در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شمارش معکوس برای آزمونی نفسگیر
هر چه به زمان برگزاری کنکور نزدیکتر می شویم، سنگینی بیشتر احساس می شود و این سنگینی در جای جای خانه ها، کتابخانه ها، خیابان ها و اماکن عمومی، تبلیغات روزنامه ها، برنامه های رادیویی و تلویزیونی
آیا براستی کنکور غول بی شاخ و دمی است که نمی شود شاخش را شکست ؛ و یا این که ما از موشی ضعیف ، پلنگ و شیر ساخته ایم؛
در این نوشته بنا نداریم به دنبال ریشه یابی این سوال برویم بلکه در پی آنیم بیشتر به این پرسش پاسخ دهیم که در این فاصله اندک چه کنیم تا مقداری از سنگینی فشار روانی وارد به فرزندان و خانواده ها را کاهش دهیم؛
بیش از یک میلیون و سیصد هزار نفر، یک سال تمام وقت داشته اند که خود را برای مسابقه ای توانفرسا آماده کنند.
مسابقه ای که به زعم برخی ، رقابتی بر سر مرگ و زندگی است و برای عده ای دستیابی به مزایای بیشتر و برای اکثریتی که هدفی برای زیستن ندارند یک امر معمولی و عادی مثل همه کارهای روزمره دیگرشان است.
اما چه کسانی احتمال برنده شدن در این رقابت نابرابر را دارند و ویژگی های افراد موفق کدامست؛در گذشته هایی نه چندان دور، که دانشجوی دوره لیسانس بودم، درسی داشتیم به نام «فلسفه» که یکی از مباحث آن درس، نظریات فیلسوفی بود که اعلام کرده بود در بیرون هیچ چیزی وجود ندارد و هر چه هست ، تصور ماست و واقعیت ندارد و همه چیز ایده و ذهن است و یادم می آید در آن سالها به این نظریه می خندیدیم و می گفتیم: یعنی این ساختمان واقعیت ندارد، این میز، این کیف ، این آدمها، این... واقعیت ندارند و فقط تصور ما هستند؛
اما اینک که سن و سالی از ما گذشته است تا حدودی به درک این نظریه وزین رسیدم که واقعا در بیرون هیچ چیز وجود ندارد و هر چه هست در درون ماست و در درون ذهن و اندیشه ماست و واقعیات بیرونی ، تنها تجسم عینی آن ایده ها هستند و به خودی خود چیزی نیستند.
آن چیزی که ما را اذیت می کند، استرس به وجود می آورد، ما را به تحرک وامی دارد، نه جسدهای عینی شده واقعیات ، بلکه ارزش و معنایی است که ما در ذهن خود از آنها خلق می کنیم : «ولیکن موش ها موشند و ما در فکر خود از آنها شیر و پلنگ می سازیم.»
مساله یادگیری رانندگی را در نظر بگیرید. چرا برخی افراد با هوش بسیار بالای خود در یادگیری آن ضعف دارند در حالی که بسیاری از افراد باهوش پایین براحتی از عهده آن بر می آیند؛ علت نه در بیرون بلکه در درون آدمهاست.
گروه اول تصور بسیار مشکلی از رانندگی دارند و آن را هم تراز شق القمر کردن می دانند و در تصور گروه دوم ، رانندگی کردن ، امری بسیار ساده و آسان است.
«کنکور» نیز برای فرزندان و خانواده های ما چنین وضعیتی را دارد و «باور» افراد نسبت به آن متفاوت است.
گروهی قبولی در آن را ناممکن و گروهی دیگر سهل الوصول می دانند و این اولین قدم است و همان طور که می دانیم برای حرکت ، اولین قدم ، مهمترین قدم است و هموست که می تواند یخ اینرسی سکون را بشکند و پرواز را ممکن سازد.
انسان های موفق ، باورهای مثبت و انسان های شکست خورده ، باورهای منفی نسبت به خود و توانمندی های خود دارند و در مقابل برای رقبای خود باوری عکس آن را متصورند.
اما باور چیست و چگونه به وجود می آید، آیا می شود باورهای منفی از خود را به سمت دلخواه تغییر داد؛باورها از این نظر دارای اهمیت فوق العاده ای هستند که همه اعمال و رفتار و حرکات و سکنات ما تحت تاثیر مستقیم آنها انجام می گیرند و چنانچه این باورها دارای انرژی مثبت بوده و امیدآفرینی را تشویق کنند، فرد می تواند زندگی سرشار از نشاطی را تجربه کند و تحرکی جدی در رسیدن به هدف در وی ایجاد شود که این امر خود باعث پشتکار فراوان در افراد می گردد چرا که وقتی ما به امری ایمان و باور قلبی داشته باشیم ، پشتکار ما در انجام و به سرانجام رساندن آن کار نیز دو صد چندان خواهد شد، غلبه مسلمین صدر اسلام بر امپراطوری های ایران و روم با دست خالی مثال بارزی از باور قبلی مسلمانان به پیروزی بود.
اما این که باورها چگونه به وجود می آیند و چگونه تغییر می کنند باید گفت که مکانیزم ایجاد و تغییر باور یکسان است و آن عبارت است از سه عنصر: «توجیه ، تکرار و تشدید».
منظور از «توجیه» آن است که هر باوری بایستی دارای پشتوانه منطقی و توجیه لازم برای اثبات درستی آن باشد به طوری که در ارزیابی آن باور با دیگر باورها دارای مزیت نسبی باشد مثلا باور بد بودن دروغ زمانی دارای توجیه خواهد بود که مزایای دروغ نگفتن بیشتر از مزایای دروغ گفتن باشد و به اثبات برسد.
منظور از «تکرار» آن است که در زمان های مختلف و در مکان های گوناگون و به اشکال متنوع بتوانیم باور توجیه شده را به کرات تکرار کنیم ، چرا که تکرار یک پدیده نیز به آن پدیده مشروعیت می بخشد و توجیه درستی آن را تقویت می کند.
و منظور از «تشدید» یعنی از آن باور توجیه و تکرار شده ، بشدت حمایت شود و در مورد حذف باورهای ضد آن باور توجیه شده نیز بشدت اقدام گردد. زمانی که همه عناصر متشکله جامعه اعم از نهادهای اقتصادی ، سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی در راستای تقویت یک باور متفق القول بوده و بشدت از آن حمایت نمایند، آن باور به صورت یک نیروی قوی در می آید که از آن با عنوان نیروی بیکران درون آدمی یاد می کنند.
ممکن است خوانندگان گرامی به این فکر افتاده باشند که در این فاصله بسیار اندک تا کنکور، دانستن این مطالب و پرداختن به آنها چه مشکلی را می تواند از فرزندان ما برطرف کند؛
در پاسخ باید گفت چنانچه در این هفته آخر هم والدین و هم فرزندان به توانمندی های درونی خود باور داشته باشند یعنی با دلایل متقن و محکم این باور را تقویت کنند که فرزندشان یک سال کامل زحمت کشیده است ، تمامی تلاش خود را به کار برده و با روش درستی به مطالعه دروس پرداخته و این توجیهات را در این چند روزه دائما تکرار کنند و با شدت تمام به قبولی خود ایمان بیاورند و هر فکر مخالف و مزاحمی را که ضد این باور باشد، نفی نمایند مطمئن باشند که اولا اضطراب و استرس که «خوره ذهن» نامیده می شود و چیزی حدود 80درصد یادگیری افراد را از بین می برد، باعث خواهد شد فرد به جای بازده 20درصدی از بازده صددرصدی برخوردار گردد.
ثانیا این باور انرژی مثبت فراوانی را به فرد تزریق می کند به گونه ای که احساس خواهد نمود که: ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند تا او را به مقصدشان که همان دانشگاه است ، برسانند، و راه رسیدن به این نقطه از آرامش چیزی نیست جز «توکل» که در فرهنگ غنی اسلامی ما به وضوح در مورد اثرات مثبت آن در راه رسیدن به موفقیت ، سخن به میان آمده است.
ابوالقاسم مودودی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
