نقش مرگ بر خالق «نقشبندان غزل»

به گزارش جام‌جم، با درگذشت مشفق‌کاشانی انبوه پیام‌های تسلیت از سوی اشخاص و مراکز فرهنگی بر صدر اخبار فرهنگی کشور قرار گرفت، فرهنگستان هنر، خانه هنرمندان، بنیاد شعر و ادبیات داستانی، حوزه هنری، وزارت ارشاد و رئیس مجلس از جمله نهادها و افرادی بودند که به مناسبت درگذشت این شاعر فقید پیام تسلیت صادر کردند.

مشفق‌کاشانی در طول 90 سال زندگی خدمات فرهنگی بی‌شماری انجام داد. ریاست شورای شعر و ترانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ریاست هیأت مدیره انجمن شاعران ایران از جمله فعالیت‌های او بود. «صلای غم» تضمین ۱۲ بند محتشم کاشانی، «خاطرات» (سال ۱۳۲۴)، «سرود زندگی» (سال ۱۳۴۲)، «شراب آفتاب» (سال ۱۳۴۲)، «آذرخش» (گزینه اشعار)، «آینه خیال» (سال ۱۳۷۲)، «بهار سرخ سرود» (سال ۱۳۷۳)، «هفت بند التهاب» (سال ۱۳۷۵)، «نقشبندان غزل» (سال ۱۳۶۵)، «انوار ۱۵ خرداد» (سال ۱۳۶۵)، «خلوت انس» (سال ۱۳۶۸)، تصحیح «دیوان حاج سلیمان صباحی‌بیدگلی» با همکاری پرتو بیضایی (سال ۱۳۴۰)، «مجموعه شعر جنگ»، «تذکره شاعران معاصر» و «راز مستان» برخی آثار به‌جامانده از او هستند.

امروز قرار است پیکر این شاعر از ساعت 9 صبح تشییع شود. در خصوص محل تشییع پیکر او تا لحظه‌ای که این گزارش تنظیم می‌شد بین مکان‌های تالار وحدت و انجمن شاعران اختلاف نظر وجود داشت. اما آنچه آشکار است وصیت استاد برای خاکسپاری است که بارها گفته می‌خواهد در کنار مرحوم مهرداد اوستا و سپیده کاشانی- یاران فقید قدیمی اش- در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شود.

دیدگاه رهبر معظم انقلاب درباره آثار مشفق کاشانی

جناب آقای مشفق هم از شعرای خوب زمان ما هستند. بنده البته از قدیم با بعضی از اشعار ایشان ـ در مطبوعات و اینها ـ آشنا بودم و شخص ایشان را هم که از اوایل انقلاب به اتفاق آقای حمید و مرحوم شاهرخی و اینها، مکرر آقایان را زیارت می‌کردیم؛ از شعرهایشان می‌شنیدیم، استفاده می‌کردیم. و غزل ایشان، غزل پخته و مضمون دار و خوش اسلوبی است؛ یعنی یکی از غزل سرایان برجسته زمان ما جناب آقای مشفق هستند؛ بیشتر سبک عراقی ـ و در عین حال دارای مضمون، دارای الفاظ شسته‌رفته و پخته ـ غزل ایشان را تشکیل می‌دهد. حالا البته ایشان در فنون دیگر هم شعر می‌گویند، قصیده هم می‌گویند، قطعه هم می‌گویند، لکن غزل ایشان یک برجستگی ویژه‌ای دارد. در جلسات شعری‌ای که بنده در آنجاها حضور داشته‌ام و توانسته‌ام بشنوم از شعرها، شعر ایشان همیشه یک شیرینی و برجستگی و زیبایی خاصی داشته. جا دارد که از ایشان حقیقتا تشویق بشود.

علاوه بر جنبه شعری محض، دو خصوصیت دیگر هم در آقای مشفق هست که قابل توجه است: یکی این‌که شعر ایشان در خدمت هدف‌ها قرار می گیرد؛ در خدمت هدف‌های دینی و هدف‌های انقلابی. از اول انقلاب ـ از قبل انقلاب هم شاید همین‌جور بوده؛ اما آنچه من اطلاع دارم در دوران انقلاب [است] ـ شعر ایشان، چه شعر مذهبی و به اصطلاح شعر آئینی‌ای که ایشان گفتند در مدایح و در موضوعات مربوط به ائمه (علیهم السلام)، و چه شعرهایی که درباره مسائل انقلاب گفتند، همه اینها شعرهای مفید و اثرگذاری است. آن بیت اول همین غزلی که الان ایشان گفتند، به نظر من می‌ارزد به خیلی از شعرها و گفته‌ها و نوشته‌ها؛ در وقتی که دشمن و بعضی از دوست‌های نادان سعی می‌کنند فضاها را تیره و تار جلوه بدهند، می‌گویند اگر هوش و گوشی وجود دارد، اینجا پنجره‌ها باز است. اینها خیلی نکات مهمی است. در غزل ایشان همیشه در طول این زمان‌ها آدم مشاهده می‌کند.

نکته دوم شخصیت خود ایشان است؛ ایشان یک انسان محترم و آراسته به اخلاق خوب، به رفتار خوب محسوب می‌شوند و ما در طول این حدود سی و چند سال که با ایشان آشنا هستیم و مرتبطیم و از ایشان شنیدیم و گاهی با ایشان نشست و برخاست کردیم، همیشه این رفتار را از ایشان ملاحظه کردیم.