نسخه‌ای برای درمان کیفی تله‌فیلم‌ها

سابقه تولد تله‌فیلم‌ها در اروپا و آمریکا به سال‌های میانی دهه ۱۹۸۰ برمی‌گردد؛ زمانی که شیوه تولید سینمایی و تلویزیونی تغییر کرد و استودیوهای بزرگ فیلمسازی جای خود را به استودیوهای کوچک و گروه‌های مستقل دادند. اگرچه عامل اصلی تفاوت و تمایز میان فیلم‌های تلویزیونی و سینمایی نوع دوربین به کار گرفته در آنهاست، اما آنچه در تله‌فیلم مهم است و مدنظر قرار دارد فرم، زبان و نحوه روایت آن است نه نوع دوربین. با وجود این که تله‌فیلم‌ها از نظر داستانی قابلیت دارند که همچون آثار سینمایی فاخر جدی گرفته شوند، اما متاسفانه شاهد آن هستیم که گاهی با نگاهی سطحی‌نگر، قصه این آثار هیچ جذابیتی نداشته و نوع روایت و بازی‌ها نیز رضایت‌بخش نیست. البته سطح بودجه اختصاص یافته به این آثار هم در نتیجه نهایی کار تاثیر بسزایی دارد. اما با وجود ساخت آثاری درخور در این بخش، عمده فیلم‌های تلویزیونی به لحاظ محتوا و فرم جذابیت زیادی برای جذب و حفظ مخاطبان ندارند. گذشته از آن سازندگان این‌‌گونه آثار هم به دلیل خطرپذیری کمتر و پخش یک یا حداکثر دو یا چند باره تله‌فیلم‌ها گاه از کیفیت ساخت آن غفلت می‌کنند. به گونه‌ای که گاهی اوقات می‌بینیم برخی کارگردانان توانمند و نام آشنای تلویزیون در این حوزه، فیلم‌هایی تولید می‌کنند که یک مقایسه ساده محصول کارشان با ساخته‌های پیشینی‌شان گواه کیفیت پایین نتیجه نهایی است.

قضاوت درباره چرایی مشاهده این نتایج بسیار سخت به نظر می‌رسد. اما یکی از دلایل آن را می‌توان تاکید سازمان‌های متولی بر تولید انبوه و افزایش کمی تولیدات دانست. شرایطی که باعث تقسیم بودجه بین تعداد زیادی اثر شده و سقف هزینه پایینی که برای هر فیلم در نظر گرفته می‌شود، ایجاب می‌کند روند تولید هم کوتاه‌تر شود. از طرفی شتابزدگی در آثار، یک اتفاق حتمی خواهد بود و کار تا جایی پیش می‌رود که عرصه تله‌فیلمسازی به عنوان پیش‌درآمدی برای ورود به کار حرفه‌ای و جدی در نظر گرفته خواهد شد و این نوع نگرش بسیار آسیب‌زاست.

علاوه بر افزایش میزان بودجه فیلم‌های تلویزیونی، کاهش کمی تولید آنها و جایگزینی عامل کیفیت، توجه به جزئیات داستانی و نوع بازی‌ها در این آثار، برپایی عرصه‌های رقابتی با توالی منظم می‌تواند از راهکارهای مناسبی باشد که به ارتقای کیفیت فیلم‌های تلویزیونی کمک کند. این عرصه در قالب نشست‌های تخصصی، برگزاری همایش‌ها و جشنواره‌ها قابل پیگیری و تحقق است؛ اتفاقی که در ایران در قالب جشنواره جام‌جم دو سال گذشته بنیان نهاده شد و تاکید و توجه خود را بر مشارکت فیلم‌های تلویزیونی و انتخاب برترین‌های آن در بخش‌های مختلف قرار داد. این اتفاق اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت تاثیراتی گسترده و مشهود نداشته باشد اما پایه و اساسی است بر اتخاذ نگاهی جدی‌تر، اصولی و منسجم به حوزه ساخت فیلم‌های تلویزیونی و افزایش عرصه‌های رقابتی مشابه با پوشش سایر نقاط ضعف این بخش می‌تواند دوره درمان کیفی عموم تولیدات تله فیلم را کوتاه‌تر کند.

رکسانا قهقرایی