ترویج و توسعه پایدار جنگل ها

این روزها ، روز به روز با کاهش سطح جنگل در کره زمین مواجه هستیم و برای مقابله با این روند کشور ما هم به عضویت کنوانسیون ها درآمده و به قوانین آنها متعهد است.

کد خبر: ۵۰۹۶۳

خوشبختانه ، امروز از نظر عملی هم دستمایه های بسیاری داریم. علما و دانشمندانی که در ارتباط با جنگل راهکارهایی را در دستور کار خود دارند از ذخایر علمی ما هستند ؛ اما نکته ای که در این میان جالب توجه به نظر می رسد ، در عرصه اجراست این که چرا در مطالعات میدانی هر چه بیشتر می گوییم کمتر موفق می شویم . برای علت یابی این موضوع دست به تحقیق و بررسی زده ایم و عمده ترین مساله را مساله فرهنگی جامعه یافتیم که باید در مرحله اول برای آن راهکار ارائه کنیم و پس از آن در ادامه به مسائل اجتماعی و اقتصادی اطراف بپردازیم . هرچند نمی توان و نباید در ارتباط با مقوله جنگل همه نارسایی ها و عدم موفقیت ها را منوط به مسائل تاثیرگذار کلی دانست ، برخی عوامل غیرمستقیم ، میزان تخریب بسیار بالایی وارد می کنند که باورکردنی نیست . در آغاز هدف از ورود به جنگل و استفاده از آن تامین زغال چوب بوده ، اما هر کجا و در هر گوشه ای جنگل تخریب و به جای آن زراعت شده ، تعبیر ما این بوده که زمین آباد شده است. چنین دیدی امروز معقول نیست. آیا همه کسانی که با نگاه ارزشگذاری بر انواع و اقسام مسائل جنگل به آن وارد شده اند، برای حفظ آن گام برداشته اند؛ طی سالهای محدودی که در ارتباط با این مساله کار می کنم ، گاه می بینم بعضی به اشتباه از جنگل انتظار اشتغال زایی دارند و تا وقتی نتوانیم به طور غیرمستقیم برای این گونه مسائل راهکاری پیدا کنیم ، باوجود نیاز روزافزون مملکت به چوب ، کار حفظ جنگل دشوارتر می شود. بر فرض راهکاری که در این ارتباط طراحی شده است ، سوق دادن افکار عمومی جامعه به سمت زراعت چوب است و این که از خود بپرسیم چرا وقتی نیاز به چوب پیدا می کنیم ، به طور ناخودآگاه در ضمیر آحاد جامعه این مساله مطرح می شود که به سراغ جنگل ها برویم . برای تصحیح این عقیده ، بیش از همه ابتدا به طراحی ساز و کارهای غیرمستقیم و در نهایت هدایت و راهنمایی اذهان به سمت و سوی درست ، عملی به نظر می رسد. این گونه مخالفت ها در حالی که مسائل اجتماعی ، اقتصادی و معیشتی مردم در میان است . کار بسیار مشکلی است که پاسخ خوبی هم نمی دهد. گاه اتفاق می افتد با یکسری سازوکارهای اقتصادی قیمت چوب را آنچنان بالا می بریم که چشمها حریصانه به چند تا جنگل محدودی که داریم ، معطوف می شود. بعد می گوییم چرا جنگل تخریب شد؛ به اعتقاد من برای حفظ و حراست جنگلهای کشور به عنوان یک کار مدیریتی پایدار باید عکس العمل مشارکت جویانه را در مردم تقویت کنیم . امروز می بینیم که با رواج زراعت ، روستایی ما جنگل را می تراشد و روی همان اراضی شیبدار زراعت می کند. این اولین خسارتی است که وارد می شود و پس از آن فرسایش این زمین را از رده خارج می کند. اگر بتوانیم با شیوه های ترویجی درست ، این کشاورز را قانع کنیم که در زمین شیبدار حداقل درخت میوه بکارد ، تا حدودی موفق شده ایم . ما به جنگل به عنوان یک سرمایه ملی خدا داد و یک ذخیره نگاه می کنیم که باید حفظش کنیم و نباید نگاه بهره بردارانه به آن داشته باشیم . در ارتباط با زایش ، توسعه و بهبود دیوار حفاظتی از جنگلهای موجود ، مسوولان مملکتی را باید تا جایی که امکان دارد متوجه اثر جنگل و منابع طبیعی کنیم . این بخشها که مظلوم هستند و جزو دغدغه های مستقیم ذهنی دست اندرکاران و مسوولان نیستند ، آثار منفی خود را روز به روز بروز و ظهور نمی دهند. میان جنگلهای کشور ، جنگلهای رشته کوههای زاگرس بسیار مظلوم واقع شده اند و متاسفانه وضعیت خوبی ندارند. در صورتی که در بلند مدت شاید تنها منبع حیات و توسعه پایدار کشور باشند که این منطقه هم کنار جنگلهای شمال توجه بیشتر مسوولان را می طلبد.