تنفس شکمی و دردهای مزمن

به دنبال دردهای مزمن، عملکرد طبیعی بیمار در زندگی مختل شده و معمولا این افراد از خستگی، اختلالات خواب، اضطراب و افسردگی رنج می‌برند.

تنفس شکمی عبارت است از عمل نفس کشیدن عمیق به داخل ریه‌ها به کمک عضله دیافراگم و متسع ساختن شکم، به جای نفس کشیدن کوتاه و کم‌عمق با کمک بالا بردن قفسه سینه. این شیوه از تنفس با کمک اتساع ناحیه شکم به جای قفسه سینه، روشی درست‌تر به لحاظ سلامت فرد است و اکسیژن بیشتری را به بدن می‌رساند.

همچنین آگاهی از تنفس عمیق و یادگیری نحوه صحیح تنفس دیافراگماتیک، سبب تقویت عضله دیافراگم می‌شود، با کاهش تعداد تنفس کار تنفسی را کاهش می‌دهد، نیاز به اکسیژن در بدن را کم می‌کند و سبب می‌شود بدن برای عمل تنفس به تلاش و انرژی کمتری نیاز پیدا کند.

در این نوع تنفس، عضلات شکمی هم به عضله بزرگ و گنبدی شکل دیافراگم کمک می‌کنند. آنها هنگام بازدم نیروی بیشتری برای تخلیه ریه‌ها از هوا ایجاد می‌کنند. این الگوی تنفس از مهم‌ترین اصول تمرینات ریلکسیشن است و اغلب به عنوان بخشی از رفتاردرمانی در کنترل درد توسط فیزیوتراپیست‌ها به بیماران آموزش داده می‌شود .

هنگامی که این الگوی تنفسی در درمان بیماران با درد مزمن مورد استفاده قرار می‌گیرد، میان تنفس و حرکات بدن هماهنگی ایجاد شده و از بروز گرفتگی‌های عضلانی و دردهای انتشاری به نواحی مختلف بدن جلوگیری می‌شود.

به این ترتیب تنفس دیافراگماتیک اثرات مثبت درمانی وصف‌ناپذیری در دردهای مزمن دارد. متخصصان معتقدند افراد با عضلات سفت و دردناک، به صورت تمایل ذهنی معمولا با قفسه سینه خود نفس می‌کشند .

این نحوه تنفس سبب به هم خوردن تعادل میان اکسیژن و دی‌اکسیدکربن خون می‌شود که از مهم‌ترین فاکتورهای وضعیت آرامش و سلامت بدن است. یادگیری این الگوی تنفس نیاز به آموزش صحیح، تمرین، تمرکز و آگاهی از روند انجام آن دارد. اساسا این نوع تنفس در دو وضعیت به پشت خوابیده و نشسته به افراد آموزش داده می‌شود. این آموزش‌ها به عنوان بخش مهمی از درمان فیزیوتراپی دردهای مزمن به شمار می‌روند .

دکتر پرهام پارسانژاد

فیزیوتراپیست