فرصت‌ها و تهدیدهای ائتلاف‌های انتخاباتی

در جمهوری اسلامی ایران، دموکراسی حرف اول را می‌زند و مطابق اصول انقلاب، اجرایی شده است، ‌اما احزاب برای شکل دادن به سازوکارهای سیاسی تشکیل نشده‌اند.

در این شرایط معمولا کاری که صورت می‌گیرد تشکیل یک سری ائتلاف‌ها و جبهه‌ها در نزدیکی هر انتخاباتی با عناوین مختلف است و آنها هستند که فضای انتخابات را در کشور ساماندهی می‌کنند.

تشکیل ائتلاف‌ها در فضای انتخاباتی دارای ابعاد مثبتی است و البته از جهاتی نیز شاخصه‌های منفی با خود دارد؛ بخش مثبت مربوط به این است که به هر حال انتخابات، ‌بخصوص انتخابات ریاست جمهوری که در آن نامزدهای متعددی حضور دارند در قالب این ائتلاف‌ها سامان می‌گیرد ‌و در نهایت دو رقیب اصلی همچون بسیاری از کشورهای دنیا با یکدیگر به رقابت می‌پردازند و به عبارتی رای مردم در قالب این رقابت‌ها سامان می‌گیرد. اما نقطه ضعف جدی این است که چنین ائتلاف‌هایی خاص دوران انتخابات می‌شود و با پایان این دوره، ‌نخبگان سیاسی حق تکلیفی نسبت به یکدیگر ندارند و جبهه‌ها و ائتلاف‌های سیاسی، دیگر رابطه‌ای با مردم نداشته وشفافیت‌های انتخاباتی مثل مسائل مالی یا رفتارهای انتخاباتی ‌از جمله وعده‌ها و برنامه‌های انتخاباتی هیچ سامانی ندارد. حتی بعدا می‌بینیم که بسیاری از این ائتلاف‌ها پس از پیروزی یا شکست از بین رفته و بلافاصله بعد از چهار سال با اسامی جدید اما با همان افراد گذشته شکل می‌گیرند که این بی‌سامانی سیاسی می‌تواند شرایط سیاسی کشور را تحت‌الشعاع قراردهد.

دکتر حشمت‌الله فلاحت‌پیشه - استاد دانشگاه علامه طباطبایی