علم، روابط کشورها را تقویت می‌کند

نخستین برنامه دعوت از بزرگان علمی جهان برای حضور و سخنرانی‌های علمی در کشور برای ما نتایج مثبت زیادی در‌پی داشت. ره‌آورد اصلی سفر این برنده جایزه نوبل به ایران، عضویت افتخاری‌اش به‌عنوان هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف و اختصاص دفتری به نام پروفسور آگر در دانشکده شیمی دانشگاه شریف بود. آگر از این پس قرار است هر سال به مدت ده‌روز در دفتر خود در دانشگاه شریف باشد و در سخنرانی‌ها و سایر فعالیت‌های علمی دانشجویان دوره دکتری رشته‌های شیمی و بیوشیمی این دانشگاه حضور داشته باشد.

چندی پیش، گزارش مفصلی از سفر پروفسور آگر به ایران ‌منتشر کردیم اما این بار این پزشک آمریکایی و برنده جایزه نوبل شیمی 2003 که سرپرست موسسه تحقیقاتی و کمیته حقوق بشر در آکادمی ملی آمریکاست، یادداشتی اختصاصی برای روزنامه «جام‌جم» نوشته که در پی می‌آید.

سفر اخیر من به ایران که از اواسط خرداد و به مدت دو هفته به طول انجامید، فرصتی استثنایی برای ملاقات دانشمندان و دانشجویان ایرانی ‌فراهم کرد.در این سفر از بنیاد نخبگان ایران، دانشگاه صنعتی‌شریف و دانشکده پزشکی دانشگاه تهران بازدید کردیم. میزبانان ما جمعی بسیار مهربان، گرم و مشتاق بودند. به اعتقاد من، دانشمندان ایرانی توانایی‌ها و فداکاری‌های خود را با وجود مشکلات بخوبی نشان می‌دهند. در این میان احساس می‌کنم ارتباط بیشتر میان دو کشور ایران و آمریکا باعث ارتقای سطح علمی دو کشور خواهد شد و در‌نهایت به تقویت روابط کمک خواهدکرد.

این در حالی است که دانشجویان ایرانی همواره در آمریکا می‌درخشند و در بیشتر موارد از بهترین دانشجویان ما به حساب می‌آیند. درست است که در حال حاضر پشتیبانی و حمایت از موسسات ایرانی به‌دلیل اختلافات موجود بین دو کشور محدود شده است، اما به اعتقاد من همه نهاد‌های علمی مهم ایالات متحده حداقل یک‌بار هم که شده نیازمند مشارکت ایرانی‌ها هستند و حتی دولت هم برای حل و فصل مسائل خود به این همکاری نیاز دارد. چنانچه در حال حاضر آکادمی ملی ایالات متحده در چند برنامه علمی مرتبط با ایرانی‌ها فعال است.

حقیقت این است که افراد مختلف از جمله دانشمندان همواره زمانی که فرصت‌های بهتر و بیشتری در جای دیگری می‌یابند مهاجرت می‌کنند. در واقع آنچه به عنوان فرار مغزها هم عنوان می‌شود توصیفی است از حرکت یک‌سویه استعداد‌های برتر از کشورهای در حال توسعه به کشورهای ثروتمند از جمله ایالات متحده. در این میان، همواره این امیدواری وجود دارد که این افراد برای کار، تدریس یا مشاوره به دانشجویان به کشورهای اصلی خود بازگردند.در این میان تبادل دوسویه استعدادها می‌تواند بسیار مطلوب و ایده‌آل باشد.

من امیدوارم در آینده دانشمندان آمریکایی هم فعالیت‌های علمی خود را در ایران انجام دهند و به این ترتیب تبادل دوطرفه انجام شود.البته در حال حاضر آمریکا نخبگان و استعدادهای بیشتری را نسبت به آنچه به کشورهای دیگر می‌فرستد به سمت خود جذب می‌کند. اما این موضوع می‌تواند با وجود سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی برای افزایش و توسعه علم براحتی روند معکوسی را در پی گیرد.‌ در کل من به این موضوع بسیار امیدوار هستم که علم می‌تواند دو کشور ایران و آمریکا را ‌کنار یکدیگر قرار دهد.