همه فرزندان من

در واقع ویترین خارجی فرهنگ و باورهای ما ایرانیان برای بینندگان آن سوی مرزها را محتوایی زینت می‌دهد که از زاویه نگاه و ماموریت‌های این شبکه‌ها برمی‌آید.

برای دنیای بیرون از ایران، بهترین و آسان‌ترین راه دسترسی به داشته‌ها و اندوخته‌های فرهنگی، تاریخی، هنری، سیاسی و...، رسانه‌هایی هستند که با هدف برقرای ارتباط با مخاطب برون‌مرزی فعالیت می‌کنند.

در میان این رسانه‌ها اعم از سی و چند رادیو، شش شبکه تلویزیونی و بیش از این تعداد سایت، جادوی تلویزیون از نوع دیگری است و جذابیت و فراگیریش امکان رقابت را از دیگر رسانه‌ها ربوده است.

به همین دلیل، شناخت شبکه ‌های تلویزیونی برون‌مرزی، دامنه مخاطبان رسانه‌های ایرانی را نمایان‌تر می‌کند.

یک سال پیش از شروع دهه 60، پخش برنامه‌های عربی‌زبان با هدف جذب مخاطب ورای مرزهای ایران آغاز شد.

با این‌که در آن سال‌ها ارسال امواج تلویزیونی برای خارج از ایران فقط از طریق فرستنده‌های مرزی ممکن می‌شد و زمان پخش این برنامه‌ها هم بسیار محدود بود، سنگ بنای تلویزیون برون‌مرزی ایران با قوت نهاده شد و کیفیت این برنامه‌ها آنقدر مورد توجه مخاطبان بود که بزودی انبوه نامه‌های بینندگان با شرایط دشوار آن روزها به سمت تلویزیون سرازیر شد؛ نامه‌هایی که احساسات و شور و شعف عرب‌زبانانی را که گاهی حتی هدایا و کارت پستال‌های زیبای دست‌سازشان را هم می‌فرستادند به همراه داشت.

به فاصله سه چهار سال و تقریبا در همان اوان، پخش برنامه‌های کردی هم شروع شد. این برنامه‌ها هفته‌ای یک روز (جمعه‌ها) و مثل برنامه‌های عربی از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رفت و در هر نوبت برنامه، 5‌/‌1 ساعت به طول می‌انجامید.

دهه 70 فرا رسید، برنامه‌های آذری کلید خورد و به دنبالش برنامه‌های بوسنیایی‌زبان. پخش برنامه‌های تلویزیونی برون‌مرزی نیز به مرور از طریق ماهواره میسر شد و سال 1376 با تجمیع این برنامه‌ها، تصمیم به افتتاح اولین شبکه تلویزیونی معاونت برون‌مرزی گرفته شد که همه این زبان‌ها یعنی عربی، آذری، کردی و بوسنیایی را زیر چتر خود داشت و با افتتاح سیماهای انگلیسی، فرانسوی و اردو کامل شد و دو کانال پخش را در اختیار گرفت.

پخش مصاحبه‌ای از رابرت فوریسون، نویسنده ضد هولوکاست با سیمای فرانسوی سحر و روی آنتن سیمای عربی رفتن سریال «چشمان آبی زهرا» بهانه‌ای شد تا کانال یک سحر از یوتل ست قطع شود.

به این ترتیب باید راهی اندیشیده می‌شد که شبکه سحر سرپا بماند. برای همین سیمای عربی از شبکه سحر مستقل شد و شش سیمای باقیمانده به پخش برنامه از یک کانال ادامه دادند.

روزگار اما همان‌طور نماند. شروع سال میلادی 2010 (یازدهم دی 1388) مصادف شد با افتتاح کانال دو سحر. زمان پخش سیماها هم افزایش پیدا کرد تا آنجا که امروز سحر متشکل از یک کانال 24 ساعته و یک کانال 20 ساعته است و اندیشه توسعه در قالب راه‌اندازی کانال 3 را هم در سر دارد.

مهم‌ترین اهداف شبکه سحر معرفی سیمای تابناک اسلام و نمایش چهره واقعی ایران و انقلاب و نظام اسلامی آن به مردم جهان است و ماموریت‌های اصلی آن تولید و پخش برنامه‌های تلویزیونی در قالب‌ها و موضوعات مختلف با اهدافی است که اشاره شد.

برنامه‌های شبکه سحر به شش زبان و در ساعات و مدت زمان‌های معین پخش می‌شود و مشتمل بر انواع و اقسام موضوعات و قالب‌های برنامه تلویزیونی اعم از خبر و برنامه‌های ترکیبی، و فیلم، سریال و... است؛ چیزی شبیه آنچه در شبکه‌های عمومی خودمان مثل شبکه یک سیما می‌بینیم.

براساس آخرین نظرسنجی‌ها، سیمای بوسنیایی با حدود 60 درصد بیننده ـ که برای یک شبکه خارجی در هر کشوری آماری بسیار بالاست ـ سیمای کردی با 43.6 ـ که به‌رغم سر برآوردن خلق‌الساعه شبکه‌های ماهواره‌ای کردزبان رشد 9 درصدی نسبت به سال قبل دارد ـ و سیمای آذری با حدود 30 درصد بیننده آمار مخاطبان بسیار قابل توجهی را برای شبکه سحر رقم زده است.

در کارنامه برنامه‌سازان سحر اسامی تولیدات درخشانی در طول این سال‌ها دیده می‌شود که سینمایی‌های راه بهشت، ناسپاس، صبح روز هفتم، پاریس تا پاریس، راه نجات، شکار روباه، سریال‌های قاب‌های خالی، برگه‌های سفید، مسافر پردردسر و مستندهای ایران، دیاری برای تمام فصول و... از جمله آنها به شمار می‌رود و آثار نمایشی این شبکه در جشنواره‌های مختلف ایرانی و خارجی، جوایز مختلفی را به خود اختصاص داده است.

شبکه بین‌المللی العالم به عنوان دومین شبکه برون‌مرزی و نخستین شبکه خبری غیر فارسی‌زبان ایران، در فوریه 2003 میلادی همزمان با تجاوز نیروهای آمریکایی و انگلیسی به کشور عراق فعالیت خبری خود را به زبان عربی و با شعار سرعت، صحت و دقت آغاز کرد و اطلاع‌رسانی سریع و شفاف از رویدادها و تحولات سیاسی جهان و منطقه را با رویکردی متفاوت از آنچه در شبکه‌های رقیب این شبکه نظیر الجزیره، العربیه و... قابل مشاهده بود، در پیش گرفت.

جریان تهیه و پخش خبر در شبکه العالم براساس سیستم‌های خبری روز دنیا در جریان است و مهم‌ترین شاخصه آن بازده بالای حجم تولید و پردازش خبری در مقایسه با حجم امکانات و نیروی انسانی است.

برخورداری از یک اتاق خبر(News Room) پیشرفته و دیجیتال، 50 خبرنگار در بیش از 40 نقطه جهان، چهار دفتر رسمی (تهران، بیروت، بغداد و دمشق) و چند دفتر غیررسمی فرآیند تهیه، ترجمه، پردازش، ویرایش و در نهایت پخش اخبار سراسر جهان را در کوتاه‌ترین زمان برای این شبکه امکان‌پذیر کرده است.

این شبکه روزانه در 36 بخش کوتاه و مشروح خبری همراه با تحلیل و گزارش، رویدادهای مهم بین‌المللی را در اسرع وقت به اطلاع بینندگان خود می‌رساند و ماموریت آن اطلاع‌رسانی در قالب یک شبکه خبری 24 ساعته است.

ماجرای الکوثر از عید غدیر سال 84 آغاز شد. سیمای عربی سحر که هنوز هم میان خیلی از عرب‌زبانان عراق و... مشهور است، به دلیل محدودیت‌هایی که سحر با آنها مواجه شد، از بدنه این شبکه جدا و با توسعه و سازماندهی جدی سریعا در قامت یک شبکه تمام‌عیار برای عرب‌زبانان ظاهر شد.

پیش از مرداد 1389، الکوثر 5‌/‌20 ساعت روی آنتن بود و از این زمان تاکنون به صورت 24 ساعته برای مخاطبان مسلمان عرب‌زبانش در دنیا به پخش برنامه می‌پردازد.

شبکه الکوثر به عنوان شبکه‌ای حامل و نمایش‌دهنده معارف اهل بیت (ع)، ترویج صحیح معارف قرآن و عترت را با تکیه بر اصول اتحاد امت اسلامی در دستور کار خود دارد و در این خصوص با ارائه برنامه‌های متنوع در موضوعات مذهبی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اسلام ناب محمدی(ص) را به مخاطبان خود معرفی می‌کند و ضمن تولید و پخش برنامه‌هایی با ساختارهای گوناگون و در موضوعات مختلف با برخورداری از بخش‌های مختلف خبری، تازه‌ترین رویدادهای جهان را هم منعکس می‌کند.

این شبکه ایرانی، نخستین شبکه شیعی در جهان عرب است و رتبه پنجم رسانه‌های عربی طبق نظرسنجی در عراق و لبنان با کسب رضایت 88 درصدی مخاطبان را دارد و از طرف دیگر رتبه پنجم را در شبکه‌های مورد علاقه در عراق از آن خود کرده است.

سومین شبکه تلویزیونی برون‌مرزی، مخاطبان خود را در مناطق خاورمیانه، اروپا، شمال آفریقا و آمریکای شمالی زیر پوشش دارد.

گروه‌های برنامه‌ساز الکوثر گروه‌های معارف، اجتماعی، سیاسی، کودک و فیلم و سریال است و سریال‌های جابربن حیان، خاک و عشق، گریه نکن سرزمین من و سینمایی‌های تولدی دیگر، موش، رویاهایت را به خاطر بسپار، هیام، هولوکاست، فرار از کوفه و زخم زیتون در میان تولیدات نمایشی الکوثر به چشم می‌خورد.

شبکه تلویزیونی بین‌المللی هیسپان تی‌وی، اولین کانال 24 ساعته اسپانیایی‌زبان متعلق به معاونت برون‌مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است که در سی و یکم ژانویه 2012 پخش خود را به طور رسمی آغاز کرد.

این شبکه پیشتر کار خود را با راه‌اندازی وب‌سایت در تاریخ پنجم نوامبر 2010 و پخش ماهواره‌ای در اروپا و آمریکای جنوبی در 21 دسامبر 2011 آغاز کرده بود.

هیسپان تی‌وی اولین شبکه تلویزیونی اسپانیایی‌زبان در خاورمیانه است که با هدف ایجاد پل دوستی و درک متقابل میان ایران و کشور‌های آمریکای لاتین و همچنین برای بازتاب واقعیت به مردم سراسر دنیا و صدور ارزش‌های واقعی انسانی راه‌اندازی شد.

این شبکه جهت شکستن انحصار خبرگزاری‌های غربی و توسعه اصول مشترک بر پایه دوستی، برادری، برابری، همبستگی و عدالت آغاز به کار کرده است.

برای نیل به اهداف مذکور، شبکه هیسپان تی‌وی برنامه‌های مختلفی را از قبیل گزارش‌های خبری که سعی در پوشش دقیق و بی‌طرفانه از وقایع جهان و خاورمیانه دارد و همچنین گزارش‌های به روز و روشنگرانه را جهت برطرف‌سازی نیاز ذهن‌های کاوشگر و محتواهایی که از سوی بیشتر رسانه‌های دیگر نادیده گرفته می‌شود، تهیه و تولید می‌کند.

هیسپان تی‌وی همچنین با پخش فیلم و سریال‌های ایرانی، فرهنگ صحیح ایران و خاورمیانه را به مردم آمریکای لاتین بازتاب می‌دهد. تولید فیلم‌های مستند و برنامه‌های فرهنگی و سیاسی متنوع با کیفیت بالا از دیگر اهداف این شبکه به شمار می‌رود.

شبکه هیسپان تی‌وی اولین شبکه ماهواره‌ای ایرانی است که به صورت HD در حال پخش است و با این‌که تنها زمان اندکی از آغاز به کار این شبکه نمی‌گذرد، تقاضای فراوانی در کشورهای اسپانیایی‌زبان برای دریافت و تماشای آن ایجاد شده و از همین رو شبکه در تلویزیون کابلی بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین حضور یافته است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال 2012 میلادی، شبکه هیسپان تی‌وی در همه کشورهای هدف حضور پررنگی داشته باشد.

این شبکه برای جمعیت 800 میلیونی اسپانیولی‌ زبان در اقصی نقاط جهان برنامه‌های تلویزیونی پخش می‌کند.(جام جم - ضمیمه قاب کوچک)