در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آنها برای من دوخته نشده اند!
پاهایش رمق نداشت. روشنایی روز رفته بود و تیرهای چراغ برق سطح خیابان را روشن کرده بود. از صبح تا حالا برای پیدا کردن مانتوی مناسبی که هم راحت باشد وهم ارزان همه پاساژها و بوتیک ها را گز کرده بود.
هر سال با آغاز فصل گرما، شاهد تغییر پوشش گروهی از زنان جامعه هستیم ، به این ترتیب که لباسهایی با پارچه های نازکی به صورت انبوه و با قیمتهای گران در فروشگاه های سطح شهر یافت می شود؛ لباسهایی که از نظر کیفیت نیز اغلب در سطح بسیار نامطلوبی قرار دارند و در بسیاری مواقع ، حتی تا آخر تابستان دوام نمی آورند.
چند سالی است به دیدن لباسهایی که از جنس جامعه ما نیست عادت کرده ایم و هر ساله بحث برسر این است که افرادی که از این نوع پوشش در جامعه استفاده می کنند، باید مجازات شوند یا خیر و این که باید نظارتی بر تولید این لباسها باشد که موافقان و مخالفان زیادی دارد؛ هر چند پس از آغاز به کار مجلس هفتم طرحهایی مثل لباس ملی و ساماندهی مد و لباس در دستور کار مجلس قرار گرفت اما این که چقدر این طرحها در پرکردن خلائهای نظارتی بر تولید پوشاک زنان موثر است ، در هاله ای از ابهام قرار دارد.
اهل افراط و تفریطیم
مریم ، دختر دانشجویی است که مانتوی کرم رنگی به تن دارد، مریم می گوید: من اصلا با پوشیدن رنگهای مختلف مخالف نیستم و همیشه با خودم فکر می کنم که چه اشکالی دارد ما هم مانند کشورهایی مثل مالزی حدود اسلامی را رعایت کنیم ، اما لباسهایی با رنگهای متفاوت بپوشیم.
متاسفانه ما همیشه اهل افراط و تفریط بوده ایم. امروز من وقتی پوشش گروهی از زنان و دختران را می بینم ، بشدت متاثر می شوم. اما فاطمه معتقد است ما در یک کشور اسلامی نباید اجازه دهیم هر کسی هر چیزی را که دلش می خواهد، تولید کند.
او می گوید: جامعه ما به سمت مصرفی شدن و مدگرایی می رود، این را از لباسهایی که یکدفعه به صورت انبوه وارد بازار می شوند، شلوارهای کوتاه ، مانتوهای نازک ، شالهای 50سانتی و روسری هایی که انگار فقط باید وسط سر را بپوشاند.می توانید حدس بزنید.
مهدی ، پسر جوانی است که خود را پایبند به حقوق و آزادی های زنان در جامعه می داند. او درباره نوع پوشش زنان و دختران در جامعه معتقد است: من به رعایت حقوق زنان معتقدم ، اما نوع پوشش بعضی از زنان و دختران به حدی در جامعه بد است که واقعا انسان را متاثر می کند، بارها با خودم می گویم اگر اینها برای جذابتر شدن چنین لباسهایی می پوشند، به نظر من که یک مرد هستم ، این لباسها اصلا جذاب به نظر نمی رسند؛ بلکه این ناهماهنگی باعث می شود همه فکر کنند چرا این افراد می خواهند در جامعه مورد توجه قرار گیرند و نظر همه را به خود جلب کنند.
مینا، دختری است که مانتویی کوتاه و نازک به تن دارد. وقتی پای صحبت او می نشینم ، می گوید: من چیزی را می پوشم که مد باشد. یه روز مانتوی بلند مد بود من هم مانتو بلند می پوشیدم ، اما امروز خودتان بگردید، تعداد مانتو فروشی هایی که مانتوهای بلند و جنس خوب تولید می کنند اینقدر کم است که برای خریدن یک مانتوی معمولی برای سرکار باید مدت زیادی بگردی ، من هم چیزی را می خرم که بیشتر در دسترس باشد.
من فقط دنبال سودم
علی که تولیدکننده مانتو است ، می گوید: وظیفه من فقط تولید است. من هم چیزی تولید می کنم که می دانم از آن استقبال خواهد شد. این که این لباسها خلاف عرف جامعه است به من مربوط نمی شود.
او درباره این که این طرحها و مدها را از کجا پیدا می کنید، می گوید: هر سال پیش از آغاز فصل جدید، طراحان ما به ترکیه می روند و اکثر لباسها و مانتوهایی که در ایران تولید می شوند، الگوبرداری از مدلهای ترک است.
البته برای ما خیلی هم سودآور است ؛ چون جنس پارچه ها اصلا مقاوم نیست و بیشتر از دو ماه نمی توانند از آنها استفاده کنند. حسین ، فروشنده ای است که یک مغازه بزرگ مانتو فروشی دارد و انواع و اقسام مانتوهای مد روز را می توانی در آنجا پیدا کنی ، از مانتوهای رنگارنگ تا مانتوهایی که ملیله دوزی و مهره دوزی شده اند.
مغازه نسبتا شلوغ است. زن میانسالی مانتوها را زیر و رو می کند تا مانتوی مناسبی بیابد. حسین به سراغش می رود: «ببخشید مانتوی سایز شما نداریم.» حسین می گوید: اکثر دخترها و زنان به دنبال مانتو با سایزهای کوچکتر از سایز واقعی شان هستند.
ما هم طرح و سایزهایی که بیشتر مشتری دارند، می آوریم. معمولا وقتی رنگ و طرحی مد می شود، کسانی که برای خرید می آیند به تنها چیزی که توجه نمی کنند، قیمت است و اصلا اهمیت نمی دهند که این لباس به آنها می آید یا نه. البته این کار ما را راحت تر کرده و برای ما پرسودتر است.
برنامه مفصلی داریم
لاله افتخاری ، نماینده مردم تهران در مجلس هفتم و از اعضای کمیسیون فرهنگی در پاسخ به این سوال که چرا تاکنون 2 طرح لباس ملی و ساماندهی مد و لباس به نتیجه ای نرسیده است ، با انتقاد از نحوه نامناسب تولید پوشاک زنان در جامعه می گوید: این که هیچ نظارتی بر تولید مانتوها و لباسهای زنانه وجود ندارد، بسیار بد است و زنان مجلس هفتم برنامه مفصلی را برای پیگیری این قضیه دارند.
در حال حاضر، کمیسیون فرهنگی به دنبال جمع آوری طرحها و انجام پژوهش های کارشناسی درخصوص لباس ملی است. ان شاالله بعد از اجرایی شدن طرح ساماندهی مد و لباس مقوله لباس ملی را پیگیری خواهیم کرد.
مهرانگیز مروتی از زنان جناح اقلیت مجلس هفتم نیز با بیان این که نمی توانیم لباس خاصی را به جامعه تحمیل کنیم ، می گوید: اگر بخواهیم پوشش خاصی را به مردم تحمیل کنیم ، این لباس نمی تواند جایگاهی در جامعه پیدا کند. من به هیچ عنوان مخالف استفاده از رنگهای متفاوت در جامعه نیستم ، اما در این دوره به نظرم می رسد که بعضی لباسهای موجود در جامعه در شان زن و دختر ایرانی نیست و معتقدم باید از طرف وزارت کشور، نیروی انتظامی و سازمان های مربوط به تولید پوشاک بانوان نظارت هایی صورت گیرد.
ما باید الگوهای متنوع و مناسبی را به جامعه تزریق کنیم. لزومی ندارد پوشش اکثر زنان را چادر بدانیم. می توانیم طرحهای مناسبی در کمیسیون فرهنگی مجلس مطرح کنیم تا مورد بررسی و پژوهش قرار گیرند.
ضعف در اجرا
شهناز سجادی حقوقدان با اشاره به این که در جامعه ما تولیدکنندگان نوع پوشش را به زنان ما تحمیل می کنند، می گوید: مساله نوع پوشش زنان برای ما تبدیل به معضل و ناهنجاری اجتماعی شده و سالهاست وجود دارد و در چند سال اخیر بارزتر هم شده است.
مسلم است که شبکه هایی برای سودجویی و اهداف فرهنگی خود این مدها را وارد جامعه می کنند. در دیگر کشورهای اسلامی ما دو نوع پوشش برای زنان داریم ؛ حجاب کامل و بی حجابی ، اما متاسفانه در ایران ما پوششهایی داریم که مشخص نیست حجاب است یا بی حجابی.
بر سردر اماکن و فروشگاه ها زده ایم ورود بدحجاب ممنوع ، اما عملا همه جا آنها را می پذیریم. نکته دیگر این است که ما همه جا می خواهیم با مصرف کننده برخورد کنیم. مصرف کننده جوان است و جوان نوگراست. ما باید به دنبال علتها بگردیم. علت اصلی هم این است که درباره تولید پوشاک کشور قانون قوی و محکمی نداریم.
تنها قانونی که در این زمینه وجود دارد، قانونی است مصوب 28اسفند 65که مربوط به نحوه رسیدگی به تخلفات و مجازات تولیدکنندگان و فروشندگان لباسهایی است که استفاده از آنها در ملا عام خلاف شرع است و عفت عمومی را جریحه دار می کند، اما در اجرای این قانون آنقدر اختلاف سلیقه وجود دارد که عملا هیچ وقت اجرا نمی شود.
ما همیشه فکر می کنیم با نوشتن قانون جدید همه چیز حل می شود، در حالی که نوشتن قانون کاری ندارد. باید بتوانیم قانون را اجرا کنیم. این حقوقدان با بیان این که نمی توانیم همه مصرف کنندگان را روانه زندان کنیم ، اظهار می دارد: «نباید به فروشگاه ها اجازه عرضه این لباسها را بدهیم و باید برای آنها مجازات تنبیهی بگذاریم.
وقتی منافذ عرضه این لباسها را ببندیم ، اگر کسی از این نوع پوشش استفاده کند، در جامعه وصله ناجور تلقی می شود و خودش نوع پوشش را عوض خواهد کرد، ولی وقتی یک نوع پوشش همگانی می شود، قبح مساله از بین می رود.
این که ما مصمم به تولید لباس ملی باشیم ولی جلوی تولیدکننده این لباسها را نگیریم ، دوگانگی است و نمی تواند در جذب جوانان موفق باشد، ضمن این که با این شرایط احتمالا زنان در مراکز رسمی مجبور به رعایت پوشش ملی خواهند شد که مساله جدیدی نیست.
همین حالا نیز زنان شاغل و کسانی که در مجامع رسمی حضور پیدا می کنند از حجاب کامل برخوردار هستند. پس ما باید این ناهنجاری را در جامعه اصلاح کنیم.»
نگاهم از پشت ویترین روی مانتوهای رنگارنگ می چرخد. آیا می رسد روزی که برای پیدا کردن یک مانتوی ساده و راحت این همه مشکل نداشته باشیم؛!
سمیه افشین فر 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
