ضرورت احیای پرورش مرغ بومی

در گذشته نه‌چندان دور، در حیاط هر خانه روستایی جایی هم برای زندگی چند مرغ و خروس بود که با کمترین هزینه پرورش (مصرف پسمانده‌های غذایی و ضایعات محصولات زراعی)، علاوه بر تامین گوشت و تخم مرغ خانوار، گاهی کمک خرج خانواده هم بودند. اما امروزه کمتر روستایی را می‌توان یافت که همچنان حال و حوصله پرورش مرغ و خروس را داشته باشد، در حالی که کارشناسان معتقدند با روی آوردن به این فعالیت و توسعه آن می‌توان با کمترین هزینه، منبع درآمد خوبی به دست آورد و حتی تا مرز خودکفایی اقتصادی خانوار پیش رفت. البته رونق این فعالیت منوط به ایجاد بازار فروش است.

انجام این فعالیت بویژه در روستاهایی که با خشکسالی و کاهش شدید منابع درآمدی مواجه هستند، مناسب به نظر می‌رسد. برای روستاهای خراسان جنوبی طی سال‌های اخیر و به دلیل خشکسالی و از بین رفتن منابع درآمدی، با مهاجرت پیاپی روستاییان مواجه بوده است؛ اتفاق تلخی که جهاد کشاورزی و کارشناسان اقتصادی این استان را برآن داشت تا مطالعاتی در زمینه یافتن منابع درآمدی جدید، انجام دهند و البته به این نتیجه برسند که پرورش مرغ بومی و توسعه آن با توجه به کم‌هزینه‌بودن و تخم‌گذاری فراوان، می‌تواند راهکاری مهم برای افزایش 50 درصدی درآمد روستاییان و جلوگیری از مهاجرت آنها به نقاط شهری باشد.

براساس این پژوهش‌ها روستاییان اکنون به صورت خیلی اندک به پرورش این مرغ اقدام می‌کنند، در حالی که اگر تعداد مرغ‌های پرورشی آنها از 20 تا 50 مرغ افزایش یابد، می‌تواند در آمد خوبی عاید آنها کند، زیرا حرکت جامعه اکنون به سمت مصرف محصولات ارگانیک و طبیعی است.

هزینه‌های اندک پرورش مرغ بومی

یک پرورش‌دهنده مرغ بومی در خراسان جنوبی با بیان این‌که پرورش مرغ بومی موجب توسعه درآمد روستاییان و حتی دو برابر شدن درآمد آنها خواهد شد، به مهر می‌گوید: پرورش مرغ بومی هزینه زیادی نمی‌خواهد، ضمن این‌که همچون مرغ‌های صنعتی به رژیم غذایی خاص و واکسیناسیون نیز نیاز ندارد، بنابراین می‌توان گفت تقریبا بی‌هزینه است، به همین دلیل بیشترین درآمد را برای روستاییان ایجاد می‌کند و یکی از راهکارهای مهم برای کمک به افزایش درآمد خانوارهای روستایی است. محمد رمضانی با بیان این‌که این گونه از مرغ‌ها در برابر بیشتر بیماری‌ها مصون بوده و به درمان خاصی نیاز ندارند، می‌افزاید: هزینه کارگر، آب و برق و واکسیناسیون این مرغ‌ها صفر است، در حالی که در برابر خوراکی که مصرف می‌کنند، بیشترین بازدهی را در تولید تخم‌مرغ محلی داشته و روستاییان می‌توانند از علوفه، سبزیجات محلی و انواع دانه‌ها آنها را تغذیه کنند.

وی با اشاره به این‌که اکنون در روستاهای سربیشه، فردوس، سرایان، بیرجند، درمیان، قاین، نهبندان و بشرویه روستاییان در کنار کار خانگی خود به پرورش این نوع از مرغ اشتغال دارند، تصریح می‌کند: یک فرد روستایی با کمترین هزینه یعنی حدود صد هزار تومان می‌تواند این کار را در کنار دیگر کارهایش انجام دهد.

این کارآفرین روستایی با اشاره به این‌که بیش از 834 روستا در خراسان جنوبی مشغول پرورش مرغ بومی و محلی است و جهاد کشاورزی هم در زمینه پرورش این مرغ با کشاورزان مساعدت می‌کند، می‌گوید: اگر روستاییان به این حرفه روی آوردند، می‌توانند در کوتاه‌مدت بیشترین درآمد را برای خود کسب کنند و دیگر نیاز ندارند که در شهرها به کارهای فصلی و درآمدهای موقت روی آورند.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی نیز در این باره به ایسنا می‌گوید: حفظ ذخایر پُر ارزش ژنتیک مرغ‌های بومی، بهبود تغذیه روستاییان، ایجاد اشتغال و بهبود درآمد آنان را باید از مهم‌ترین مزایای پرورش مرغ بومی قلمداد کرد.

غفور عبداللهی با اشاره به این‌که تولیدات طیور بومی به عنوان محصول ارگانیک که بدون استفاده از دارو پرورش یافته‌اند در میان مصرف‌کنندگان نیز مقبولیت بیشتری دارد، می‌افزاید: نگهداری و پرورش مرغ‌های بومی، به دلیل نیاز نداشتن به امکانات و تجهیزاتی که در پرورش مرغ‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نیز داشتن مقاومت بیشتر و سازگاری با اقلیم بومی، آسان‌تر است. ضمن این‌که تهیه محل و جایگاه برای پرورش مرغ، برای روستاییان بسیار آسان‌تر از فراهم کردن محل و جایگاه برای پرورش دیگر حیوانات اهلی است.

سردار یونس امیری، فرمانده سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد نیز با اشاره به راه‌اندازی مرکز پرورش مرغ بومی در زمینی به مساحت یک هکتار و با هزینه یک میلیارد و 500 میلیون ریال در این استان، به باشگاه خبرنگاران یاسوج می‌گوید: پرورش مرغ مادر با ظرفیت 5000 قطعه در این مرکز نیز در حال راه‌اندازی است و این مرکز آمادگی توزیع جوجه چهل و پنج روزه به نقاط مختلف استان و استان‌های همجوار را به جهت ایجاد اشتغال دارد.

پرورش 1000 مرغ بومی در 70 متر

در همین حال یک پرورش‌دهنده مرغ بومی در شهرستان بوشهر نیز با بیان این‌که پنج ماه است که به امر پرورش مرغ بومی مشغول است، می‌گوید: در ابتدا هزار عدد جوجه بومی را برای پرورش خریدم و پس از پنج ماه مرغ‌ها بزرگ شده و برای فروش آماده‌اند.

جواد گل‌افزا با اشاره به این‌که با دریافت تسهیلات به میزان 30 میلیون تومان از سوی بسیج سازندگی این کار را آغاز کردم و با ساخت سالنی به مساحت 70 مترمربع پرورش مرغ بومی با روش علمی را ادامه می‌دهم، می‌افزاید: عمده مشکلات پرورش مرغ بومی مدت زمان زیاد رشد این پرندگان است، در حالی که مرغداری‌های صنعتی بعد از 45 روز مرغ‌های خود را به بازار عرضه می‌کنند، اما زمان پرورش مرغ بومی حداقل پنج ماه است. به گفته وی، یافتن بازار فروش برای مرغ‌ها نیز یکی دیگر از مشکلات این بخش است که امیدوار است مسئولان در این زمینه نیز با روستاییان همکاری کنند.