در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
کارتـخوانهای همراه
چند هفته پیش، یکی از شرکتهای پرداخت الکترونیکی ایران و چند بانک توانستند مجوز استفاده از mPOS را از شاپرک بگیرند. mPOS یا کارتخوان موبایلی نوعی از کارتخوان است که در چند سال گذشته مورد توجه کسبوکارهای کوچک قرار گرفته است.
کسبوکارهایی که ممکن است جای ثابت نداشته باشند یا به اندازهای تراکنش نداشته باشند که مورد توجه شرکتهای پرداخت قرار گیرند و از کارتخوانهای معمولی استفاده کنند، معمولا از mPOS استفاده میکنند. mPOS جزو آخرین دستاوردهای فناوری صنعت پرداخت است که به مرحله استفاده انبوه رسیده است. البته فناوریهای جذابتر و هیجانانگیزتر زیادی در راه است یا نوید آن داده شده، اما این ابزارها بشدت مورد استفاده قرار گرفتهاند.
از آخرین ابزارهای جذابی که معرفی شد منتها تا وقتی که همهگیر شود زمان زیادی باقی مانده، کارت بانکی ارائه شده توسط مسترکارت است. این کارتها دیگر نیازی به وارد کردن رمز هنگام خرید از طریق کارتخوان ندارد و دارنده کارت صرفا با قرار دادن انگشت خود روی اسکنر کارت، آن را فعال میکند و تراکنش خرید انجام میشود. هرچقدر این کارت جذاب است، منتها تا فراگیر شدن آن زمان زیادی باقی مانده است.
خدا را چه دیدید! شاید هم خیلی زود فراگیر شد. منتها هر روز در جهان ابزارها و گجتهای زیادی معرفی میشود که فراگیر نشده و خیلی زود فراموش میشوند. به نظر میرسد mPOS یکی از این ابزارهایی است که در جهان مورد توجه قرار گرفته و احتمالا در سالهای آینده در ایران هم مورد توجه کسبوکارهای خاص قرار بگیرد. در ادامه به دو موضوع میپردازیم. یکی تاریخچه مختصر پرداخت الکترونیکی و نگاهی میاندازیم به ابزارها و روشهایی که فراگیر شدند، در انتها هم mPOS را بررسی میکنیم.
تاریخچه پرداخت الکترونیکی
صنعت پرداخت الکترونیکی یک صنعت پیشرو در فناوری نیست. به عبارتی بعد از این که فناوریهایی در جهان مورد استفاده قرار میگیرد ممکن است مورد توجه فعالان این صنعت قرار بگیرد و راهی برای استفاده از آن پیدا کنند. هرچند گاهی برخی از فناوریها که وارد این صنعت میشود، چنان با این صنعت یکی میشود که بیشتر مردم فکر میکنند آن فناوری فقط در این صنعت کاربرد دارد. یکی از این فناوریها NFC است. NFC کاربردهایی فراتر از پرداخت دارد، منتها چون خیلی در زمینه پرداخت گل کرد، برخی کاربرد پرداختی NFC را بیشتر دیدهاند.
سال 1994 یعنی تقریبا 23 سال پیش اولین خرید اینترنتی دنیا از پیتزا هات انجام شد. طبیعی است که آنچه خریده شده بود، پیتزا بود. آن زمان مسالهای که از نظر امنیتی وجود داشت این بود که افراد برای پرداخت اینترنتی لازم بود اطلاعات کارت خود را وارد کنند.
به مرور برخی وبسایتهای متقلب هم پیدا شدند که از اطلاعات کارت بانکی وارد شده توسط افراد سوءاستفاده میکردند. این موضوع الون ماسک و پیتر تیل را به فکر انداخت راهی برای آن پیدا کنند. خروجی این دو نفر و افراد مختلفی که بعدها در سیلیکونولی معروف به پیپال مافیا شدند، پیپال بود.
پیپال در واقع یک ابزار واسطه است. یعنی شما اطلاعات کارت بانکی خود را در پیپال وارد میکنید و هنگام پرداخت دیگر لازم نیست اطلاعات کارت خود را در وبسایت وارد کنید و فقط کافی است نام کاربری و رمز عبور پیپال خود را وارد کند. پیپال خودش همه چیز را بررسی میکند.
سال 98 پیپال تاسیس شد. سال 99 گوشیهای اریکسون و اپراتور تلنور امکان خرید بلیت سینما از طریق تلفن همراه را فراهم کردند. سال 2003 حدود 95 میلیون نفر در دنیا از تلفن همراه برای خرید استفاده میکردند. دقت کنید هنوز سیستمعاملهای اندروید و آیاواس معرفی نشده بود. تازه سال 2007 اپل و گوگل سیستمعاملهای خود را معرفی کردند. پیشگام استفاده از تلفن همراه بهعنوان ابزار پرداخت هم گوگل بود. سال 2011 گوگل با استفاده از فناوری NFC گوگلولت را معرفی کرد. آن زمان استیو جابز بشدت از فناوری NFC بد میگفت و آن را فناوری ناامنی میدانست. منتها معلوم نشد چه شد که سال 2014 ناگهان این فناوری امن شد و اپل کیف پول اپلپی را معرفی کرد. بعد از این گوگلولت که تقریبا مرده بود، جانی دوباره گرفت و سال 2015 با تغییراتی به اندرویدپی تبدیل شد. همین سال سامسونگ هم کیف پول خودش یعنی سامسونگپی را معرفی کرد.
حالا پیشبینی میشود تا سال 2020 حدود 90 درصد از کاربران گوشیهای هوشمند از پرداخت موبایلی استفاده کنند. در این مسیر فناوریها و ابزارهای دیگری هم معرفی شدند که یا حذف یا در ابزارهای مطرح ادغام شدند. شاید یکی از معروفترینهای آنها آیسیس بود که بعدا نامش را به سافتکارت تغییر داد و گوگل هم آن را خرید و اکنون بخشی از اندرویدپی است.
آخرین ابزار پرکاربرد پرداختی
گفته میشود حدود 14 میلیون mPOS در جهان فعال است و تا سال 2019 این تعداد به 54 میلیون خواهد رسید. این ابزارها در انگلستان که پرداخت الکترونیکی بسیار توسعه یافته است همگانی نشدهاند و کسبوکارهای کوچک نگرانیهایی درباره این ابزار دارند. برخی پیمایشها هم از اقبال کسبوکارهای کوچک در اروپا به این ابزار کوچک خبر میدهد. در کارتخوانهای معمولی، منطق کسبوکار و فرآیند تولید تراکنش در خود کارتخوان انجام میشود، ولی در mPOS این بخش در اپلیکیشن تلفن همراه صورت میگیرد و mPOS تنها در حکم ابزار خواندن کارت یا برقراری تماس و حافظه نگهداری کلید است.
درواقع کسی که از mPOS استفاده میکند همیشه به یک تلفن همراه هوشمند نیاز دارد که با این دستگاه یکی شود. طبیعی است که ویژگی مهم دستگاههای mPOS همراه بودن آن است. این ویژگی باعث میشود از این ابزار هر جایی که لازم است بدون تشریفات معمول استفاده شود. استفاده از این دستگاه در ایران با مجوز شاپرک شروع شده و احتمالا در ماههای آینده خبرهای بیشتری از آن خواهیم شنید.
رضا قربانی| روزنامهنگار فناوریهای بانکی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
