بازیافت پیشگیری قبل از درمان طبیعت

ساده‌ترین و البته مهم‌ترین گام در راه بازیافت توجه دقیق‌تر به تمام آن چیزی است که سبد خرید شما را به خود اختصاص می‌دهد. به طور کلی، عادت‌های خرید هر یک از ما بسادگی می‌تواند بیانگر میزان توجه‌مان به اصول ابتدایی حفاظت از منابع طبیعی و انرژی باشد. پاسخ به چند پرسش ساده، شما را با اصل موضوع بهتر آشنا خواهد کرد.

پلاستیک، عادت یا لزوم؟

آیا شما از آن دسته افرادی هستید که برای خرید هر شیء ساده حتی یک بسته آدامس، کیسه پلاستیکی اضافه دریافت می‌کنید؟ چنانچه پاسخ مثبت است، قدری تامل کنید تا نقاب از چهره بظاهر بی‌گناه این خوره محیط‌زیست برداریم. پلاستیک محصولی است که از نفت خام (منبعی بسیار ارزشمند، محدود و غیرقابل تجدید) تهیه می‌شود. بیشتر کیسه‌های پلاستیکی حاوی ترکیبات سمی نظیر دی‌اکسید تیتانیوم و سرب هستند که برای سلامت انسان خطر دارد. حتی رنگدانه‌های مایعی هم که در کیسه‌های رنگی مشاهده می‌شود، از نظر طبقه‌بندی در رده مواد شیمیایی و سمی قرار دارند و تماس مستقیم آنها با هر ماده غذایی خطرناک است. پلاستیک یکی از مهم‌ترین موادی است که شرایط بازیافت آن نخست باید در منازل مهیا شود. تحقیقات نشان داده حدود 12 درصد حجم سطل زباله منازل را پلاستیک به خود اختصاص می‌دهد، در حالی که پلاستیک به هیچ‌وجه نباید با زباله‌های‌ تر یا همان پسماندهای مواد غذایی مخلوط شود. بهترین راه‌حل، تفکیک مواد پلاستیکی و نگهداری آنها در سطل جداگانه است. همین کار ساده که می‌تواند بازیافت پلاستیک را در پی داشته باشد، در مصرف انرژی که برای تولید هر پلاستیک جدید لازم است، حدود دو‌سوم صرفه‌جویی خواهد کرد، اما هر پلاستیکی که شما بی‌دلیل آن را دور بیندازید، حداقل 500 سال به همان شکل در طبیعت باقی خواهد ماند.

شیشه‌هایی که برق خانه شما را روشن می‌کند

پرسش بعدی این است که بازیافت شیشه را تا چه حد جدی تلقی می‌کنید؟ آیا شیشه‌ها را همراه با دیگر پسماندهای غذایی دور می‌ریزید؟ شیشه نیز یکی از انواع زباله‌های خشک است که همجواری آن با زباله‌های تر به دلیل احتمال شکستگی می‌تواند امکان بازیافتش را به صفر برساند. جالب است بدانید بازیافت تنها یک شیشه مربا کافی است تا انرژی لازم برای روشن نگه داشتن یک لامپ معمولی به مدت یک ساعت تامین شود. کمبود مواد خام اولیه یکی از مهم‌ترین دلایلی است که بازیافت شیشه را نه تنها موجه بلکه مقرون به صرفه می‌کند. در عین حال حتی بازیافت و استفاده مجدد از شیشه‌خرده‌ها نیز به دلیل کمتر بودن نقطه ذوب می‌تواند تاثیر بسزایی در کاهش مصرف سوخت داشته باشد.

پرینترهایی که درختان را گردن می‌زنند

بازیافت کاغذ، روزنامه و مقوا یکی دیگر از مواردی است که نخستین گام اساسی برای آن باید از منازل برداشته شود. کاغذ و مقوا در مجموع حدود 24 درصد زباله منازل را تشکیل می‌دهد. ساده‌ترین دلیل بازیافت کاغذ و مقوا، حفظ اندک ذخایر آبی و پوشش گیاهی در سطح جهان است. بازیافت کاغذ در مقایسه با تولید آن می‌تواند 54 درصد بیشتر در مصرف انرژی و 58 درصد بیشتر در مصرف آب صرفه‌جویی کند. آمارها نشان می‌دهد هر تن کاغذ بازیافتی می‌تواند متضمن حیات 17 درخت، ذخیره 380 گالن (5‌/‌1438 لیتر) نفت، 4000 کیلووات انرژی و 7000 گالن (26498 لیتر) آب شود؛ در حالی که هر درخت زنده می‌تواند هر ساله بیشتر از 27 کیلوگرم از آلاینده‌ها را از هوا فیلتر کند. برای درک اهمیت این مساله تنها یک مثال دیگر کفایت می‌کند. فرض کنید اداره‌ای حدود هزار کارمند دارد. هر کارمند این اداره احتمالا در طول سال حدود ده هزار صفحه کاغذ مصرف می‌کند و این تاسف‌آور است که این میزان کاغذ می‌تواند جاده‌ای به طول 3200 کیلومتر را کاملا پوشش دهد!

آمار تازه برخی پایگاه‌های خبری حاکی است در ایران سالانه برای چاپ روزنامه 80 هزار تن کاغذ و برای چاپ کتاب اعم از درسی و غیردرسی حدود 170 تا 180 هزار تن کاغذ لازم است. این میزان اغلب از طریق چوب، جنگل کاه و کلش، کاغذهای باطله یا خمیرهای وارداتی تامین می‌شود. شایان توجه است تولید یک تن خمیر کاغذ حدود 40 کیلوگرم ضایعات را وارد محیط خواهد کرد، در نتیجه بر هموطنان واجب است به منظور جلوگیری از اسراف و تقویت بنیه اقتصادی کشور، بازیافت کاغذ اعم از روزنامه، مقوا و کتاب را جدی تلقی کنند. جداسازی کاغذ و حتی تحویل آن به مراکز مخصوص بازیافت در سطح محله نه‌تنها یک سنت پسندیده بلکه عامل تضمین سلامت نسل آینده کشور است. در این خصوص پرهیز از هرگونه چاپ اضافی کاغذ نیز گامی موثر خواهد بود که فقط با مشارکت عمومی امکان‌پذیر خواهد شد.

نویسنده: فرناز حیدری