نامزدهای پوششی، تاکتیک انتخاباتی

گرچه برخی فعالان سیاسی در جریان اصولگرا نیز معتقد به وجود نامزد پوششی هستند اما این واژه در ابتدا از سوی جریان اصلاحات مطرح شد.

اصلاح‌طلبان از مدت‌ها قبل اعلام کرده‌ بودند که از حسن روحانی به‌عنوان نامزد اصلی خود در انتخابات حمایت خواهند کرد اما با توجه به کثرت نامزدهای رقیب، چهره‌ دیگری را نیز مطرح خواهند کرد تا بتواند نامزد اصلی را برای پاسخگویی به انتقادات مطرح در رقابت‌های انتخابات، کمک و حمایت کند.

البته دیدگاه دیگری هم درباره دلیل معرفی نامزد پوششی مطرح است و آن این‌که اگر به هر دلیلی نامزد اصلی نتوانست در مرحله پایانی انتخابات یعنی در روز رای‌گیری شرکت کند یک جریان سیاسی، بدون نامزد نماند و بتواند فرد دیگری را به‌عنوان گزینه مورد حمایت معرفی کند.

شورای نگهبان نیت‌خوانی نمی‌کند

با این‌حال در روزهای اخیر این سوال مطرح است که آیا اعضای شورای نگهبان در زمان بررسی صلاحیت نامزدها، پوششی یا غیرپوششی بودن نامزدها را لحاظ خواهند کرد.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در همین زمینه در گفت‌وگوی ویژه خبری تاکید کرد: شورای نگهبان نمی‌تواند انگیزه‌های افراد را بررسی کند و اصطلاحا نمی‌تواند نیت‌خوانی کند.

به گزارش جام‌جم، وی افزود: اگر کسی ثبت‌نام کرده، حسب ظاهر می‌خواهد در گردونه ریاست جمهوری و در تبلیغات انتخابات شرکت کند و اگر احراز صلاحیت شد، تعابیری که در رسانه‌ها و در عرف سیاسی است که نامزد پوششی است یا غیرپوششی، خیلی تاثیر نخواهد داشت.

سخنگوی شورای نگهبان ادامه داد: تا الان نداشته‌ایم که کسی بگوید من برای نیامدن ثبت‌نام کرده‌ام! چون همه برای آمدن ثبت‌نام می‌کنند. واقعیت این است که قانون دست ما را بسته و ما نمی‌توانیم کسی را منع کنیم. یعنی نمی‌توانیم نیت‌خوانی کنیم و انگیزه فرد را شناسایی کنیم و بگوییم برای رقابت واقعی آمده یا برای پوشش یا این‌که فقط می‌خواهد تائیدش را بگیرد. اینها را نمی‌توانیم استخراج کنیم. این امکان‌پذیر نیست بنابراین حمل بر این می‌کنیم که همه کسانی که می‌آیند و ثبت‌نام می‌کنند، واقعا می‌خواهند در رقابت شرکت کنند و صلاحیتشان را هم بررسی می‌کنیم. حالا دیگر هر اتفاقی افتاد بقیه‌اش با اراده خودشان است.

البته با وجود این، کدخدایی یک«اگر» هم در صحبت‌هایش آورد و درباره تاثیر پوششی بودن نامزدها در نظر اعضای شورای نگهبان افزود: اگر تاثیر داشته باشد هنگام رای اعضا خواهد بود و اعضا باید دقت کنند آیا نظرشان با این پدیده تغییر می‌کند یا خیر؟ اما اگر صلاحیت یک نامزد تائید شد بعد از آن ما قطعا نیت‌خوانی نخواهیم داشت و افرادی که ثبت‌نام کردند و احراز صلاحیت شدند، طبیعتا در گردونه انتخابات قرار خواهند گرفت.

تاکتیک انتخاباتی

اردشیر نوریان، نماینده شهرکرد در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در گفت‌وگو با جام‌جم درباره پدیده نامزد پوششی در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفت: بحث نامزد پوششی یک تاکتیک انتخاباتی است. هر جریانی برای این‌که بتواند در این رقابت‌ها توفیق پیدا کند از تاکتیک‌های مختلفی استفاده می‌کند. یکی از این مباحث می‌تواند استفاده از نامزد پوششی یا کمکی باشد که در نوع خودش در انتخابات ما مطرح است.

این نماینده مجلس افزود: تصور می‌کنم در چنین شرایطی تمرکز روی یک نامزد اصلی قرار خواهد گرفت و نامزد دوم به‌عنوان یک فرصت کمکی یا نامزد جایگزین احتمالی، نقش آفرین خواهد بود. در انتخابات پیش رو هم با چنین پدیده‌ای مواجه هستیم. به نظر من این موضوع عجیب و غریبی هم نیست و حتی می‌تواند به عنوان یک تاکتیک انتخاباتی برای یک رقابت پرشورتر و نزدیک شدن هر جریان سیاسی به پیروزی در یک رقابت شرافتمندانه مدنظر قرار بگیرد. چنین روالی در کشورهای مختلف هم تجربه شده است.

سیدرضا اکرمی، عضو جامعه روحانیت مبارز هم در گفت‌وگو با جام‌جم با بیان این‌که در هر دوره انتخابات تفاوت‌هایی با انتخابات قبلی دیده می‌شود، عنوان کرد: ما مشکلاتی داریم که تا آنها را درست نکنیم، گره‌ها باز نمی‌شود، بر این اساس باید تشکل وگروه‌هایی را برای پرورش نیروهای نخبه داشته باشیم که نتیجه آن در طول انتخابات مشخص شود.

اکرمی گفت: ما بیشتر کارهایمان سلیقه‌ای است و در هر انتخابات افراد تاکید می‌کنند که به آنها تکلیف شده تا ثبت‌نام کنند، لذا باید انگیزه آنان را از خودشان پرسید.

حداقل 7 رای برای تائید صلاحیت

سخنگوی شورای نگهبان درباره روند بررسی صلاحیت‌ها در شورای نگهبان تصریح کرد: پس از آن‌که اسناد و مدارک به اعضای شورا ارائه شد بحث‌ها و گفت‌وگوهایی انجام می‌شود و پس از آن‌که موافقان و مخالفان صحبت‌های خود را کردند باید رای‌گیری انجام شود که برای احراز صلاحیت یک داوطلب وی باید حداقل هفت رای از آرای 12 عضو شورای نگهبان را کسب کند تا این شورا نام وی را به عنوان فرد واجد شرایط اعلام کند. وی با بیان این‌که نامزدها بعضا با اعضای شورای نگهبان برای معرفی خود تماس می‌گیرند، ادامه داد: تعیین‌کننده‌ترین عامل در بحث احراز شرایط فقط رای اعضای شورای نگهبان است که بعد از بررسی‌ها و شنیدن همه مطالب مثبت و منفی باید اعلام نظر شود که فلان شخص واجد شرایط هست یا نه.