1- تصاویر متحرک تلویزیون یک زبان جهانی است و برای مبادله جهانی به کار می رود. قواعد این زبان ، با هر سبک و محتوایی و در هر فرهنگ و جامعه ای که آن را به کار می برد باید جهانی باشد. در غیر این صورت پیام آن مهجور، منزوی و در نتیجه غیرقابل ارتباط می شود.
2- تولید تصاویر متحرک چون هزینه بسیار دربر دارد باید با دید صنعتی و برای مصرف کنندگان انبوه (و در اینجا مخاطبان انبوه ، مبادله جهانی و تعداد پخشهای متعدد) در نظر گرفته شود. پس تقسیم کار، تقسیم بودجه ، شیوه های برنامه ریزی و شیوه های بهره برداری از این وسیله بیانی باید از الگویی شناخته شده و صنعتی پیروی کنند، در غیر این صورت غیراقتصادی ، غیرقابل رشد و غیرموثر و زیان آورند.
3- در تولید صنعتی ، سوددهی معیار ارزیابی است ؛ اما در برنامه ریزی تولید تلویزیون ، چون سرمایه بازگشت مستقیم ندارد، معیارهای ارزیابی همانند معیارهای آموزش و پرورش و دانشگاهی هستند.
4- تقریبا هیچ کشوری تنها به تولیدات داخلی خود اکتفا نمی کند. اگر ما می توانیم با برنامه های سوئدی ، هندی و امریکایی ارتباط برقرار کنیم ، باید فیلمها و برنامه های ما هم بتوانند با تماشاگران کشورهای دیگر ارتباط برقرار کنند.
5- تولید فیلم و برنامه یک سرمایه گذاری است. برنامه تلویزیونی کالایی فرهنگی است ؛ کالایی است برای فروش و مبادله و نه صرفا مصرفی و دورریختنی. غالب فیلمها و برنامه ها باید سالها و سالها، قابلیت مطالبه و مبادله داشته باشند. برنامه هایی که برای یک بار پخش تولید می شوند، مصرفی اند و بودجه تولید چنین برنامه هایی باید بسیار آگاهانه پیش بینی شود. چنین برنامه هایی یا باید هزینه بسیار اندکی داشته باشند یا از اهمیت بسیار بالایی برخوردار باشند تا هزینه خود را توجیه کنند. پس معیار هزینه یک برنامه یا برآورد یک برنامه ارزش کیفی و مبادلاتی و نیز قابلیت پخشهای مجدد و متعدد آن است.اجزای نظام تولیدی تلویزیون نیاز به دانش ، تجربه ، تخصص ، تدین و صد البته علاقه و امنیت دارند. به سخن دیگر، خواسته ها باید متناسب با امکانات باشند.
هرگونه کاستی در هر یک از موارد ذکر شده در این گزارش درحقیقت موجب زیان و تبذیر و پایین آمدن کیفیت و کمیت و در نتیجه دلزدگی مردم از برنامه ها و کاهش تاثیر این رسانه پراهمیت است.
حسین مختاری
کارگردان ارشد فیلم و کارشناس تولید تلویزیون