راه دستیابی به شرایط مطلوب

تجربه‌ تشکیل چنین شوراهایی نشان می‌دهد تاثیرگذاری آنها نیازمند شرایطی است. یکی از شرایط این است که افراد متخصص و کارشناس حضور مداوم و موثر داشته باشند؛ در حالی که معمولا در شوراهایی از این دست اتفاقات دیگری رخ می‌دهد. من نیز تجربه حضور در چنین اتاق فکرهایی را داشته‌ام و شاهد بوده‌ام که گاه به دلیل مشغله‌های دیگر، یک عضو چند ماه حضور نداشته و از آن مهم‌تر هنگام حضور هم، تمرکز لازم را برای اظهارنظر نداشته است، بنابراین از سر رفع تکلیف، حرف‌هایی کلی و غیرکاربردی ارائه کرده است. طبیعی است اتاق فکر سینما در سیما اگر این‌گونه باشد، راه به جایی نخواهد برد، چون حتی اگر این شورا مصوباتی داشته باشد تا به تهیه‌کنندگان و برنامه‌سازان منتقل شود، اثر خود را از دست خواهد داد. بنابراین برنامه‌سازها همان برنامه‌های سابق خود را ـ‌ با این فرض که در حال عملی کردن نظرات شورای اتاق فکر هستند ـ خواهند ساخت. به عبارت دیگر مصوبات این شورا در گذر زمان، گذر از شورا، مدیر شبکه و مدیرگروه تا رسیدن به برنامه‌ساز، بتدریج بی‌اثر و کمرنگ خواهد شد.

آنچه برشمردم، البته واقعیت همه اتاق‌های فکر نیست و بیشتر یک هشدار است برای دستیابی به شرایط مطلوب، چون معتقدم چنین اتاق فکرهایی نیازمند آدم‌های کم‌مشغله است. طبیعی است در یک فرصت جلسه دو ساعته در هفته یا ماه، هیچ شخصی ـ هر قدر باتجربه ـ تمرکز لازم را برای ارائه نظرات کاربردی و تاثیرگذار نخواهد داشت. پس در درازمدت جلسات دچار روزمرگی می‌شوند و گاه انگیزه‌های حضور کارشناسان از دست می‌رود.

از سوی دیگر، تهیه‌کنندگان و برنامه‌سازان نیز که تجربه این تغییرات متوالی را دارند، معمولا عادت کرده‌اند به‌طور مستقل کار خود را انجام دهند، بنابراین، این اتاق فکر امری ضروری است، اما به شرط آن‌که این آسیب‌ها را به همراه نداشته باشد.

در شرایط فعلی شاید برنامه‌های تخصصی سینمایی، مخاطب خاص خود را داشته باشند، اما برای استفاده عموم چنین برنامه‌هایی وجود ندارد. ما مشخصا یک برنامه «هفت» داریم که مجبور است به خاطر تک بودن، همه قشرها را راضی نگه دارد. از عوامل سینما که علاقه‌مند به بحث‌های صنفی هستند تا جوانان که به معرفی فیلم یا حضور بازیگران تمایل دارند یا کارشناسان که به بحث‌های نظری سینما علاقه‌مند هستند.

منطق رسانه می‌گوید همه این برخوردها با سینما نباید در یک برنامه جمع شود. به عبارت دیگر برای هر نوع مخاطب باید یک برنامه جداگانه با محتوا و فرم مناسب آن مخاطب تولید شود. در حال حاضر چنین نیست و برنامه هفت همه این بار را بر دوش می‌کشد. اینها از جمله مباحث مهمی است که در اتاق فکر باید به آنها اندیشید.

منوچهر اکبرلو