راهی جز بازگشت به سنت برای دریافت پیام معنوی هنر وجود ندارد

استاد فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف گفت: راهی جز بازگشت به سنت برای احساس پیام معنوی و قدسی هنر وجود ندارد. به یک معنا بین علم قدسی و هنر مقدس و پیام معنوی طبیعت تفاوتی نمی توان دید.

کد خبر: ۸۱۶۲۷

دکتر سید حسن حسینی، استاد فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، در گفتگو با خبرنگار گروه دین و اندیشه "مهر" درباره مفهوم طبیعت از نگاه سنت گرایان اظهار داشت : نمی توان طبیعت از دیدگاه سنتگرایان سخن به میان آورد بدون آنکه به مبانی علم قدسی و سنتی سنتگرایان بی توجه بود. در علم قدسی، طبیعت یک اصل است و به تمامی اجزاء آن باید به مثابه یک کل نگاه کرد.
وی افزود: در حقیقت طبیعت واجد معنایی معنویی و قدسی است و قدسیت و معنویت طبیعت به قدسیت هستی مطلق باز می گردد. البته تجلی قدسیت طبیعت نیز به مثابه قدسیت علم و دین و هنر در سنت های گوناگون به یکسان نیست و از مراتب تشکیکی برخوردار است.
دکتر حسینی با تاکید بر این مطلب که از دیدگاه سنت گرایان علم مقدس شامل پیام معنوی است گفت: طبیعت از طریق اشکال و حرکات و توالی مکرر رویدادهایش ایجاد می شود، شناخت این حرکات و توالی معنا دار آن جزیی از معرفت قدسی و لاینفک از آن است.
البته همانطور که در درون فراتجدد، هنر و علم و دین قدسی دچار آسیبهای فراوان شده است پیام معنوی طبیعت نیز مشوش و غبار آلود شده است. تنها در تمدنهای سنتی است که می توان طبیعت و پیام معنوی آن را بخوبی درک و فهم کرد.
وی تأکید کرد: راهی نیز جز بازگشت به سنت برای احساس این پیام معنوی وجود ندارد. به یک معنا بین علم قدسی و هنر مقدس و پیام معنوی طبیعت تفاوتی نمی توان دید.
آنها وجوه و شئون مختلف سنت اند و سنت در معنای اصل آن در تبلور و تجلی تکوینی با طبیعت و قوانین آن به هم پیوند خورده است. حس و درک این معنا بی تردید در منظومه سنت محور امکان پذیر می باشد.
استاد فلسفه دانشگاه تصریح کرد: طبیعت متجلی از سنت واجد دو ویژگی نظام و هماهنگی است. چنان هماهنگی در عوالم طبیعی وجود دارد که گویی جهان موسیقی بوده که در جواهر اشیاء تقرر یافته است. از دیدگاه سنتگرایان قوانین طبیعت که به منزله لوازم ذاتی تکوین اند چیزی جز قوانین خداوند برای مخلوقاتش نیست.
وی تصریح کرد: در این نگرش وحدت محور، اساسا تفاوتی بین قوانین تکوینی و تشریعی وجود ندارد و این دو متناظر بر یکدیگر اند. در حقیقت مشاهده چگونگی تبعیت کامل هر جنبه از طبیعت از قوانین حاکم بر آن به معنای آگاهی یافتن از دارایی است که انسان هم باید از آن تبعیت کند.
دکتر حسینی تصریح کرد: همچنین در این دیدگاه باید به جنبه زیبایی شناختی طبیعت نیز توجه کرد. زیبایی طبیعت یکی از صوری است که آدمی می تواند صورت بی صورت آن واحد مطلق را بشناسد. زیبایی طبیعت در عین حال آدمی را به باطن خویش متوجه می سازد و جذب خود می کند.
این زیبایی یادآور آن حق معنوی است که انسان از آن نشات گرفته است. هم چنین پیام معنوی طبیعت علاوه بر زیبایی کلی اشکال، نمادهایی نیز دارد که بازتاب مستقیم صفات خداوند قادر جمیل است.
الهام آفرینی طبیعت در هنرهای قدسی و سنتی و دینی و حتی هنر بشری و زمینی ، سطوح مختلف تجلی طبیعت در صور و نمادهای معنا آفرین است.
استاد فلسفه علم دانشگاه شریف در پایان گفت: از دیدگاه سنتگرایان ، طبیعت کارگاه صانع الهی نیز تلقی می شود ؛ کارگاهی که می توان در آن مهمترین شاهکارهای هنر مقدس را یافت.
اشکال طبیعت محصول مستقیم کار آن قدرت جهان آفرین است که از خزانه امکان الهی آن اعیان ثابته را برگرفته و شکل برونی آن طبیعت بکر است.