در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در سینمای ایران کم نبودهاند سینماگران شناختهشدهای که در حاشیه فعالیتهای سینمایی کتاب ادبی هم منتشر کردهاند
جادوی ادبیات در مقابل دوربین
دنیای شعر و ادبیات حداقل در ایران جادو و جاذبه شگفتانگیزی دارد؛ نمیخواهم دوباره سراغ حرفهای تکراری بروم که هویت، فرهنگ و تمدن ایرانی در ارتباط مستقیم با ادبا و شاعران و... است، بلکه میخواهم بگویم این جهان واژگان آنقدر جادو و جذبه دارد که بزرگترین هنرمندان، از فیلمساز و بازیگر بگیریم تا نقاش و حتی پزشک و سیاستمدار وقتی در اوج و بلندای حرفه تخصصی خود قرار دارند، بازهم ناخنکی به ادبیات میزنند و دوست دارند در کنار نامشان عنوان شاعر یا نویسنده هم نقش بندد.در سینمای ایران کم نبودهاند کارگردانان و بازیگران شناختهشدهای که در حاشیه فعالیتهای سینمایی کتاب ادبی هم منتشر کردهاند.
بالاخره به قول روانشاد قیصر امینپور وقتی کلمات هجوم میآورند جز تسلیم شدن، کاری نمیتوان کرد.
مهرجویی؛ آقای اقتباس ادبی
داریوش مهرجویی آخرین نمونه سینماگرانی است که در همین بیست و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، رمان تازهاش با عنوان «در خرابات مغان» رونمایی شد.
مهرجویی که کلا به اقتباس ادبی دلبستگی خاصی دارد و هنوز هم فیلم «مهمان مامان» او - که برگرفته از کتاب هوشنگ مرادی کرمانی بود - در خاطره بسیاری از ما نقش بسته است، توانست با رمان در خرابات مغان رکورد فروش خوبی هم بزند و در همان نمایشگاه کتاب چاپ نخست کتابش تمام شد.
او در دومین رمانش کوشیده است با گرهزدن اندیشه در بافت روایت داستانی به این موضوع بپردازد که با این همه دشمنی و خشونت در قرن بیست و یکم میتوان در کنار هم با عشق زیست؟ آیا میتوان فارغ از مسائل سیاسی به عشق، دین و عرفان پرداخت؟
داستان رمان درباره دو دلداده دانشجوی دانشگاه پنسیلوانیا در فیلادلفیا ـ یک پسر ایرانی مسلمان و یک دختر کاتولیک ایتالیاییتبارـ است که در کشاکش اندیشه و ایمان، درگیر عشقی عمیق میشوند و میخواهند به زندگی مشترک بپردازند، تا این که حادثه یازده سپتامبر رخ میدهد و... .
مهرجویی پیش از این کتاب، مجموعه داستانی با عنوان «به خاطر یک فیلم بلند لعنتی» را منتشر کرده بود. با این حال او از جمله کارگردانهایی است که در عرصه ترجمه هم فعالیت میکند؛ مهرجویی در حوزه ترجمه بیشتر سراغ آثار فلسفی و روانشناختی رفته است و البته نمایشنامههایی را هم که دوست دارد به زبان فارسی برمیگرداند.
روزگار شاعری کارگردان قیصر
مسعود کیمیایی را از همان اول که فهمیدیم سینما چیست نامش را در گروه کارگردانانی قرار دادیم که مولف و فیلمنامهنویس هستند.
کیمیایی، فیلمسازی است که نهتنها قصههای خود را در سینما روایت کرده است، بلکه برخی از داستانهای معروف نویسندگان را هم مقابل لنز دوربینش به تصویر کشیده است؛ از «داشآکل» هدایت گرفته تا «شب سمور» بیضایی و حتی داستان کوتاهی از خورخه لوئیس بورخس، نویسنده نامدار آمریکای لاتین که بتازگی درگذشت. کیمیایی با انتشار سه کتاب، جسدهای شیشهای (رمان ـ ۱۳۸۰)، زخم عقل (دفتر شعر ـ ۱۳۸۲) و حسد (رمان ـ 1388) نشان داده است که در حوزه ادبیات هم چیرهدست و تواناست و حتی گفته میشود او با نام مستعار «نصرت فرزانه» ترانهها نوشته و برخی خوانندگان آن طرف آبی هم اجرایش کردهاند!رمان جسدهای شیشهای کیمیایی کتابی است با حال و هوای اجتماعی ـ سیاسی که در روزگار مصدق میگذرد و آخرین رمانش یعنی حسد هم در همدان و در زمان عینالقضات همدانی اتفاق میافتد و خود شخصیت عینالقضات هم در آن حضور دارد.
کیارستمی و جنگل ادبیات
کیارستمی تاکنون به سراغ حافظ، سعدی و دیوان شمس حضرت مولانا رفته و در سه کتاب گزیدهای از آثار آنها را به شکلی خاص منتشر کرده است.نخستین فعالیت جدی ادبی کیارستمی با دیوان حافظ رقم خورد و او کتاب «حافظ به روایت کیارستمی» را با این پیشانینوشت به نقل از آرتور رمبو، شاعر فرانسوی منتشر کرد: Il faut être absolument modern / باید مطلقاً مدرن بود این کتاب که البته مقدمهای از بهاءالدین خرمشاهی را همراه خود دارد تا حدود زیادی فریاد برخی حافظپژوهان را درآورد!
پس از حافظ اینبار نوبت به شیخ اجل سعدی رسید که از دست عباس کیارستمی کند فریاد!
نام کتاب کیارستمی «سعدی از دست خویشتن فریاد» بود که در سال ۸۶ منتشر شد و او در این کتاب، به همان سبک کتاب حافظ گلچینی از غزلیات سعدی را ارائه داده است.
کیارستمی در مورد این دو کتاب میگوید: «انتخاب من از آثار سعدی و حافظ بر این اساس بود که مصرعهای ابیاتی را که سرشار از مفهوم باشد و با بیت یا مصرع قبل و بعد هم ارتباط معنایی نداشته باشد پیدا کرده و به صورت مقطع بنویسم تا کمی از با آهنگ اداکردن آن نیز کاسته شود...»
سینا علیمحمدی / گروه فرهنگ و هنر
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
