ایده‌های ناب برای کودکان خلاق

در هر قسمت از این برنامه 30 نقاشی برتر از هر گروه سنی با نظر کارشناسان نقاشی شبکه انتخاب می‌شود و گویندگان برنامه در فضایی شاد، جذاب و متنوع به کمک شخصیت‌های انیمیشنی، مدادی و پویا به معرفی و اظهار نظر درباره نقاشی‌های منتخب هر گروه سنی می‌پردازند و در نهایت نشان‌ مداد طلایی آن روز به نقاشی‌های اول هر بخش اعطا می‌شود.

***

این، تعریفی از یک برنامه ساده است که البته به همین سادگی‌ها هم که فکر می‌کنیم نیست. روزانه حدود شش هزار نقاشی به شبکه پویا می‌رسد که جدا از نقاشی‌های ایمیلی است. یک گروه در مرکز صبا، یک گروه خارج از مرکز صبا و گروه دیگری هم نقاشی‌های ایمیلی را بررسی می‌کنند تا این تعداد نقاشی بررسی و بهترین‌ها برای پخش انتخاب شود.

کار انتخاب نقاشی‌ها در یک اتاق از مرکز پویانمایی صبا انجام می‌شود؛ اتاقی که دیوارهایش با نقاشی پوشانده شده و حس منحصربه‌فردی را به کسانی که وارد اتاق می‌شوند، منتقل می‌کند؛ حس خوب کودکی و خلاقیت ناب.

سه میز در اتاق هست و روی همه آنها انبوهی از نقاشی‌ دیده می‌شود، نقاشی‌هایی که بعضا راه زیادی طی کرده‌اند تا به این اتاق برسند و در صف انتظار دیده‌شدن قرار بگیرند. دسته دسته نقاشی روی هر میز قرار گرفته و هر نقاشی با سبک خاصی کشیده شده است. حتی در بعضی نقاشی‌ها از تکنیک‌های نسبتا پیچیده‌ای مثل کلاژ استفاده شده است.

شهرام شیرزادی و رامین شرفی، مسئولیت بررسی و انتخاب نقاشی‌ها را برای پخش به عهده دارند. آنها پس از بررسی کارشناسی، نقاشی‌های بهتر را انتخاب و اسکن می‌کنند. البته آنها هیچ کدام از نقاشی‌های بچه‌ها را دور نمی‌اندازند و برای نمایش در نمایشگاه‌ها یا مراسم خاص آرشیو می‌کنند.

شرفی می‌گوید: کار اینجا از اردیبهشت شروع شد که کارهای پستی بچه‌ها را می‌آوردند و ما اسکن می‌کردیم. بیشترین امتیازی که می‌دهیم به خلاقیت بچه‌هاست. ما با هم مشورت می‌کنیم که آیا بچه شش ساله می‌تواند چنین نقاشی‌ای بکشد یا نه. البته از خط بچه‌ها هم معلوم می‌شود نقاشی را خودشان کشیده‌اند یا نه. بچه‌هایی که از بزرگ‌ترهایشان کمک می‌گیرند در کارشان معلوم است. از نظر این برنامه، چنین نقاشی‌ای ارزشی ندارد. خلاقیت هر بچه با توجه به گروه سنی‌اش ارزشمند است.

او ادامه می‌دهد: اینجا کپی هم هیچ ارزشی ندارد. مثلا شخصیت‌های کارتونی مثل باب اسفنجی، گوفی، اسپایدرمن، بنتن و... را بچه می‌کشند، اما این مساله، خلاقیت بچه را از بین می‌برد. در درجه اول به خلاقیت بچه اهمیت می‌دهیم. ما هر دو سه هفته یکبار به بچه‌ها موضوع می‌دهیم و بررسی می‌کنیم.

این کارشناس انیمیشن توضیح می‌دهد: بچه‌ها حتما باید کل کادر را در نقاشی‌شان رنگ‌آمیزی کنند و ما به رنگ‌گذاری و اجرای خطوط و طراحی‌شان توجه می‌کنیم. رنگ‌ها اهمیت دارند. مثلا بچه‌ای که شاد و پرانرژی است از رنگ‌های پرتحرک استفاده می‌کند. خصوصیت اخلاقی بچه‌ها در نقاشی‌شان معلوم می‌شود.

او خاطرنشان می‌کند: ما باید برای هر برنامه، 30 نقاشی آماده کنیم و در این 30 نقاشی، یک برنده اعلام کنیم. نقاشی‌ای را که فاکتورها را رعایت کرده است برنده اعلام می‌کنیم.

شرفی می‌گوید: ابتدا که این برنامه شروع شده بود، چون اول کار بود نحوه اجرای کار و مونتاژ پیش پا افتاده بود، اما الان که کمی جلو رفته خیلی بهتر شده است. قبلا در برنامه‌های سیما نقاشی‌های بچه‌ها را نشان می‌دادند، اما مجری فقط نام بچه‌ها را اعلام می‌کرد. تحول بزرگ برنامه این است که از دوبلورها استفاده کرده‌اند و آنها روی نقاشی حرف می‌زنند. نکات طنز می‌گویند یا شوخی می‌کنند که برای بچه‌ها جذاب است، به طوری که آنها منتظر هستند ببیند روی نقاشی خودشان چه طنز یا شوخی‌ای گفته می‌شود.

این کارشناس انیمیشن تاکید می‌کند: بچه‌ها واقعا برنامه را دوست دارند. شبکه پویا حدود دو سال است تاسیس شده و از وقتی نقاشی نقاشی آمد، پربیننده‌ترین برنامه شد. یعنی انیمیشن‌های آنچنانی این‌قدر بیننده ندارد که این برنامه دارد.

او اضافه می‌کند: بعد از پخش این برنامه، کم کم کیفیت نقاشی‌ها بهتر شد. اوایل زیاد خوب نبود، اما بعدها کار بچه‌ها جا افتاد. ما می‌توانیم با چنین برنامه‌هایی هم فرهنگ بچه‌ها را بالا ببریم و هم دیدشان را قوی کنیم، مثلا همین جایزه دادن‌ها می‌تواند موثر باشد.

شرفی تصریح می‌کند: ما از دورترین نقاط ایران نامه داریم. حتی در برخی موارد امکانات به قدری کم است که پاکت نامه را با دست ساخته‌اند. این نشان می‌دهد با علاقه و ذوقی کارش را فرستاده است. البته به نظر من این برنامه باید به جایی برسد که هر بچه‌ای که نقاشی می‌فرستد، زمان پخش کارش هم به او گفته شود. این کار، سخت است، اما امکانپذیر است. در این صورت بچه‌های پای تلویزیون ناامید نمی‌شوند. پخش باید منظم‌تر شود و حتی به صورت زیرنویس، زمان آن را اعلام کنند.

این کارشناس انیمیشن حتی ایده‌های بالاتری را دنبال می‌کند و می‌گوید: می‌توانیم بچه‌ها را از این طریق به سمت انیمیشن ببریم و از هر کدام از آنها یک انیماتور بسازیم.

شهرام شیرزادی، کارشناس دیگری است که در کنار رامین شرفی، نقاشی‌ها را کارشناسی می‌کند. او درباره تعداد نقاشی‌ها توضیح می‌دهد: معمولا در روز شش هزار نقاشی به مرکز صبا می‌رسد. این نقاشی‌ها باید توسط خود بچه‌ها کشیده شده باشد. ما نقاشی‌ها را اسکن می‌کنیم و تهیه‌کننده هفته‌ای یک روز آنها را برای پخش می‌برد. البته زود پخش نمی‌شود، چون تعداد به قدری زیاد است که امکانش وجود ندارد.

او می‌گوید: گروه‌های خردسال، کودک و نوجوان برای ما نقاشی ارسال می‌کنند البته بیشترین میزان نقاشی‌ها متعلق به کودکان پنج و شش ساله است. ما نقاشی‌هایی را که دریافت می‌کنیم، دور نمی‌ریزیم، بلکه نگه می‌داریم، چون ممکن است بخواهیم در آینده از آنها نمایشگاه بگذاریم.

این کارشناس نقاشی تاکید می‌کند: نقاشی‌های بچه‌‌ها باارزش است و نمی‌گذاریم خراب شود یا از بین برود. برای همه اینها زحمت کشیده شده است.

شیرزادی خاطرنشان می‌کند: تعداد نقاشی‌ها زیاد است و بچه‌ها عجله دارند نقاشی خود را ببینند، اما به علت ازدیاد نقاشی‌ها، یک نقاشی شش ماه در نوبت می‌ماند تا پخش شود.

این کارشناس هم از این‌که مشخص نیست نقاشی‌ها کی پخش می‌شود، گلایه دارد و می‌گوید: بارها شده بچه‌ها تلفن می‌زنند و می‌گویند چرا نقاشی ما پخش نشده که ما پاسخ می‌دهیم شاید پخش شده و شما ندیده‌‌اید.

شیرزادی به آموزش نقاشی هم اشاره می‌کند و می‌افزاید: در برنامه ما آموزش نقاشی وجود ندارد ولی قرار است برنامه‌هایی طراحی شود که شیوه‌های نقاشی کردن را به بچه‌ها آموزش دهد.

رضوان اناری