رفع نیازها، مقدمه زندگی سالم

 روان‌شناسان انسانگرا معتقد هستند اگر روان‌شناسی فقط به مطالعه بیماری روانی متمرکز شود چگونه می‌توانیم درباره صفات مثبت خود چیزی بیاموزیم. روان‌شناسی با نادیده گرفتن صفاتی مثل شادمانی، رضایت، خشنودی، وجد، مهربانی و تمرکز به سمت تاریک شخصیت آدمی، بسیاری از نقاط قوت و فضایل انسان را آشکارا مورد غفلت قرار می‌دهد. هدف روان‌شناسی انسانگرا این است که جنبه‌هایی از طبیعت انسانی را که تا آن زمان مورد غفلت قرار گرفته بود به طور جدی مطالعه کند. آبراهام مازلو پدر روان‌شناسی انسانگرا به عنوان فیلسوف ـ روان‌شناس شناخته شده است.

به عقیده مازلو هر فرد دارای گرایش ذاتی برای رسیدن به خودشکوفایی است. این حالت، یعنی بالاترین سطح نیاز انسان، شامل استفاده فعال از همه خصایص و قابلیت‌ها و به معنی به فعلیت در آوردن تمامی استعدادهای بالقوه است. برای خود شکوفا شدن، ارضای نیازهایی که در سطوح پایین سلسله مراتب نیازها جای دارند، ضروری است. هر نیازی باید به نوبه خود ارضا شود پیش از آن که نیاز بعدی سلسله مراتب نیازها بروز کند و ما را برانگیزاند. نیازها به ترتیبی که باید ارضا شوند، عبارت هستند از:

1 ـ نیازهای فیزیولوژیکی برای غذا، هوا، خواب و فعالیت جنسی

2 ـ نیازهای ایمنی برای امنیت، ثبات، نظم، محافظت و رهایی از ترس و اضطراب

3 ـ نیازهای دوست داشتن و دوست داشته شدن

4 ـ نیازهای مورد احترام دیگران و خود واقع شدن

5 ـ نیاز به خود شکوفایی

از نظر مازلو تعداد معدودی از انسان‌ها به مرحله خود شکوفایی می‌رسند که دارای این خصایص هستند: ادراک عینی از واقعیت، پذیرش کامل ماهیت‌های خود، تعهد نسبت به نوعی کار و صرف وقت در راه آن، سادگی و طبیعی بودن رفتار، نیاز به خود پیروی، با خود بودن، استقلال‌شخصی، تجارب عرفانی، همدلی با انسان‌های دیگر و مهر و عاطفه، مقاومت در برابر همرنگی با جماعت، آزادمنشی، نگرش خلاق و درجه بالایی از علاقه اجتماعی.

رابعه موحد

روان‌شناس