استفاده دراماتیک از غم کودکانه

از ابتدا قرار نبود رویای گنجشک‌ها سریال کودک و نوجوان باشد. این سریال درباره بچه‌هاست و بچه‌ها بهانه روایت قصه‌ هستند. بنابراین بعضی مواقع بچه‌ها در قصه پررنگ می‌شوند و بعضی مواقع بزرگ‌ترها که البته همه بزرگ‌ترهای سریال هم موضوع ذهنی و دغدغه‌شان بچه‌هاست؛ موضوع ذهنی مهری، روجا، کیا و دوستعلی.

همان‌طور که گفتم، به نظرم حضور بزرگ‌ترها بیشتر از بچه‌ها نیست. از طرفی با توجه به این‌ که شبکه دو، شبکه کودک و خانواده نامگذاری شده، تلاش کردیم به صورت موازی به بزرگ‌ترها و بچه‌ها بپردازیم، آن هم در ارتباط با یکدیگر و نه جدا از هم. اگر هم در قسمتی حضور بچه‌ها کمرنگ شده در قسمت بعدی جبران شده تا قصه متعادل باشد و همه گروه‌های سنی با آن ارتباط برقرار کنند.

فیلمنامه اولیه رویای گنجشک‌ها بیشتر به سمت کودک و نوجوان متمایل بود، ولی براساس نظر مدیران قرار شد مخاطب سریال همه اقشار جامعه باشد.

وقتی کارگردانی خودش فیلمنامه کارش را نمی‌نویسد، باید متن را از آن خود کند تا بتواند آن را به تصویر بکشد. بنابراین باید آنقدر به فیلمنامه نزدیک شود تا بتواند آن را به بهترین شکل به تصویر درآورد. پس طبیعی است که متن تغییر خواهد کرد؛ گاهی جزئی و گاهی کلی. در رویای گنجشک‌ها این کار توسط بازنویس فیلمنامه انجام گرفت.

بخشی از این روایت‌ها در فیلمنامه اولیه وجود داشت، اما به شکل کافی به آنها پرداخت نشده بود، چون محور قصه چیز دیگری بود. به همین دلیل در بازنویسی، این خرده روایت‌ها بیشتر جان گرفت و به آنها پرداخت شد و خیلی از موارد بعدا اضافه شد که در فیلمنامه اصلی وجود نداشت، مثل فرزند مرده مهری و زندگی کیا و روجا.

با توجه به زمان کمی که در اختیار داشتیم، کار ساده‌ای نبود، اما گروه دست به دست هم داد تا در راستای ساخت یک اثر سالم و خوب بکوشد. البته هنوز از بازخورد مخاطبان اطلاع دقیقی ندارم، اما امیدوارم رویای گنجشک‌ها نظر مردم را جلب کرده باشد.

اطرافیان معمولا از کارهای نزدیکان‌شان تعریف می‌کنند. ضمن این ‌که برای نظرات‌شان احترام زیادی قائل هستم، ولی خیلی نمی‌توانم صحبت‌های آنها را ملاک قرار دهم. امیدوارم موقعیتی فراهم شود تا نظر عموم مخاطبان را بدانم.

هر کارگردانی نگاه خاص خودش را دارد و من هم فارغ از این مساله نیستم و هر چه قصه جلوتر برود، بیشتر این زاویه نگاه، خودش را نشان می‌دهد.

به نظرم این سوال را می‌توان جور دیگری مطرح کرد. بهتر است در مورد فضای شمال و شناخت کارگردان در این باره سوال شود. من رگ و ریشه شمالی دارم. در شمال کشور رشد کرده و مدتی در شمال به مدرسه رفته‌ام، البته درست مثل کوهیار در آن مقطع شاگرد اول کلاس بودم! این فرهنگ را خوب می‌شناسم. گاهی فکر می‌کنم اگر قرار باشد درباره فرهنگ جنوب اثری بسازم، این فضا را خوب نمی‌شناسم و با تحقیق صرف نمی‌توان مسائل پیچیده فرهنگی را درک کرد، بلکه باید در آن فضا زندگی کرد تا متوجه نکات ریز فرهنگش شد. مادرم متولد فومن و مرحوم پدرم سال‌ها در این منطقه فیلم ساخته است.

در مورد خانم عباسی، گفتار ایشان یک لحن دارد و نه لهجه که به نظرم بد نیست. فقط کافی بود تهرانی به نظر نرسد. لهجه گیلکی مثل آذری اگر درست صحبت نشود، به ورطه سخره می‌افتد. در این سریال به همین دلیل برای بازیگران تهرانی قصه‌ طوری طراحی شد که اصالتا گیلک نباشند تا با لهجه صحبت نکنند. در مورد گلاره عباسی کوشیدیم یک دختر شهرستانی به نظر برسد که این را لحن‌اش مشخص می‌کند. به هر حال من به نظر شما احترام می‌گذارم، ولی برخی هم برخلاف شما از این لحن خوش‌شان آمده است.

در هر کاری ما به دنبال بهترین گزینه می‌گردیم و بازیگران براساس توانمندی‌هایشان انتخاب می‌شوند نه براساس جدید یا قدیمی بودنشان. با تعدادی از این بازیگران کار کرده بودم و با بعضی از آنها افتخار همکاری نداشتم، اما توانمندیشان را می‌شناختم. رویای گنجشک‌ها قرار بود ماه رمضان پخش شود، بنابراین شرایط طوری نبود که ریسک بکنیم و با بازیگری کار کنیم که از او شناختی نداشتیم یا به عبارت بهتر به شکل آزمون و خطا پیش برویم.

من سریال را دوست دارم. شاید اگر فرصتم بیشتر بود، کمی نتیجه بهتر می‌شد، اما زیر و رو نمی‌شد. فکر می‌کنم نباید دنبال بهانه برای توجیه خودمان باشیم و انگشت اتهام را به سمت زمان کم، بودجه نامناسب و... ببریم و غرولند کنیم. به نظرم در هر شرایطی می‌توان یک اثر خوب ساخت.

در قسمت دوم، قاسم (نوید خانجانی) این ترانه قدیمی را در نمایی می‌خواند. پس از گرفتن این صحنه متوجه شدم بچه‌های گروه، ترانه را زمزمه می‌کنند و این نشانی از تاثیرگذاری ترانه داشت. در اصل پیشنهاد مدیر محترم فیلم و سریال شبکه دو بود که این ترانه به عنوان ترانه عنوان‌بندی پایانی انتخاب شود که به نظرم پیشنهاد درخشانی بود و تا به حال تجربه نشده بود. این پسر صدای بکر و دلنشینی دارد.