مراحل مختلف یهودی‌سازی قدس شریف

مرحله نخست که از سال 1948 و مستقیما بعد از اشغال قدس صورت گرفت. مرحله دوم که از 1968 آغاز شد و تا اواخر دهه هفتاد ادامه یافت. در مرحله سوم که از اوایل دهه هشتاد آغاز شد، طی آن پارلمان رژیم صهیونیستی قانونی را به نام قانون قدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل تصویب کرد. مرحله چهارم نیز از 1987 آغاز شده و همچنان ادامه دارد. آریل شارون نخست‌وزیر اسبق رژیم‌صهیونیستی آغازگر این مرحله بود.

در حقیقت اقدامات عملی صهیونیست‌ها برای یهودی‌سازی قدس از 1967 به بعد آغاز شد که خلاصه اقدامات آنها به این شرح است:

1ـ تغییر نشانه‌ها و آثار عربی و اسلامی شهر قدس؛ صهیونیست‌ها از همان لحظه آغاز اشغال قدس جهت تغییر ترکیب و بافت داخلی عربی آن تلاش و بیشتر بر منطقه قدیمی آن تمرکز کردند. آنها در 1972چهار طرح کامل را تحت عنوان طرح توسعه ویژه ارائه کردند. مقامات رژیم صهیونیستی تلاش کردند بیشتر یهودیان را در منطقه قدس اقامت داده و در مقابل ساکنان عرب آن را مجبور کردند در مناطق حومه قدس سکنی گزینند.

2ـ یهودی‌سازی خدمات عمومی و ادارات عربی؛ مقامات صهیونیست برای تحقق این هدف تمام ادارات و مراکز اداری عربی را منحل و برخی از آنها را به خارج از شهر قدس منتقل کردند. آنها در این زمینه شبکه‌های آبرسانی، ارتباطی و مخابراتی قدس را یکی کردند.

3ـ متمرکز کردن موسسات صهیونیستی در قدس اشغالی؛ براساس این طرح دادگاه عالی، وزارت دادگستری، مقر فرماندهی پلیس، وزارت مسکن و دفاتر کنگره صهیونیسم و مقر نخست‌وزیری به قدس منتقل شد. صهیونیست‌ها از کشورهای جهان خواست سفارتخانه‌های خود را از پایتخت به قدس اشغالی انتقال دهند؛ کاری که برخی از کشورهای هم پیمان با اسرائیل انجام دادند.

4ـ محو کردن هویت، فرهنگ ملی عربی و یهودی‌سازی بخش آموزش؛ مقامات صهیونیست در این خصوص نیز بسیاری از شیوه‌ها و اصول آموزشی عربی در مدارس دولتی را لغو کرده و به جای آنها شیوه آموزش اسرائیلی را قرار دادند. طرف اسرائیلی به این حد نیز بسنده نکرد و کنترل بسیاری از موزه‌ها و کتابخانه‌های اسلامی را که نماد هویت عربی ـ‌ اسلامی قدس بود، به دست گرفت و خیابان‌ها و میدان‌های قدس را به نام عبری نامگذاری کرد. در همین خصوص مقامات اسرائیل در بیست و پنجم ژوئیه 1967 اقدام به محاصره کلی ساکنان قدس کرد و تمام ساکنان آن را در زمره شهروندان اسرائیلی قرار داد. صهیونیست‌ها به این افراد سه ماه فرصت دادند کارت شناسایی اسرائیلی دریافت کنند. به آنها گفته شد کسانی که این کارت را نگیرند، دیگر جزو شهروندان اسرائیل نیستند و باید این شهر را ترک کنند. به‌طور کلی شیوه‌ها، آموزه‌ها و اصول آموزشی تحمیلی اسرائیل با روح ملی‌گرایی فلسطینی مغایرت داشت.

5 ـ یهودی‌سازی بخش اقتصادی عربی فلسطین بخصوص قدس؛ مقامات اسرائیلی بانک‌های عربی فعال در بخش قدیمی قدس را بستند، دارایی‌های موجود در آنها را مصادره کرده و به بانک‌های اسرائیلی تحویل دادند. ارز اسرائیل جای ارز اردن را گرفت و شرایط برای ساکنان فلسطینی قدس که از خرید محصولات اسرائیلی اکراه داشتند، بسیار سخت و دشوار شد.

6 ـ یهودی‌سازی بخش قضایی قدس؛ مقامات رژیم اشغالگر قدس در این خصوص تمام دادگاه‌های نظامی فعال در قدس را بستند و این تدابیر را اتخاذ کردند: انتقال مقر دادگاه عالی استیناف از قدس به رام‌الله، درخواست از قضات و کارکنان برای عضویت در وزارت دادگستری اسرائیل، قطع ارتباط دستگاه قضایی در شهر قدس با کرانه باختری و لازم‌الاجرا شدن اجرای قوانین جزایی و مالیاتی اسرائیل بر شهروندن فلسطینی قدس.

7 ـ یهودی‌سازی دینی؛ در این خصوص صهیونیست‌ها اقدامات غیراخلاقی زیادی علیه اماکن مقدس متعلق به مسلمانان و مسیحیان انجام دادند و هدف از این اقدامات، مخدوش کردن جایگاه فرهنگی و تمدن این شهر بود. صهیونیست‌ها در این خصوص اقدام به حفاری در طبقات زیرین مسجدالاقصی کردند با این بهانه که در جستجوی معبد سلیمان هستند. این حفاری‌ها از 1967 آغاز شده است و همچنان ادامه دارد. جنایت صهیونیست‌ها در آتش زدن مسجد الاقصی سال 1969 لکه ننگ دیگری برای صهیونیست‌هاست.

8 ـ یهودی‌سازی جمعیتی؛ این اقدام صهیونیست‌ها با اجرای سیاست تبعید، تدوین قانون مالکیت دارایی‌های غایبان و انتخابات شهرداری‌ها آغاز شد. بعد از جنگ 1967، هزاران شهرک‌نشین یهودی توانستند وارد قلب شهر قدس شوند ودر آن اقامت گزینند. صهیونیست‌ها همچنین برای تخلیه قدس از ساکنان عرب به انواع اقدامات و جنایت‌ها و اهرم فشار متوسل شدند، هر چند که عرب‌ها و فلسطینی‌ها مقاومت جانانه‌ای از خود نشان دادند.

9ـ ادامه مصادره اراضی فلسطینی‌ها؛ رژیم صهیونیستی طی دهه‌های گذشته به منظور تکمیل طرح شهرک‌سازی که با هدف سیطره کامل بر شهر قدس صورت می‌گیرد، اقداماتی را انجام داده است که از جمله آنها می‌توان به توسعه مرزهای شرق و شمال قدس اشاره کرد. این اقدام از طریق الحاق شهرک معالی آدومیم از شرق به شهر قدس اشغالی صورت گرفت. این شهرک 20 هزار نفر جمعیت دارد و به‌عنوان شهرک اصلی شهر قدس قلمداد می‌شود.

رژیم صهیونیستی به همین منظور شهرک‌های نظامی کوچک مانند عنتوت، میشور، ادومیم، کدار و کفعات و بنیامین را از سمت شرق و محله‌های یهودی‌نشین مانند یعقوب، کفعات زئییف، کفعات حدشا و کفعات هار دار را از شمال به قدس اشغالی الحاق کرد. این سیاست تل‌آویو به افزایش تعداد شهرک‌نشینان صهیونیست و کاهش میزان فلسطینی‌های ساکن این شهر انجامید.

علیرضا ثمودی / جام‌جم