از نامههای علی(ع) به کارگزارانش -9
حاکم نشدهای که آقا خطابت کنند و از حال مردم بیخبر باشی
اول از خودم که حاکم هستم، از خودم که مدیر هستم باید شروع کنم، از خودم باید مایه بگذارم، باید بدانم من حاکم نشدهام، مدیر نشدهام که مرا آقا خطاب کنند، این القاب پشیزی ارزش ندارد؛ یک قطار هم که لقب پشت سر هم ردیف کنند و من بعنوان حاکم از وضع و روز مردمم بیخبر باشم پشیزی ارزش ندارد؛ در حکومت علوی آدم ها منصب نمیگیرند که کسی آنها را آقا خطاب کند و خوششان بیاید، آنها کارگزار حکومتی هستند که امیرش از سیر خوابیدن میترسد وقتی خبر دارد فرسنگها دورتر یکی از مردم حکومتش گرسنگی میکشد.
در حکومت علوی حتی بالاترین مقام حکومت هم حق ندارد از حال مردم بیخبر باشد و بعد دلش را به القاب خوش کند؛ برای همین است که امیر در نامهای که به کارگزارش مینویسد، از خودش یعنی بالاترین شخص حکومت مایه میگذارد و میگوید که من حاکم این مردم نشدهام که دلم را به چهارتا لقب و عنوان خوش کنم و راحت زندگی بگذرانم در حالی که مردمم در سختی و تنگدستی زندگی میکنند.
حضرت امیر در نامهای که به عثمان بن حنیف کارگزار خود در بصره میفرستد، بعد از ملامت او بخاطر همنشینی با ثروتمندان و بیخبری از حال فقرا، او را نسبت به عاقبت و آخرت هشدار میدهد و به او یادآوری میکند که هدف غایی زندگی غرق شدن در مادیات و بزرگ کردن شکم و هم نشینی با ثروتمندان نیست.
مرا نیافریدهاند که مثل چارپایی مشغول علف باشم
در متن نامه امیرالمؤمنین به عثمان بن حنیف آمده است: «...لیکن هرگز هوای من بر من چیره نخواهد گردید و حرص مرا به گزیدن خوراکها نخواهد کشید. چه بود که در حجاز یا یمامه کسی حسرت گرده نانی برد یا هرگز شکمی سیر نخورد و من سیر بخوابم و پیرامونم شکمهایی باشد از گرسنگی به پشت دوخته و جگرهایی سوخته...آیا بدین بسنده کنم که مرا امیرمؤمنان گویند و در ناخوشایندهای روزگار شریک آنان نباشم؟ یا در سختی زندگی نمونهای برایشان نشوم؟ مرا نیافریدهاند تا خوردنیهای گوارا سرگرمم سازد، چون چارپای بسته که به علف پردازد...»*
حضرت امیر در این نامه بخوبی وظیفه یک مدیر را که با خبر بودن از حال و روز مردم تحت حکومتش است، گوشزد میکند و خودش را به عنوان نمونهای برای عثمان بن حنیف مثال میزند؛ حضرت امیر بهتر از هر مدیری میداند که اگر رأس حکومت حرف و عملش یکسان نباشد؛ نمیتواند برای کارگزاران و مدیران زیردستش نسخه بپیچد، برای همین به عنوان عالیترین مقام حکومت به کارگزار خود تذکر میدهد که مبادا دلخوش به لقب آقا و امیر و ارباب باشد و از حال مردم بیخبر شود.
در حکومت علوی جایی برای مدیرانی که سیر میخوابند و از مردم گرسنه خود خبر ندارند، وجود ندارد.
*نهج البلاغه، ترجمه سید جعفر شهیدی، چاپ بیست و یکم، تهران، 1380؛ صفحه 318
مهدی جلیلی- جامجم آنلاین
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
به نزد شهیدان آزادی و آزادگی را آموختم تا درسی باشد برای نسلهای بعد و بعد و بعد
والسلام