تاثیر پنهان رادیو هنگام خواب

رادیو به دلیل سرعت انتقال پیام، فراگیر بودن، ارزان بودن و سهل‌الوصول بودن ارتباطش، سرآهنگ‌ رسانه‌های دیگر است. رادیو از نظر روان‌شناسان رسانه، خطرناک‌ترین گونه رسانه‌های جمعی است، مثلا هیچ وقت به این موضوع فکر کرده‌ایم که چرا روسای جمهور آمریکا، نطق هفتگی رادیویی دارند و چرا این نطق تلویزیونی نیست؟ طبق تحقیقی که در دانشگاه مریلند انجام شده، رادیو اگر روشن باشد، حتی در خواب هم روی آدم تاثیر می‌گذارد و این وجه تاثیر روی ناخودآگاه از موارد نافذ تاثیر پنهان رادیو بر مخاطبان است.

وقتی به تئاتر می‌رویم، عمل دیدن امری جمعی می‌شود. وقتی تلویزیون می‌بینیم، دیدن نیاز به خلوت ندارد. اما وقتی رادیو می‌شنویم مثلا با بیان کلمه‌ای مثل دریا، تصویری را که می‌خواهیم، از دریا در ذهنمان تجلی می‌یابد. لزوما این تصویر با تصویری که فرستنده پیام می‌خواهد، یکی نیست و می‌تواند مولف هر تصویر ذهنی از یک نشانه کلامی براساس تجربه شخصی آدم‌ها باشد. پس پیام رادیو، پیامی گرم است و اجازه فرآیند فعال ذهنی را به مخاطبش می‌دهد و این یکی از قدرت‌های بلامنازع رادیوست. به همین دلیل در بسیاری از موارد فرآیند شنیدن، مساله‌ای انفرادی می‌شود نه جمعی و صمیمیت رادیو براین فرض استوار است. مگر می‌شود تلویزیون، ماهواره، اینترنت، رسانه‌های مکتوب و... را نادیده گرفت؟ کشوری مثل آمریکا حدود 11 هزار ایستگاه رادیویی دارد. آمریکا برای دنبال کردن مقاصد سریع و سهل خود و برای گسترش دامنه استعمارش در کشورهایی مانند افغانستان بلافاصله رادیو دایر می‌کند یا برای کمک به فروپاشی کمونیست روسیه رادیوهای خود را گسترش می‌دهد و... پس چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید.

شهرام گیل‌آبادی