حال ناخوش سینما با صندلی‌های خالی

مدیران سینمایی در گزارش‌های آماری که ارائه می‌کنند از بالا رفتن فروش سینماها در دو سال اخیر خبر می‌دهند و این واقعیتی است که کسی هم نمی‌تواند منکر آن شود، اما آنچه در این گزارش‌های آماری مورد استناد مدیران قرار می‌گیرد، بیشتر ناظر بر مقایسه فروش سینماها در سال‌های اخیر است و میزان سوددهی فروش فیلم‌ها را با توجه به جمعیت فعلی و تورم عمومی در جامعه در نظر نمی‌گیرند. این درحالی است که محاسبه فروش فیلم‌ها در دهه 60 نشانگر آن است که تعداد سینماروهایی که در دهه 60 به دیدن فیلم‌های ایرانی می‌رفتند، از سینماروهای دهه 70 و 80 بسیار بیشتر است و از ده فیلم پرتماشاگر بعد از انقلاب سهم سینمای دهه 60 هفت فیلم است (عقاب ها/ کانی مانگا/ گذرگاه/ بگذار زندگی کنم/ خواستگاری/ تاراج و اجاره‌نشین‌ها). البته قطعا قیاس این دهه با دهه‌های 60 یا حتی 70 که کشور درگیر جنگ تحمیلی بود، فضاهای مجازی و ماهواره وجود نداشت و در کل فیلم دیدن بر پرده بزرگ یکی از مهم‌ترین تفریحات خانواده‌ها محسوب می‌شد، قیاس مع‌الفارقی است، اما نمی‌توان این واقعیت را هم نادیده گرفت که هم‌اکنون سینما در ایران هنر ـ صنعت پررونقی نیست و نمی‌شود در سال تنها با سه چهار فیلم پرفروش به حیات این سینما ادامه داد. نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که هنوز و حتی در شرایط فعلی بخش زیادی از مردم سینما نمی‌روند و متولیان هم توان جذب آنها را به دلایل مختلف (اعم از به‌روز نبودن فیلم‌ها، کمبود سالن‌های مجهز، قیمت بلیت‌ها و...) جذب کنند و نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که سینما دیگر نقش مهم و تاثیرگذاری در پر کردن اوقات فراغت مردم ندارد.

این گزارش به ارائه بخشی از نظرات مدیران پردیس‌ها درباره چرخه اقتصادی سینماهایشان، به‌رغم داشتن تجهیزات ایده‌آل آن هم در شرایطی که می‌گویند حال سینما خوب است، می‌پردازد.

نهادینه شدن سنت سینما رفتن با مدیریت اصولی

رضا سعیدی‌پور، مدیر پردیس سینمایی آزادی درخصوص میزان ظرفیت سالن‌های این سینما می‌گوید: به نظرم طبیعی است که حتی به‌رغم داشتن گیشه‌ای پرمخاطب در این روزها در بعضی ساعت‌ها و سئانس‌های روز سالن‌هایمان خالی باشد. این مسأله‌ای است که در همه جای دنیا دیده می‌شود. من در سفری به انگلیس از سینماهایشان هم بازدید کردم و دیدم سئانس‌های اول و دوم بیشتر سینماهایشان همین وضعیت را دارد و مدیرانشان برای سئانس‌هایی که ظرفیت خالی دارد، تدابیری می‌اندیشند (قیمت بلیت‌ها را کاهش می‌دهند، برای ارگان‌ها و نهادها تمهیدات ویژه‌ای در نظر می‌گیرند و...). بنابراین نباید انتظار داشت که یک سینما یا حتی پردیس با تمام ظرفیتش فیلم را به اکران درآورد.

او ادامه می‌دهد: در سینما آزادی چند سال بود که سئانس اول و دوم را نیم‌بها کرده بودیم و خیلی هم خوب استقبال شد و کسانی که به خاطر بلیت نیم‌بها مجبور بودند فقط سه‌شنبه‌ها به سینما بیایند، می‌توانستند در تمام ایام هفته در سئانس‌های اول و دوم هر فیلمی را که می‌خواهند، در سینما ببینند. منتها این طرح یک همت جمعی می‌خواهد و تنها با مدیریت مدیر سینما ساماندهی داده نمی‌شود. به عبارتی، سازمان سینمایی یا شورای صنفی نمایش به منظور حمایت از این طرح می‌تواند برای تمام سینماها حواله‌ای صادر کند و آن را به طور عمومی در تمام سینماها به اجرا درآورد. سعیدی‌پور اما در مقایسه وضعیت فعلی سینماها با دهه‌های گذشته توضیح داد: 50 سال پیش جلوی سینماها صف می‌کشیدند و مردم فیلم دیدن در سینما را از بهترین تفریحات زندگی‌شان قلمداد می‌کردند. البته آن موقع فیلم‌های خارجی هم در سینماها اکران می‌شد و سینما رفتن شکل دیگری داشت. بی‌شک امروز هم با توجه به جمعیت فعلی و با مدیریت درست می‌توان سنت سینما رفتن را بیشتر و بهتر بین مردم نهادینه کرد. می‌توان بیشتر فیلم خوب ساخت، سالن‌های مجهزتری تاسیس کرد، تبلیغات موثرتری برای فیلم‌ها کرد و... تا مردم بیشتر به سینماها بیایند.

فروش پایین سینما نسبت به جمعیت مردم

محمد قاصد اشرفی، رئیس هیات مدیره انجمن سینماداران هم ضمن ابراز رضایت از فروش فیلم‌ها در سال جاری خاطرنشان کرد: خوشبختانه امسال فروش خوبی داشتیم، البته فروش فعلی سینماها را داریم با چند سال گذشته که سینماها کاملا در معرض نابودی بودند، مقایسه می‌کنیم و از این مقایسه خوشحال می‌شویم که خیلی فروش خوبی داریم! اما واقعیت این است که فروش کلی سینماها حتی در شرایط خوب امروز هم نسبت به کل جمعیت مردم پایین است.

او افزود: استقبال مردم از سینماها دلایل متعددی دارد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به کیفیت فیلم‌ها اشاره کرد. صرف‌نظر از این‌که هرساله در ماه مبارک رمضان سینماها رونق کمتری دارند، اما با نگاه به فیلم‌های فعلی روی پرده و مقایسه آنها با فیلم‌های اکران نوروز به این نتیجه می‌رسیم که یکی از دلایل این ریزش مخاطب از نوروز تا به حال همین کیفیت فیلم‌هاست، ضمن این‌که قطعا تبلیغات نقش موثری در شناسایی هر محصول و خاصه در اینجا فیلم دارد. در روزهای کنونی اگر تبلیغات فیلم‌ها و اطلاع‌رسانی بیشتر شود، مردم هم استقبال بهتری از سینماها می‌کنند.

مدیر سینما ماندانا در پایان یادآور شد: در دهه 60 یا 70 من در سینما ماندانا یک سالن سینما داشتم و با همان تک سالن 7000 بیننده داشتم، اما الان با وجود چندسالنه بودن و اکران فیلم‌های متفاوت اگر روزی 2000 بیننده هم داشته باشم، خیلی راضی‌ام. درکل مقایسه وضعیت سینماهای این دهه با دهه‌های گذشته خیلی ناامیدکننده است.

اعتماد دوباره مردم به سینما

مهدی تیغ‌بخش، مدیر پردیس سینمایی ساویز کرج ضمن تاکید بر تاثیر تبلیغات مناسب بر میزان فروش فیلم‌ها می‌گوید: از اواسط اسفند سال گذشته با اکران فیلم «من سالوادور نیستم» سینماها رونق گرفت و این رونق تا امروز هم کماکان ادامه پیدا کرده است. این میزان فروش هم تا اندازه زیادی به کیفیت فیلم‌ها و تبلیغات خوب برمی‌گردد که امیدوارم سازمان‌های ذی‌ربط همکاری کنند که این تبلیغات خوب ادامه پیدا کند.

او در پاسخ به این‌که با وجود این رضایت از گیشه در ماه‌های اخیر آیا با سالن پر فیلم‌هایتان را اکران می‌کردید، گفت: ما در ماه‌های گذشته معمولا سئانس‌های بعدازظهر و شب را پر رفتیم و سالن‌های خالی‌مان برمی‌گردد به سئانس‌های صبح و ظهر که آن هم البته طبیعی است و مدیریت سینما اگر بخواهد می‌تواند تمهیداتی در این‌باره بیندیشد. مثل خود ما که در پردیس ساویز قیمت بلیت سئانس‌های قبل از ظهرمان را نیم‌بها کردیم و راضی هم هستیم، اما در مجموع نمی‌توانیم این دوره را با سال‌های مثلا 60 یا 70 که جلوی سینماها صف می‌کشیدند، مقایسه کنیم. در آن سال‌ها تفریحات مردم خیلی کم بود و بنابراین مردم بیشتر به سینماها می‌آمدند. ضمن این‌که با وجود دلزدگی‌ای که مردم در سال‌های 91ـ 90 از سینماها پیدا کردند، الان تا بیایند و دوباره اعتماد کنند کمی طول می‌کشد که البته فکر می‌کنم این اعتماد از ابتدای امسال به وجود آمده و امیدوارم مسئولان اجازه دهند ادامه پیدا کند.

ساناز قنبری

جام‌جم