جدول تصویری؛ سلامی چو بوی خوش آشنایی...

چند مسابقه تلویزیونی سراغ داریم که فقط به دلیل اجرای مجری، هیچ‌وقت محبوب نشده و برعکس چه اندازه مسابقه‌های بی‌مایه‌ای که مجریان، نجات‌بخش آن بوده‌اند؟ یکی از این مسابقه‌ها که چند سال پیش شب‌های چهارشنبه از شبکه یک پخش می‌شد مسابقه «جدول تصویری» بود که یکی از انگیزه‌های بزرگ دنبال کردن آن، حضور مجری توانمند و باسوادی مثل زنده‌یاد کمال‌الحق سلامی بود که حضورش در آن سال‌ها (دهه 60) غنیمتی بزرگ بود. هنوز طنین صدای پرابهت و مخملینش در گوش ما طنین‌انداز است وقتی که برنامه را با شعر «سلامی چو بوی خوش آشنایی» شروع می‌کرد و ما را به ضیافت گوشه‌های گمشده فرهنگ و کشور خودمان می‌برد. اشراف او بر پرسش‌ها و تسلط شگرفش بر ادبیات و علوم انسانی تا آنجا بود که توضیحات جانبی او برای هر پرسش، دامنه وسیع اطلاعات او را آشکار می‌کرد. جدا از این‌ها از آنجا که برنامه‌اش به نوعی به فرهنگ و ادبیات و هنر مربوط می‌شد تلاش می‌کرد بهترین واژه‌ها را در گویش انتخاب کند. ساختار برنامه هم به گونه‌ای بود که این اجازه را به وی می‌داد تا در مقام یک معلم، اشتباهات شرکت‌کنندگان را به آنها یادآور شود. مسابقه‌ای که شرکت‌کنندگانش باید با روشن کردن حروف یک جدول به پاسخ نهایی دست می‌یافتند.

اجرای کمال‌الحق سلامی را شاید بتوان با زنده یاد منوچهر نوذری همانند کرد که هر دو اصراری عجیب بر درست ادا کردن کلمات و فهمیده شدن مطلب داشتند. زنده‌یاد نوذری از سینما و رادیو و هنر دوبله می‌آمد و طبیعی بود که بر اجرا مسلط باشد در حالی‌که زنده‌یاد کمال‌الحق سلامی بیشتر بر ارائه اطلاعات و نواقصی که گاه پیش می‌آمد، متمرکز بود. حالا و با گذشت چند دهه از ساخت برنامه جدول‌های تصویری شاید دوباره دیدن آن، تنها حس نوستالوژی ما را زنده کند و نه بیشتر. یک برنامه ساده که معلوم است با حداقل‌ها جلوی دوربین رفته، اما آنچه که مهم است حجم اطلاعاتی که این برنامه به مخاطب منتقل و اندازه‌ای که او را درگیر می‌کرد، می‌تواند یک اتفاق قلمداد شود. هر چه باشد ما در آن زمان این همه شبکه تلویزیونی و رادیویی و صد البته انواع و اقسام فضاهای مجازی نداشتیم. اگرچه با خیال راحت می‌توان به این نکته هم اشاره کرد که با وجود همه پیشرفت‌هایی که داشته‌ایم جای خالی مجریانی چون کمال‌الحق سلامی، منوچهر نوذری، حسین باغی، رضا معینی و... هنوز بشدت حس می‌شود.

مهدی غلامحیدری / جام‌جم