تبلیغات انتخاباتی ، رویکردهای نو!
جمعه بیست و هفتم خرداد، روز بسیار مهم و سرنوشت سازی برای ایران بود. حضور پرشور و پرتعداد مردمی پای صندوق های رای از اولین ساعات صبح تا آخرین لحظات رای گیری ها حاکی از این واقعیت بود
رای مردم فارغ از انتخابشان در حقیقت رای مجددی بود به تداوم مشارکت سیاسی در نظامی که به دست خود مردم نضج گرفته است.
با این که طبق قانون ، تبلیغات روز انتخابات ممنوع است ، اما بسیاری از طرفداران نامزدها حتی تا لحظه رای دادن و پشت در حوزه های انتخاباتی تبلیغ می کردند.
این که روشهای مورد استفاده و بازخورد آنها چگونه بوده است ، شاید در فضای دوران گذار ایران امروز چندان قابل رصد نباشد؛ اما موضوع مهم این بود که دراین دوره رویکرد جدیدی به موضوع تبلیغات انتخاباتی صورت گرفت.
واقعیت این است که یکی از مهمترین شاخه های تبلیغات که بسیار کم ظهور و تعیین کننده نیزاست ، تبلیغات انتخاباتی است.
در این رشته ، مشاوران و برنامه ریزان به نامزدهای انتخاباتی اعم از نامزدهای انتخابات مجالس و پارلمان های قانونگذار، نامزدهای شوراهای مختلف و نامزدان پست ریاست جمهوری در کشورهای جمهوری ، برنامه و راهکار تبلیغاتی ارائه می کنند تا به این وسیله نامزد مورد نظر بتواند با جلب بیشتر آرای عمومی و همچنین برخورداری از ویژگی های رفتاری ارائه شده در خلال این تبلیغات از مقبولیت بیشتری در مقایسه با رقبایش برخوردار شود.
این شاخه که منتج از چند رشته و زمینه کاری چون نظرسنجی ، برآورد بازار، مخاطب سنجی ، برآورد بودجه انتخاباتی ، برآورد جایگاه ، گمانه نگاری و چند رشته دیگر مرتبط است ، درنهایت به صورت داده هایی کمی در صندوق آرائ شمارش می شود.
در هر حال تبلیغات این دوره ، هم به لحاظ شکلی و هم به لحاظ ماهوی بسیار جالب توجه بود ؛ چرا که از تمامی روشهای مدرن و جذاب رایج در جهان دراین رقابت تبلیغاتی (Campaign) استفاده شده بود.
در حالی که پیامهای کوتاه طرفداران نامزدهای انتخاباتی هر چند ساعت یکبار صدای تلفن های همراه را به صدا درمی آورد، بسیاری از طرفداران با ارائه لوحهای فشرده (سی دی) حاوی فیلمهای تبلیغاتی نامزدها به مردم - که البته پس از اس.ام.اس ارزان قیمت ترین تبلیغ مدرن این دوره بود - شور و نشاط جدیدی را درمقایسه با دوره های قبلی به ارمغان آورده بودند.
برخی سی دی ها بنا بر اظهارات در تیراژ میلیونی توزیع شد، درحالی که توزیع کارت های اعتباری 2 ساعته اینترنت و مکالمه با خارج از طریق اینترنت با تصویر نامزدهای مطرح انتخاباتی نیز کم نبود. سایتهای انتخاباتی نیز بسیار فعال بود ودیدگاه های مختلف را مطرح می کرد؛ اما به لحاظ فضای حاکم بر کشورما، روشهای سنتی و رودررو همچنان تاثیر گذارتر است و پرداختن به این سایتها بیشتر برای حفظ پرستیژ میان رقبا و عقب نبودن از قافله نرم افزاری و IT کشور مطرح بود.
خودکارهای تبلیغاتی که بارها در تبلیغات مختلف و سالها در اصناف مختلف به عنوان ارزان ترین هدیه مورد استفاده داشته است ، این بار میان بسیاری از مردم توزیع شد حال آن که بیلبورد و استفاده از تبلیغات محیطی عظیم یا Large Format بیشترین مورد استفاده را در این سالها داشت.
چاپ انواع و اقسام بنرهای تبلیغاتی ، فلکسی های تبلیغاتی و چاپ روی انواع مدیاها و رسانه ها با قابلیت عرضه وارائه در ابعاد بزرگ در ایام انتخاباتی باعث شد رکود حاکم بر این بخش از صنعت کشور طی ماههای اخیر بار دیگر هوایی تازه! تنفس کند.
این اتفاق درحالی روی داد که بسیاری از دست اندرکاران چاپ و نشر کشور از ماهها پیش نسبت به خرید وانبار کاغذ و زینک مورد استفاده در پوستر، اعلان و تراکت مبادرت کرده بودند و همین موضوع موجب گرانی کاغذ در ماههای منتج به خرداد شده بود.
این درحالی بود که به رغم ورود کاغذ از سوی دولت ، همچنان عطش انبار و خرید کاغذ ادامه یافت و تمامی اینها با یک تغییر جالب همراه بود؛ توجه به چاپ و تبلیغ روی کاغذهای مختلف گلاسه و بافت دار خارجی که بهای گرانتری در مقایسه با کاغذهای معمولی دارند، شدت گرفته بود.
کاغذ دیواری کردن کوچه ها و خیابان ها، علی رغم ارائه انواع روشهای مدرن ، همچنان ادامه یافت و میلیون ها پوستر در ابعاد مختلف با ژست های جذاب از نامزدها روی در و دیوار شهرهای مختلف چسبانده شد.
حجم کار چاپی این تراکت ها و پوسترها به گونه ای بود که تنها یکی از نامزدها 48چاپخانه بزرگ تهران را به صورت 3شیفت در اختیار داشت.
فارغ از چاپ این تراکت ها، مقادیر معتنابهی پوستر پشت چسبدار نیز سفارش داده شده بود که به همه جا چسبانیده می شدند و متاسفانه بسیاری از این چاپها روی رسانه های غیر مرتبط نصب شدند. (آنها که خودروهایشان را با این کاغذهای پشت چسب دار غیر مناسب پوشانده بودند هنگام پاک کردن آنها با تمام وجود به این نکته پی می برند!)
تبلیغات رسانه ای به معنای استفاده از رسانه عمومی در شکل رایج آن ، موضوعی بود که به شکلی بسیار جالب در این انتخابات استفاده شد. هیچیک از نامزدها به صورت تبلیغ دامنه دار و سریالی به درج آگهی در روزنامه های کثیر الانتشار کشور اقدام نکردند در حالی که بیشتر آنها با به کارگیری تیمهای مشاور مطبوعاتی یا استفاده از ارباب جراید به درج منویات و برنامه های خود به صورت خبر اقدام کردند.
این رویه به گونه ای جالب بود که در برخی مطبوعات ، بعضی به صورت دوره ای مطرح می شدند و حتی یک روزنامه در یک روز به تبلیغ هردو رقیب در یک صفحه واحد می پرداخت و عکس و شعار یک نامزد را همراه شعار نامزد دیگر به صورت همزمان درج می کرد.
تمامی برخلاف کشورهای غربی که رقبای انتخاباتی و احزابشان ناگزیر از پرداخت هزینه های تبلیغات تلویزیونی هستند، صدا و سیمای جمهوری اسلامی 20ساعت رایگان ، به نامزدهای انتخابات اختصاص داد تا دیدگاه های خود و برنامه هایشان را بیان کنند، درحالی که فیلمهای (تیزر) نامزدها و استفاده از کارگردانان مطرح سینما، موضوع بحث بسیاری از محافل رسمی وغیر رسمی بود.
مهدی جدی نیا 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
