در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ناهماهنگی شتاب آلود
بیش از 10میلیون کارت عابربانک در دست مردم است که می توانند با مراجعه به حدود 3هزار دستگاه خودپرداز ATMاز حساب های خود پول برداشت کنند، اما این که در روز چه تعداد از مردم موفق می شوند
قطع خطوط ارتباطی ، نبود اسکناس ، خرابی دستگاه ها و رقم پایین برداشت اسکناس از جمله مشکلاتی است که شبکه بانکی کشور با آن مواجه است.
«مهران شریفی» مدیر اداره نظام پرداخت بانک مرکزی دراین زمینه با ما سخن گفته.
معطلی پای دستگاه های خودپرداز ATMدر برخی اوقات هدف از ایجاد این سیستم را که تسهیل در امور بانکی است ، زیر سوال می برد. این اشکال را از کجا می بینید؛
تراکم کار گاهی باعث این اختلالات می شود، بخصوص از زمانی که برخی بانکها برای جلوگیری از شلوغی در شعبه ها پرداخت حقوق را به دستگاه های خودپرداز منتقل کرده اند. هر ماهه از 25تا 5ماه دیگر شاهد تراکم شدیدی در پای دستگاه های خودپرداز هستیم.
همچنین بعدازظهرهای پنجشنبه ، جمعه ها و روزهای تعطیل نیز به خاطر بسته بودن بانکها و مراجعات مردم به این دستگاه ها و عدم اسکناس گذاری باعث می شود که متقاضیان با مشکل برخورند.
اما گاهی به نظر می رسد در اتصال به طرح شتاب نیز با مشکل مواجه می شویم؛
شاید مشکل اساسی در این زمینه به مشکل فنی خود بانکها بازگردد. در حال حاضر برخی بانکها از جمله تجارت و سپه یکسری مشکلات فنی با شتاب دارند و باوجود اتصالشان به شتاب ، زمانی که تراکم کار بالا می رود، این اتصال از جانب خودشان قطع می شود.
به عبارتی وقتی شما کارت خود را وارد دستگاه خودپرداز می کنید که از طریق بانک دیگری از حساب بانک خود پول دریافت کنید، پیغام شما به شتاب منتقل می شود. شتاب این پیام را به بانک هم می فرستد تا حساب شما چک شود، اما اتصال از بانکی که شما حساب دارید، قطع است ، بنابراین شتاب نمی تواند از بانک شما جواب بگیرد، در نتیجه پاسخ منفی دریافت می کنید که بسیاری این مشکل را به پای طرح شتاب می گذارند؛ در حالی که مشکل از شتاب نیست.
مشکل فنی که اشاره کردید چیست؛ آیا این بانکها تجهیزاتشان ایراد دارد و یا مطابق با استاندارد نیستند؛
اشکال فنی از سوئیچ این بانکهاست که تاکنون تذکرات بسیاری هم به این بانکها برای حل مشکل داده شده است که در پیگیری های به عمل آمده قول داده اند که بزودی این مشکل را رفع می کنند.
بظاهر پیمانکار آنها خارجی است و باید به ایران بیایند و حداقل یک هفته تا 10روز بخصوص در روزهای پیک کاری بمانند تا مشکل به طور کامل رفع شود.
برخی از کارشناسان قطع ارتباط در شبکه بین بانکها را ناشی از خطوط مخابراتی می دانند.
البته وجود مسائل فنی و مشکل سوئیچینگ بانکها به این معنی نیست که مشکل مخابراتی و قطعی ارتباط وجود ندارد؛ اما اگر بخواهیم مشکلات را دسته بندی کنیم ، 2تا 3درصد از مشکلات به قطعی ارتباط برمی گردد و بقیه مشکل نیز ناشی از سوئیچ بانکهاست.
براساس آخرین آمارها چه تعداد دستگاه خودپرداز نصب و چه تعداد کارت الکترونیکی بانکی صادر شده است؛
براساس آخرین آمار در حال حاضر 10میلیون و 663هزار و 38کارت الکترونیکی از سوی 15بانک توزیع و 3772دستگاه خودپرداز و 42هزار و 662دستگاه پایانه فروش در استان های مختلف کشور نصب شده است.
آیا نصب تجهیزات دستگاه های خودپرداز می تواند همزمان با افزایش تعداد صدور کارت پیش برود؛
البته مشکلی که وجود دارد وارداتی بودن دستگاه های خودپرداز و پایانه های فروش است. به هر حال واردات کالا موانع و سختی های کار خود را دارد و نمی توان با آن سرعتی که انتظار آن را داریم ، پیش ببریم.
ولی ما پیگیری و نظارتمان را بر بانکها خواهیم داشت که حتما به همان نسبت هایی که تعریف می شود پیش بروند، اگر چه زمان ببرد.
تا پایان برنامه چهارم توسعه درباره توسعه خود پردازها و کارتهای الکترونیکی چه رقمی را هدف گذاری کردید؛
براساس هدفی که تعریف کرده ایم ، می خواهیم به ازای هر یک میلیون کارت به نصب یکهزار دستگاه خودپرداز برسیم و تعداد دستگاه های پایانه فروشمان را نیز به حدود 400تا 500هزار دستگاه برسانیم.
یکی از راه های اصلی حل مشکل در این زمینه افزایش تعداد دستگاه های پایانه فروش است که پرداخت از طریق کارت انجام می شود و دیگر نیاز به نقل و انتقال دستی پول نیست.
باید در این زمینه بیشتر برای مردم فرهنگ سازی شود تا از کارت های عابر بانک به عنوان ابزار پرداخت استفاده کنند تا تقاضا برای اسکناس و استفاده از دستگاه های خودپرداز کاهش یابد.
نگذاشتن اسکناس بطورمستمر و نبود کشیک در ساعات تعطیلی بانک از جمله مشکلات کنونی دستگاه های خودپرداز است. آیا در این زمینه اقدامی انجام نخواهد شد؛
هر دستگاه خود پرداز، 4کاست دارد که در هر کاست 2هزار برگ اسکناس جای می گیرد و در مجموع ، 8هزار برگ اسکناس را شامل می شود و با مراجعات بسیار مردم به دستگاه های خودپرداز کاست ها به سرعت تخلیه می شوند.
بخصوص در مقطع 25تا 5ماه بعد که اوج تقاضا برای دریافت حقوق است ، سرعت تخلیه بالاست ؛ به طوری که وقتی ساعت 2بعد از ظهر پنجشنبه مخزن دستگاه پر می شود تا ساعت 6بعدازظهر مخزن اسکناس خالی می شود.
یکی از ایراداتی که به بانکها وارد است نبود کشیک در ساعات تعطیلی است و ما دستور اکید به بانکها داده ایم که باید برای اسکناس گذاری در دستگاه های خودپرداز حتما کشیک بگذارند و برای شخص کشیک انگیزه های مالی ایجاد کنند تا راغب به پذیرفتن شیفت کشیک باشد، اما متاسفانه بانکها در این زمینه اقدام نمی کنند و یا اگر انجام می دهند به طور ناقص است.
البته کشیک ها نیز باید وظایف خود را بدرستی انجام دهند و حتی با پر کردن و آماده نگه داشتن کاست های اضافه ، بسرعت آنها را جایگزین کاستهای خالی کنند. حتی لازم است بانکها شماره تلفنی را بر روی صفحه دستگاه خودپرداز اعلام کنند تا اگر کسی با مشکل مواجه شد، با آن تماس بگیرد.
در واقع بانکها باید بخش پاسخگویی به مردم را راه اندازی کنند، اما مشاهده می شود فقط به صدور کارت اقدام می کنند، بدون آن که به مردم خدمات مناسب بدهند.
یکی دیگر از مشکلات مردم این است که از طریق دستگاه های خودپرداز نمی توانند نقل و انتقالی را مثل پرداخت اقساط وام به یک بانک دیگر یا سایر پرداخت ها را انجام دهند.
این باعث می شود مردم با دریافت اسکناس از دستگاه های خودپرداز از یک طرف و پرداخت مجدد آن از طریق داخل شعبه علاوه بر افزایش تراکم ، دچار معطلی شوند. در این زمینه چه اقداماتی انجام شده است؛
این موضوع کاملا صحیح است. برای حل این مشکل طرح نظام جامع پرداخت را ارائه کرده ایم که نقل و انتقال وجوه بین بانکی در آن طرح تعریف شده است.
با پیاده شدن این نظام ، بانک مرکزی به عنوان تسویه گر بین بانکها محسوب خواهد شد و نقل و انتقال بین بانکی از طریق این بانک انجام می شود. به عنوان مثال وقتی می خواهید قسط وامی را از طریق بانک صادرات که در آن حساب دارید به بانک ملی بپردازید، دستور آن را به بانک صادرات می دهید و این پیغام به بانک مرکزی منتقل می شود و بانک مرکزی این پول را از بانک صادرات گرفته و به بانک ملی می دهد و به این بانک پیغام می دهد که این وجه باید به دست فلان شخص که گیرنده است ، برسد.
در واقع این مسیری است که باید طی شود و این روند در طرح جامع نظام پرداختی لحاظ شده است ؛ اما این کافی نیست و بانکها باید خدمات دیگری را نیز به مشتریان خود ارائه کنند تا از طریق اینترنت و تلفن و یا هر پایانه دیگری که خودشان صلاح می دانند، خدمات پرداختی بین بانکی را برای مشتریان فراهم کنند.
در واقع برای تحقق این طرح ، بانک مرکزی و سایر بانکها باید امکانات ارائه خدمات پرداخت الکترونیکی را مهیا کنند. خوشبختانه بانک مرکزی بخش مربوط به خودش را در این طرح آغاز کرده و قراردادش با یک شرکت خارجی امضائ شده است.
امیدواریم هر چه زودتر و در ظرف مدت 8-7ماه آینده سیستم تسویه آنی (RTGS) اجرا شود تا زمانی که بانکها سیستم اینترنتی یا تلفنی را راه نینداخته اند، مشتریان باید از داخل شعبه دستور نقل و انتقال را بدهند، در حالی که با راه اندازی سیستم تسویه آنی ، افراد می توانند از منزل یا محل کار خود براحتی به سیستم متصل شوند و کار خود را انجام دهند.
فازهای بعدی اجرای طرح شتاب در چه مرحله است؛
فاز اول پیوستن تمامی بانکها به طرح شتاب بود که در حال حاضر 15بانک به طرح شتاب پیوسته اند. مرحله بعدی تقویت مرکز شتاب بود تا با توجه به خدماتی که بانکها برای مشتریان خود آماده می کنند، مانند اینترنت ، تلفن و... مرکز شتاب بتواند این تراکنش ها را پردازش و به آن عمل کند.
خوشبختانه طبق برنامه توانسته ایم این قابلیت ها و توانایی ها را در شتاب به وجود آوریم و در حال حاضر بانکها باید این خدمات را ایجاد کنند.
مراحل بعدی کار چه خواهد بود؛
جایگزینی کارتهای هوشمند به جای کارتهای مغناطیسی از دیگر برنامه هایی است که به دنبال آن هستیم. در واقع به جای نوار مغناطیسی که حافظه کارت در آن قرار دارد، چیپ یا تراشه ای روی کارتها قرار می گیرد که تمام برنامه ها روی آن چیپ وجود دارد و از لحاظ فنی مشخصه هایش فرق می کند.
استانداردهای این طرح را به بانکها ابلاغ کردیم ، اما متاسفانه بانکها هنوز به سوی صدور کارتهای هوشمند نرفته اند.
سیما رادمنش 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
