اخلاق، گمشده سپهر سیاست در ایران

او می‌کوشد تا تعقل‌گرایی و خردورزی را در عرصه سیاسی کشور ترویج کند و در عین حال به سهم خود سپهر سیاست را از کژی‌ها و ناراستی‌ها دور کرده و آن را اخلاقی‌تر نماید.

اما عرصه سیاست، جاده لغزنده و خطرناکی است؛ همان‌طور که یک سخنرانی، یک مناظره یا یک حرکت درست سیاسی می‌تواند افراد را در صدر نشاند و یک اشتباه، او را به قعر ببرد، در عین حال گاهی اوقات برخی اشتباهات به ظاهر کوچک نیز می‌تواند سیاست‌ورزان را اگرچه از قدرت دور نمی‌کند، اما از مرزهای اخلاقی بشدت دور کند.

البته بسی جای تاسف که در کشور ما دور شدن از مرزهای اخلاقی در سیاست، لزوما به دور شدن از قدرت سیاسی نمی‌انجامد و چه بسا قدرت سیاستمداران را بیشتر هم کند!

القصه غرض از این نوشتار، انتقاد از سخنان اخیر آقای مطهری درباره آقای دکتر حداد عادل است. ایشان چند روز قبل به صورت ضمنی تهدید کرده بودند «اگر این افراد (حداد عادل و همفکران ایشان) به رفتار خود ادامه دهند، من درباره سابقه برخی از آنها در رژیم شاه صحبت خواهم کرد.»

آقای مطهری در حالی این چنین بی‌محابا دیگران را به افشای سوابقشان تهدید می‌کند که خود در سال‌های اخیر همواره به این روش‌ها و منش‌ها که به «من قال»‌ها نگریسته و از «ما قال»‌ها غفلت شده، انتقاد کرده است.

بی‌گمان ایشان خود نیز تائید می‌کنند که یکی از بزرگترین آفت‌ها در صحنه سیاسی کشور ما که سیاستمداران و بویژه برخی رسانه‌های ما را از اخلاق اسلامی و انسانی دور کرده، جستجو در گذشته افراد برای یافتن سوابقی احیانا به‌زعم خود منفی است برای تحت فشار قراردادن رقیب.

رقابت‌های سیاسی تنها زمانی می‌تواند اخلاقی باشد که هر کدام از طرفین یک مباحثه، در پی ارائه «رای» در برابر «رای» و «استدلال» در برابر «استدلال» باشند. قطعا پاسخ هر موضع سیاسی اگرچه حتی مورد پسند ما نباشد، باید مستدل و در چارچوب همان موضوع باشد.

آن جایی پای افشاگری و روکردن سوابق افراد و منازعات شخصی به میان می‌آید که پای استدلال بلنگد. بی‌شک آقای مطهری در چارچوب مباحثه اخیر آنقدر قادر به ارائه استدلال‌های منطقی است که اساسا نیازی به ورود به حوزه‌های دیگری ندارد که در شأن افراد فرهیخته‌ای چون او و دکتر حداد عادل هم نیست.

محسن ماندگاری ‌-‌ سردبیر