«اقدام به خودکشی کارگر جوان که خود را از داربست درخت انگور حلق آویز کرد.» این تیتر خبری است که چندی پیش روی خروجی یکی از خبرگزاری ها قرار گرفت و خیلی ها ساده و بی تفاوت نگاهشان را از روی آن برچیدند.
کد خبر: ۱۰۱۹۵۲
بی آن که واکنشی نشان دهند، سری تکان دهند، از روی تاسف یا آهی بکشند از سر تالم. شاید دیگر به این کلمه نحس عادت کرده ایم: «خودکشی».
شاید دیگر این کلمه نفرین شده به بخشی از زندگی اجتماعی ما تبدیل شده است. ماجرای خودکشی کارگر جوان که 22سال بیشتر نداشت از این قرار بود که وی هنگامی که به لحاظ مشکلات مالی خود را در تنگنا دید تصمیم گرفت به زندگی اش پایان دهد.
به همین خاطر با یک طناب پلاستیکی که به داربست یک درخت انگور بسته شده بود، خودش را حلق آویز کرد. دقایقی پس از این اقدام کارگر سیرجانی ، دوستان او در حالی که برایش پول آورده بودند تا بخشی از مشکلات وی را حل کنند ناگهان با پیکر بی جان این جوان مواجه شدند و پلیس را در جریان ماجرا قرار دادند.
در حالی که چند روز بیشتر از مرگ این کارگر نمی گذشت ، پلیس آگاهی تهران بزرگ نتایج تحقیقات خود درباره مرگ 5دختر دانش آموز را که به طرزی مرموز و پس از مصرف قرصهای برنج جان باخته بودند، اعلام و تاکید کرد تمامی این دختران خودکشی کرده اند.
اقدام به خودکشی یک پسر جوان در ایستگاه هفت تیر مترو از دیگر اخبار تکان دهنده ای بود که یادآور معضل تلخ «خودکشی» در جامعه شد.
این جوان 22ساله چندی پیش زمانی که قطار ساعت 21و 50دقیقه خط متروی میرداماد امام خمینی به ایستگاه هفت تیر نزدیک می شد به روی ریل قطار رفت و در آنجا خوابید و منتظر شد تا قطار مرگ از راه برسد.
در این میان کارمندان ایستگاه متروکه متوجه این اقدام جنون آمیز پسر جوان شده بودند، بلافاصله به طرف وی رفتند و در حالی که هر لحظه قطار به جوان نزدیک و نزدیک تر می شد توانستند او را از لابه لای ریلها بیرون بکشند.
سرانجام جوان 22ساله که از ناحیه دست مجروح شده بود، به بیمارستان منتقل و تحقیقات پلیس در این رابطه آغاز و مشخص شد جوان 22ساله مبتلا به بیماری روحی و روانی است و پیش از این نیز چند بار با پرت کردن خود مقابل کامیون و اتوبوس قصد داشته به زندگی اش پایان دهد.
هرچند آمار دقیق و رسمی از آمار خودکشی در کشور وجود ندارد، اما با مرور صفحات حوادث روزنامه ها درمی یابیم هفته ای نیست که از خودکشی یک یا چند نفر خبری به چاپ نرسد.
خودکشی یک معضل جهانی است که به جامعه و کشوری خاص تعلق ندارد و بنا به اعلام سازمان بهداشت جهانی آمار خودکشی در 45سال گذشته در سراسر جهان 60درصد افزایش یافته، به گونه ای که به سومین عامل مرگ و میر جوانان و یکی از عوامل اصلی مرگ بزرگسالان در جوامع شهری تبدیل شده است.
به طور کلی خودکشی به حالتی از مرگ اطلاق می شود که نتیجه مستقیم یا غیرمستقیم عملی باشد که شخص قربانی آن را انجام داده و از نتیجه عملش آگاه است.
بنا به آماری که سال 82وزارت بهداشت اعلام کرد میزان اقدام به خودکشی در ایران روزانه حداقل 11مورد و با میانگین سنی 29سال است.
همچنین آمار خودکشی بین سالهای 75تا 80نشان می دهد در این سالها به طور متوسط از هر 100نفر 5.39نفر در کشور اقدام به خودکشی کرده اند. اما به راستی چه علل و عواملی سبب می شود تا فرد مرگ را به عنوان راه چاره خود برگزیند و به زندگی اش پایان دهد...
فرزاد محبی - روان شناس - در این باره می گوید: هر عملی که سبب شود فرد آگاهانه و از روی عمد به زندگی اش پایان دهد خودکشی نام دارد و انگیزه های گوناگونی در خودکشی افراد دخیل است.
عده ای برای جلب توجه دیگران به زندگی شان پایان می دهند و برخی به خاطر ناتوانی در مقابله با معضلات و مشکلات خود چنین راهی را انتخاب می کنند.
وی می افزاید: طبق نظریه دور کیم خودکشی پدیده ای اجتماعی است که اعمال فردی قادر به توجیه آن نیست و در واقع خودکشی ناشی از عوامل گوناگون و به خاطر از هم گسستگی روابط در جامعه ، احساس تنهایی ، مطرود بودن و... است. این روان شناس ادامه می دهد، درباره علل اصلی خودکشی دو نظریه وجود دارد.
برخی آن را ناشی از اختلالات روانی افراد می دانند و گروهی دیگر معتقد هستند عوامل اجتماعی و اقتصادی در بروز این پدیده نقش دارد حال آن که به نظر می رسد هر دو عامل در کنار یکدیگر سبب روی آوردن فرد به عمل جنون آمیز خودکشی می شود.
در این میان بررسی های انجام شده نشان داده است دلایل خودکشی با توجه به سن ، محل زندگی و موقعیت اجتماعی افراد متفاوت است.
به گونه ای که نسبت تقریبی خودکشی در شهرهای بزرگ نسبت به روستاها 10به یک است و از سویی اقدام به خودکشی در مردان مجرد یا جدا شده از همسر بیش از زنان است در حالی که اقدام به خودکشی در زنان متاهل بیش از مردان مجرد است. همچنین در حالی که زنان دو برابر مردان تحت روان درمانی قرار می گیرند مردان 8برابر زنان اقدام به خودکشی می کنند.
محبی در این رابطه می گوید: خودکشی بیشتر در طبقاتی که به لحاظ فرهنگی در سطح پایین تری هستند رخ می دهد و علل آن در میان جوانان و میانسالان و حتی مردان و زنان متفاوت است.
وی خاطرنشان می کند: مشکلات خانوادگی ، مسائل جنسی و... از جمله عوامل اصلی خودکشی محسوب می شود و از سویی بی پاسخ ماندن نیازهای جوانان و ناکامی آنان در رسیدن به خواسته هایشان از جمله علتهای اصلی است که جوانان بین 15تا 24سال را به سوی خودکشی سوق می دهد حال آن که فشار اقتصادی و اختلافات زناشویی از علل اصلی خودکشی در میانسالان است.
این روان شناس در ادامه تاکید می کند: همچنین تحقیقات نشان داده است افسردگی از عوامل مهم خودکشی مردان است که ریشه آن در انتظارات فرهنگی ، اجتماعی و میزان موفقیت آنها نهفته است و تحقیقات نشان داده روش خودکشی در مردان برخلاف زنان خشن و بیشتر به روش حلق آویز شدن، شلیک گلوله ، پرتاب از بلندی و رگ زنی است حال آن که زنان بیشتر به خاطر مسائل احساسی دست به خودکشی می زنند و از روشهای غیرخشونت بار مانند مصرف دارو استفاده می کنند.
به هر حال با پذیرش شیوع خودکشی به عنوان پدیده ای تلخ چاره ای جز ریشه یابی آن و تلاش برای مقابله با این معضل وجود ندارد و در این میان به نظر می رسد انجام کارهای فرهنگی مانند ارائه آموزش های لازم، آموختن مهارت های زندگی به جوانان ، یادآوری توانایی های آنها و اطلاع رسانی صحیح و درست می توان تا حدودی از این معضل جلوگیری کرد.
از سویی دیگر فراهم کردن بسترهای مناسب برای فعالیت جوانان ، اشتغال آنها و رهایی شان از مشکلات اقتصادی ، توجه بیشتر به اهمیت بهداشت روانی در جامعه و... نیز تاثیر بسزایی در مقابله با پدیده شوم خودکشی دارد.