از آنها برای بهبود خود نیاز مبرم به خون و فرآورده های آن دارند و با توجه به این که هنوز انسان قادر نیست ماده ای جانشین خون پیدا کند، بنابراین اهدای خون از سوی مردم تنها راه درمان این بیماران است.
هم اکنون سازمان انتقال خون با بیش از 3 میلیون انواع فرآورده های خونی در سال جان بیماران بسیاری را در کشور نجات می دهد و این در حالی است که اگر مردم برای اهدای خون خود به پایگاه های این سازمان مراجعه نکنند، سالانه بیش از یک میلیون و 500 هزار بیمار جان خود را از دست خواهند داد.
به گفته کارشناسان ، افراد در سنین بلوغ میان 17 تا 65سال و با وزن متوسط 50 کیلوگرم حدود 6 لیتر خون در بدن خود دارند که می توانند 25 تا 450 سی سی از خون خود را اهدا کنند ؛ زیرا اهدای خون نه فقط سلامتی را به خطر نمی اندازد، بلکه ضمن کمک به سلامتی فرد اهداکننده خون موجب نجات زندگی بیماران نیازمند خون هم خواهد شد. خون ماده گرانبها و ارزشمندی است که با وجود پیشرفت های متعدد در علوم پزشکی هنوز جایگزین مناسب برای آن پیدا نشده است و با افزایش روزافزون بیماری های جدید همه ساله نیاز به آن بیشتر حس می شود.

فقدان اهداکنندگان مستمر

یکی از مشکلاتی که کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته در زمینه کفایت و سلامت خون با آن مواجه اند، نبود اهداکنندگان مستمر است. خوشبختانه در حال حاضر در ایران بیش از 95 درصد خونها و فرآورده های خونی مورد نیاز بیماران با تلاش سازمان انتقال خون ، از اهداکنندگان داوطلب به دست می آید و شاخصهای اهدای مستمر به 43 درصد رسیده است. البته این به آن معنی نیست که ما دیگر نیازی به افزایش این آمار نداریم ، شاخص کشور ما با شاخصهای جهانی فاصله چندانی ندارد ؛ اما همان طور که کشورهای توسعه یافته برای افزایش شاخص خود تلاش می کنند، ما نیز باید تلاش کنیم تعداد اهداکنندگان مستمر خود را افزایش دهیم تا به این ترتیب ، ضریب اطمینان سلامت خون و فرآورده های خونی در کشورمان افزایش یابد. اهدای مستمر خون موجب دسترسی دائم به خون کافی در طول سال می شود و چون اهداکنندگان اغلب به دلیل احساس مسوولیت اجتماعی ، انسان دوستی و خداباوری اقدام به اهدای خون می کنند، بنابراین انگیزه ای برای پنهان کردن رفتارهای پرخطر خود ندارند. همچنین خون اهداکنندگان مستمر نسبت به اهداکنندگانی که برای نخستین بار اقدام به اهدای خون می کنند، به علت غربالگری های مکرر بالینی و آزمایشگاهی از نظر سلامتی قابل اعتمادتر است و با وجود این گروه ، از ایجاد اضطراب ، نگرانی و تشویش در بیماران نیازمند به خون و خانواده های آنها جلوگیری می شود.

کمبود حاد خون نداریم

ابوالقاسمی با تاکید بر این که در حال حاضر مشکل حاد کمبود خون در کشور نداریم و مشکل نیاز به خون تمام بیماران تالاسمی ، هموفیلی و سرطانی از طریق ذخیره خونی در کشور تامین می شود، تصریح می کند: باید تلاش کنیم میزان خونگیری در کشور را به هر ساله یک میلیون و 800 هزار واحد خونی برسانیم تا ذخایر خونمان بیشتر شود تا کسی در صورت نیاز حتی برای چند ساعت هم منتظر خون نماند.

از متوسط دنیا بالاتریم

وی سرانه خونگیری در کشور را به 23 در هر هزار نفر اعلام می کند و می گوید: در برخی کشورها که با وجود داشتن پالایشگاه های متعدد در کشور از پلاسما برای تولید دارو استفاده می کنند، این سهم به 45 در یک هزار نفر افزایش یافته است ؛ اما از آنجا که در حال حاضر اغلب کشورها زیر 20 در یک هزار نفر هستند، بنابراین کشور ما از متوسط دنیا نیز در سرانه خونگیری بالاتر است.
به گفته رئیس سازمان انتقال خون ایران ، در میان گروههای خونی ، گروههای مثبت و بویژه A و O بیش از گروههای منفی هستند، بویژه گروههای خونی O منفی ، A منفی و B منفی بیشترین نیاز سازمان انتقال خون است ؛ به طوری که در مراکز انتقال خون دفاتر ویژه ای برای شناسایی داوطلبان دارای گروههای خونی منفی دایر شده است که در این دفاتر از داوطلبان ثبت نام به عمل می آید و برای آنها پرونده تشکیل می شود تا در مواقع نیاز از همکاری این افراد بهره مند شویم.
ابوالقاسمی درخصوص وضعیت کشور درباره تامین دیگر فرآورده های خونی می گوید: در حال حاضر از نظر فرآورده های سلولی خون در جایگاه قابل قبول قرار داریم ؛ به طوری که سال گذشته تمام نیازهای خونی کشور در داخل تامین شد و حتی در حال حاضر این سازمان آمادگی انتقال خون به کشورهای همسایه را در مواقع ضروری دارد.
به گفته رئیس سازمان انتقال خون ایران آنچه امروزه به نادرست از ورود خون به داخل کشور عنوان می شود، صرفا واردات داروهای مشتق از پلاسماست که هم اکنون نیز از کشورهای خارجی وارد می شود و تلاش می شود بتدریج با همت عالی در این زمینه نیز به خودکفایی برسیم.

اهدای خون را مختص ماه های خاصی نکنید

با وجود افزایش میزان اهداکنندگان خون ، برخی ناهماهنگی ها خون رسانی به نیازمندان را با بحران های متعددی مواجه می کند. برای مثال در کشور ما در برخی شرایط زمانی مانند محرم آمار خون دهی بسیار بالا می رود و در بعضی ایام مانند ماه رمضان ، تعطیلات نوروزی و ماههای سرد سال به دلیل سردی هوا و همچنین در روزهای تعطیل این آمار بسیار پایین است.
این در حالی است که نیاز به خون طی سال تغییر نکرده و بنابراین اهداکنندگان خون باید همواره روزهای خاص و تعطیل را نیز در برنامه زندگی خود برای اهدا خون بگنجانند. در روزهای عاشورا و تاسوعا، تعداد اهداکنندگان به حدی زیاد است که ظرفیت انتقال خون کشور پاسخگوی آنها نیست.
در حالی که مقدار زیادی از خونهای دریافتی از مردم به دلیل انقضای تاریخ مصرف باوجود هزینه های زیاد به عنوان زباله بیمارستانی تحویل محیط زیست داده خواهد شد.
بنابراین باتوجه به این که نیازمندان به خون به طور منظم به خون احتیاج دارند، در این روند باید تعدیل هایی صورت گیرد و برقراری تعادل تنها به دست خون اهداکنندگان مقدور خواهد بود.
رئیس سازمان انتقال خون ایران با تاکید بر نیاز همیشگی به تمامی گروههای خونی تصریح می کند: گروههای خونی منفی از اولویت بیشتری برخوردارند ؛ چون مصرف کنندگان این گروه خونی بیش از اهداکنندگان هستند.
دکتر حسن ابوالقاسمی می گوید: گروههای منفی خون به عنوان دهنده های عمومی به گونه های خون گروههای منفی ، برای گروههای مثبت هم مورد استفاده قرار می گیرد، بنابراین نیاز به گروههای خونی منفی همواره بیشتر از گروههای مثبت است.
وی معتقد است سازمان انتقال خون هم اکنون مشکل حاد کمبود خون ندارد، اما در ماههای سال به دلیل سردی هوا و همچنین در روزهای تعطیل ، معمولا مردم کمتر برای اهدای خون مراجعه می کنند که باید در این باره آگاهی های لازم به مردم ارائه شود.

رکورد اهدای خون در سال 84 شکسته شد

رئیس سازمان انتقال خون ایران با اشاره به افزایش سالانه 2.5 درصدی خون گیری در کشور، سال 84 را سال شکسته شدن رکورد خون گیری در کشور دانسته و می گوید: در این سال روند خون گیری در کشور 11.5 درصد افزایش داشته است ؛ در حالی که این مقدار در مقایسه با سال 83 حدود 7.5 درصد بوده است. اما به گفته حسن ابوالقاسمی ، در حالی که آمار خون دهی از سوی اهداکنندگان داوطلب روز به روز در حال افزایش است ، به همین نسبت نیز بر تعداد افراد معاف از اهدای خون نیز در کشور اضافه می شود. وی ادامه می دهد در مجموع 2 میلیون داوطلب برای اهدای خون در سال گذشته به مراکز انتقال خون مراجعه کرده اند که از این تعداد از یک میلیون و 100 هزار داوطلب خون گیری به عمل آمد.