دستشویی مکانیزه عاقبت به خیر نشد

روزی که در تهران مراسم افتتاح دستشویی‌های مکانیزه برگزار شد. مردمی که همیشه برای پیدا کردن توالت‌های عمومی که کثیف و تهوع‌آور نباشد، طول و عرض خیابان‌ها را طی می‌کنند، امید بستند که این افتتاح، مقدمه ساخت دستشویی‌های بهداشتی و مدرن باشد که یک دغدغه از دغدغه‌های تهران‌نشین‌ها و مسافرانش را کم کند.

دستشویی مکانیزه‌ای که اولین بار افتتاح شد ساختمانی تمیز با رنگ‌آمیزی سفید و آبی داشت که از دستمال مخصوص خشک کردن دست تا مایع دستشویی خوشبو و خوشرنگ که همیشه در ظرف مخصوص، مالامال بود در آن پیدا می‌شد در حالی که سرامیک‌های کف براق و نور و تهویه عالی آن، از این دستشویی‌ها یک نمونه بی‌نقص شهری ساخته بود.

بهای استفاده از این دستشویی‌ها نیز زیاد نبود، چون اگر قرار بود کسی از اتاقک‌های دستشویی استفاده کند باید یک سکه 50 تومانی در دستگاه می‌انداخت و به مدت ده دقیقه از سرویس بهداشتی استفاده می‌کرد.

مسوولان، زمان 10 دقیقه را برای استفاده از این سرویس‌ها تعریف کرده بودند چون به گمانشان بیش از این زمان نیز مورد نیاز نبود، اما همین زمان سبب شد تا باب انتقاد از دستشویی‌های مکانیزه باز شود و این سرویس‌ها زیر ذره‌بین بروند.

البته به مرور دستشویی‌های مکانیزه مشکلات تازه‌تری نیز پیدا کردند چون شنیده می‌شد معتادان شهر این دستشویی‌ها را محل امنی برای خود دیده‌اند و با بیتوته کردن در آنها و برای خلاص شدن از شر قفل خودکار درها، سیستم‌های هوشمند را از کار می‌اندازند و تجهیزات موجود در آنها را به غارت می‌برند.

همین شد که سرویس‌های بهداشتی مکانیزه کم‌کم از نفس افتاد و حالا آنها به شیری بی‌یال و دم و اشکم می‌مانند که شباهتی به روز افتتاحیه ندارند. امروز اگر کسی سری به دستشویی‌های مکانیزه سطح شهر بزند با ساختمان‌هایی نیمه متروکه روبه‌رو می‌شود که تفاوت چندانی با سایر دستشویی‌های موجود ندارد. آب در این دستشویی‌ها سرد است، مایع دستشویی به ندرت پیدا می‌شود، شیرهای آب لق می‌زند، سرامیک‌های کف کثیف است و هنگام استفاده از سرویس‌ها درهای بدون چفت و بست را باید با دست نگه داشت.

این عاقبت سرویس‌های بهداشتی مکانیزه است که با میلیون‌ها تومان سرمایه ساخته شده اما این عقوبت فقط ناشی از کمبود بودجه نیست چون اگر مردم شهر این سرویس‌های بهداشتی را جزئی از اموال شهر می‌دانستند و هنگام استفاده از آن نکات لازم را رعایت می‌کردند هیچ‌گاه این سرویس‌ها به این سرانجام دچار نمی‌شدند. در واقع، بیگانگی مردم با این دستشویی‌ها و افتتاح آن قبل از آموزش‌دهی به افراد و پیش از گسترش فرهنگ استفاده از آن عاملی شد تا ستاره این توالت‌ها اندکی پس از طلوع، افول کند.

مریم خباز -‌ گروه جامعه