حدود «فدک» از «عدن» تا «سمرقند» است

هفتم صفر 128قمری هفتمین امام شیعیان و نهمین معصوم ، حضرت امام موسی کاظم (ع) دیده به جهان گشود.

کد خبر: ۹۰۴۸۲

مردم از امام کاظم (ع) چیزی غیر از خیر و نیکی و پارسایی نمی دیدند و وی در بلندتر فراز بر و تقوا و زهد نشسته بود.
به همین دلیل به «عبد صالح» معروف شدند؛ همچنان که در بردباری و استواری و حلم و پایداری در راه حق ، نمونه تمام عیار بودند و به همین سبب ، لقب «کاظم» را به خود اختصاص دادند.
امام کاظم (ع) بعد از رحلت پدر بزرگوارش حضرت امام صادق (ع) به امامت رسید. در این زمان سن امام 20سال بود. امام کاظم (ع) پس از 35سال امامت شیعیان ، در سن 55سالگی به شهادت رسید.
دوره امامت امام کاظم (ع) یکی از دشوارترین دوره های تاریخ تشیع محسوب می شود؛ زیرا در این زمان ، از یک سو عباسیان به اوج قدرت رسیده و پایه های سلسله عباسی را تثبیت کرده بودند و از سوی دیگر، در اثر توطئه دشمنان و برخی عوامل دیگر، شیعیان انسجام گذشته را نداشتند و برخی گمان کرده بودند که بعد از امام صادق (ع) نوه آن حضرت (محمد بن اسماعیل) امام می باشند.
بنابراین ، ضرورت داشت که امام موسی کاظم (ع ) با تدابیر ویژه و الهی خویش ، از یک سو راه درست را به شیعیان نشان بدهند و از گسیختگی شیعه جلوگیری کنند و از سوی دیگر با انحرافات عباسیان مبارزه نمایند.
علاوه بر این ، وظایف امامت را انجام دهند و به انواع مشکلات و مسائل اعتقادی مردم رسیدگی کنند. امام کاظم (ع) با توانایی الهی خویش توانستند در همه زمینه ها موفق شوند و توطئه های دشمنان را نقش بر آب نمایند. به همین دلیل بود که عباسیان نمی توانستند وجود مبارک امام کاظم (ع ) را تحمل کنند و پی در پی برای آن حضرت مشکلات و موانع ایجاد می کردند.
خلیفه عباسی (مهدی ) به منظور جلوگیری از نفوذ امام کاظم (ع ) آن حضرت را در بغداد زندانی کرد، ولی در اثر خوابی که دید و همچنین به دلیل تاثیر گرفتن از شخصیت امام ، آن بزرگوار را آزاد کرد و عذرخواهی نمود.
هنگامی که امام کاظم (ع) از زندان رها شد و به سوی مدینه عزیمت کرد، خلیفه عباسی از آن بزرگوار خواست فکر قیام و خروج در سر نپروراند و فرزندانش را نیز از قیام بازدارد. این امر نشان می دهد که خلیفه عباسی از نفوذ گسترده امام کاظم (ع) در میان مردم کاملا وحشت داشته است.
هارون فرزند مهدی عباسی نیز بعد از آن که به قدرت رسید، به منظور جلوگیری از قیام امام ، تصمیم گرفت «فدک » را که ارث مادر بزرگوار امام ، حضرت زهرا (س) بود، به ایشان بازگرداند. بنابراین ، هارون روزی به امام کاظم (ع ) گفت : خوب است شما فدک را تحویل بگیرید.
امام کاظم (ع) نپذیرفت ، ولی هنگامی که با اصرار هارون مواجه شد، فرمود: فدک را به شرطی می پذیرم که حدود آن را تعیین کنم. هارون گفت : حدود فدک کجاست؛ امام پاسخ داد: یک حد فدک «عدن » و حد دیگرش «سمرقند» و حد سومش «افریقیه» و حد چهارمش کناره دریای «ارمنیه » و «خزر» است.
هارون با شنیدن سخن امام گفت : در این صورت دیگر برای ما چیزی نمی ماند. امام فرمود: می دانستم اگر حدود فدک را مشخص کنم ، آن را مسترد نخواهی کرد.
بعد از این گفتگو بود که هارون تصمیم گرفت امام کاظم (ع) را ابتدا به زندان افکند و سپس به شهادت برساند، زیرا خلیفه عباسی متوجه شده بود که امام کاظم (ع) رهبری کل جامعه اسلامی و فرمانروایی بر کل سرزمین های اسلامی را حق خود می داند.