سهمیه بندی بنزین ؛ راه دشوار موفقیت

کمیسیون تلفیق بودجه 85 دیروز مجوز سهمیه بندی بنزین را برای دولت صادر کرد. براساس این تصمیم ، بودجه واردات بنزین کاهش خواهد یافت و کمبود ایجاد شده ، از طریق کنترل مصرف جبران می شود.

کد خبر: ۸۹۲۷۷

این تصمیم در همان ساعات اولیه اعلام ، واکنش های مثبت و منفی فراوانی را برانگیخت. مخالفان این تصمیم نسبت به پیامدهای سهمیه بندی بنزین و افزایش فشار بر اقشار آسیب پذیر از طریق افزایش هزینه حمل و نقل و... تاکید دارند و موافقان می گویند در چاه ویل مصرف بنزین ، به هر حال روزی می بایست بسته می شد. در نگاه و قضاوتی منصفانه باید گفت بخشی از استدلال های هر دو گروه پذیرفتنی است . مخالفان سهمیه بندی بنزین نگرانی بجایی از افزایش فشار بر اقشار آسیب پذیر دارند. آنان نگران این هستند که عواملی در سیستم حمل و نقل شهرها از این تصمیم سوئاستفاده کرده و نرخهای خود را بالا می برند. همچنین نگرانی آنها از ناکارآمدی ، کهنه بودن و وجود کمبود شدید در ناوگان حمل و نقل درون شهری تهران و دیگر شهرهای بزرگ کشور کاملا بجاست . هنوز هیچ شهر کشور بجز تهران آن هم به صورت نیمه کاره مترو ، قطار شهری ، قطار برقی و دیگر وسایل پاک ، سریع و ارزان حمل و نقل را ندارد و حتی همین اتوبوس های درون شهری نیز فرسوده و کم هستند. اما از آن سو نمی توان به استدلال های موافقان سهمیه بندی بنزین بی تفاوت بود. روشن است که مصرف بنزین کشور به طرز غیرقابل تحملی بالاست و از این بابت صدمات زیادی به کشور وارد می شود. از سویی بودجه هنگفتی را سالانه صرف دودشدن در باک خودروها می کند و جز آلوده کردن هوا، ثمره دیگری ندارد و از سویی دیگر هیچ سهمی را از یارانه بنزین به اقشار آسیب پذیر نمی رساند. هر کس خودروی بیشتری دارد ، بیشتر از یارانه بنزین برخوردار است و هر کس ندارد ، مشکل خودش است ! این نتیجه سیستم فعلی یارانه و توزیع بنزین در کشور است . همچنین نباید مفاسد اقتصادی و ناشی از تثبیت قیمت بنزین در داخل کشور و تفاوت آن با دیگر کشورهای همسایه نظیر ترکیه و پاکستان را از یاد برد که به پدیده قاچاق دامن می زند. بنابر این می توان این گونه نتیجه گرفت که استدلال موافقان سهمیه بندی بنزین بر مخالفان آن می چربد چرا که اثرات اقتصادی و اجتماعی مفید و بلندمدتی دارد ، هر چند در کوتاه مدت ممکن است به جامعه فشار وارد کند. تصمیم دیروز کمیسیون تلفیق ، تصمیمی شجاعانه بود که می توان آن را قدم گذاشتن در راهی دشوار توصیف کرد راهی که انتهای آن موفقیت و دستیابی به منافع ملی است . سهمیه بندی بنزین نخستین گام در این راه است که می تواند زمینه ساز کنترل مصرف بنزین و واقعی کردن قیمت و درنهایت حذف یارانه بنزین باشد. منابع هنگفتی که از طریق این تصمیم آزاد می شود، می تواند صرف توسعه و آبادانی کشور شود و صدالبته در ابتدا به جبران کمبودهای حمل و نقل درون شهری در شهرهای بزرگ تخصیص یابد. این گام می تواند از بودجه سال 86 آغاز شود و دولت اقدامات لازم را برای ترمیم و گسترش سیستم حمل و نقل درون شهری به عنوان مقدمه انکارناپذیر حذف یارانه بنزین به عمل آورد.