یادداشت

غفلت از ظرفیت‌های اگروتوریسم

بحث گردشگری از نوع تاریخی و طبیعی آن در کشور ما خیلی مدرن است، چه رسد به گردشگری اگروتوریسم که تلفیقی از گردشگری طبیعی و اقتصادی و به معنای گردشگری کشاورزی است. این نوع گردشگری در اروپا و آمریکا سالیان سال است که جا افتاده است، اما در ایران باوجود این‌که فرهنگ کشور ما شبانی و کشاورزی است، متاسفانه از ظرفیت‌های شگرف این بخش غافل بوده‌ایم.

کد خبر: ۸۳۴۱۰۰

در دیگر کشورهای دنیا هم مردم بومی و محلی و هم گردشگران خارجی، برنامه‌ریزی خاصی برای بهره‌وری از این نوع گردشگری دارند و این مهم در تورهای داخلی و خارجی آن کشورها مورد توجه قرار می‌گیرد. نحوه اجرای اگروتوریسم هم به این ترتیب است که با یک باغدار هماهنگی می‌شود که مثلا یک تور شامل تعدادی از گردشگران با هزینه‌ای کمتر از هزینه معمول یک سفر، برای چند روز وارد این باغ بشوند. ابتدا به آنان نحوه کار در باغ و چیدن میوه‌ها آموزش داده می‌شود و سپس گردشگران به مدت چند روز در کنار باغدار به چیدن میوه و کمک به او مبادرت می‌کنند. در عوض باغدار هزینه‌ای اندک یا مقداری میوه و جای خواب و خوراک به آنها می‌دهد. به این ترتیب هم گردشگران طی چند روز زندگی و کار در باغ و مزرعه را با بهایی اندک تجربه می‌کنند و هم باغدار هزینه کمتری برای کارگر پرداخت می‌کند و این یعنی یک برد دوسویه، ضمن این‌که در این بین گردشگری منطقه نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. این فرآیند دستاوردهای خوب دیگری را هم به‌دنبال دارد، به طور مثال وقتی یک فرد خودش می‌رود و از نزدیک میوه می‌چیند، درخت را از نزدیک لمس می‌کند و با فرآیند تولید و برداشت و زحمت‌هایی که برای یک محصول کشیده شده، آشنا می‌شود. قدر درخت و محصول و برکات خداوندی را بهتر و بیشتر از قبل می‌داند. همزمان با سنت‌ها و آداب و رسوم منطقه هم آشنا می‌شود.

خوشبختانه باید اذعان کرد که نیاکان ما در گذشته چنین موردی را داشته و تجربه کرده‌اند. به‌طور مثال جشن مهرگان ما که در اواخر تابستان رخ می‌دهد، جشن پایان فصل برداشت است که در گذشته بوده، اما اکنون فراموش شده است و اگر بتوان این نوع جشن‌ها را دوباره زنده کرد، می‌توان به راه‌اندازی و رونق این نوع گردشگری امیدوار بود. البته اکنون جشنواره‌هایی در این زمینه در برخی استان‌ها مثل جشنواره انگور و انار و... برگزار می‌شود، اما این جشنواره‌ها کوتاه و یک روزه است و ما را به اهداف مورد نظر نمی‌رساند، درحالی که اگر روی آن کار شود و آن را به چند روز گسترش داد و برای آن به شیوه اصولی و صحیح برنامه ریزی کرد، می‌توان به افزایش اقامت گردشگران و اهداف مورد نظر دست یافت.

البته باید توجه داشت که ابزاری برای رسیدن به این مهم نیاز است که اولین و مهم‌ترین آن فرهنگسازی در میان جوامع محلی و باغدار و کشاورز از یک‌سو و مسافران و گردشگران و همچنین مسئولان از دیگر سو است. فرهنگسازی در میان جوامع محلی از این نظر مهم است که بدانند راه‌اندازی این نوع گردشگری به نفع آنان است و به کاهش هزینه‌های برداشت و کارگر و ... آنان منجر می‌شود و در کنار آن به فروش دیگر اقلام و صنایع‌دستی آنان نیز می‌انجامد.

دومین عامل و ابزار در بحث توسعه اگروتوریسم بحث ایجاد دسترسی به باغات، سومین ابزار فراهم کردن امکانات و زیرساخت‌های اقامتی برای اقامت گردشگران و چهارمین ابزار نیز برنامه‌ریزی و انتخاب باغات پایلوت در این زمینه است.