در این نمایشگاه که «مایاها 2012: اربابان زمان» نام دارد، صدها اثر تاریخی بر جایمانده از تمدن مایاها شامل جواهرات، ظروف نگهداری غذا، مجسمههای سفالی و ابزارآلات ستارهشناسی به نمایش درآمدهاند.
مایاها از اقوام سرخپوست جنوب مکزیک و شمال آمریکای مرکزی بودند که شهرهایشان را در دل جنگلهای بارانی میساختند.
مایاها از جمله تمدنهای بسیار پیشرفته آمریکای مرکزی بودند و دستاوردهای آنها در هنر، معماری، ریاضیات و بویژه نجوم بسیار چشمگیر بوده است.
تمدن مایاها در سالهای 300 تا 900 میلادی به اوج قدرت و دانش خود رسید و مردم آن در علوم نجوم بسیار پیشرفته بودند.
گفتنی است نمایشگاه مایاها 2012: اربابان زمان تا 21 دسامبر 2012، زمانی که مایاها برای نابودی جهان تعیین کردهاند، میزبان علاقهمندان خواهد بود.
سوالی که اینجا مطرح میشود، این است که آیا زمین بر اثر پدیدهای مثل یک برخورد عظیم نابود خواهد شد؟ در پاسخ به این سوال به طور قطع میتوان گفت که زمین سال 2012 با هیچ جرم آسمانی برخورد نخواهد کرد. حتی اگر برخوردی هم وجود داشته باشد اثرات آن روی زمین بسیار ناچیز خواهد بود.
زمین و خورشید در ماه دسامبر تقریبا در مرکز کهکشان راه شیری قرار میگیرند و این پدیدهای است که به طور سالانه اتفاق میافتد.
برخی از طرفداران پایان دنیا در سال 2012 میگویند آنچه در واقع موجب ویرانی زمین میشود همخطی سیارههاست، این درست همان چیزی است که در فیلم 2012 به تصویر کشیده شده است اما در 21 دسامبر 2012 هیچ همخطی سیارهای رخ نمیدهد.
این در حالی است که طرفداران آخرالزمان در سال 2012 همخطی خیالی را با پیشبینیهای نجومی یا ادعاهای بیاساسی درباره تغییر جهت مغناطیسی زمین و توفانهای خورشیدی بیسابقه مربوط میکنند.
برخی رصدگران آسمان باور دارند سال 2012 مقارنه آسمانی بینظیری روی خواهد داد که برای اولین بار در 26 هزار سال گذشته اتفاق میافتد.
بر پایه این سناریو، مسیر خورشید در آسمان از نقطهای میگذرد که قلب کهکشان راه شیری در آنجا قرار گرفته است.
نیبیرو (یک جسم سماوی که در ارتباط با سومریها شناخته میشود) و داستانهای دیگر درباره سیارههای متمرد، مسالهای فراتر از یک شوخی اینترنتی نیست.
اگر نیبیرو واقعی بود اخترشناسان حداقل طی دهه گذشته باید آن را شناسایی میکردند و الان نیز با چشم غیرمسلح قابل دیدن بود.
برخی نگران این هستند که نیروی گرانش خورشید و نیروهای ناشناخته و بسیار قدرتمند کهکشانی یکدیگر را تقویت کنند و مثلا با پدید آوردن یک جابهجایی قطبی یا کشاندن زمین به داخل ابرسیاهچاله فوقالعاده عظیمی که در قلب کهکشانمان لانه گزیده، آخرین روز زمین را رقم بزند.
این در حالی است که هیچ مقارنه یا نظم کهکشانی جدیدی سال 2012 وجود ندارد. هر سال هنگام انقلاب زمستانی، خورشید در نقطهای از آسمان واقع میشود که بسیار نزدیک به مرکز کهکشان راه شیری است.
شاید نویسندگان و تقویمهای نجومی از چنین مقارنههایی هیجانزده شوند، ولی واقعیت این است که چنین پدیدههایی فقط ظاهری است و برای اهل دانش معنی خاصی ندارد.
مثال مشهور دیگر، قمر در عقرب است که ماهی یکبار اتفاق میافتد و هیچ تاثیر و تغییری در کشش گرانشی، تشعشعات خورشیدی، مدار سیارهها یا هر چیز دیگری که حیات روی زمین را تحتالشعاع قرار دهد، ندارد.
برخی دیگر شایع کردهاند که سال 2012، خورشید فورانهای مهلکی تولید میکند که حرارتش زمین را بر سر زمینیان ویران میکند.
فعالیتهای خورشیدی در بازههایی تقریبا 11 ساله تغییر میکند البته طوفانهای بزرگ خورشیدی میتواند با اختلال در عملکرد ماهوارهها و سیستمهای مخابراتی و انتقال برق، بخصوص در عرضهای جغرافیایی نزدیک به قطب، به جوامع و دیگر سیستمهای زمینی آسیب برساند، ولی هیچ نشانهای حداقل در کوتاهمدت، دال بر این وجود ندارد که خورشید طوفانهایی به پا کند که از شدتش سیارهمان بریان شود.
از سوی دیگر، اخترشناسان براساس دورههای 11 ساله فعالیت خورشید پیشبینی میکنند که اوج فعالیت خورشید حدود دو سال دیرتر از 2012 اتفاق بیفتد.
بیشتر مسائلی که درباره سال 2012 ادعا میشود، ماهیتی شبهعلمی دارد؛ یکسری تفکرات واهی و پوچ، جنون و انکار علم نجوم.
نشانی از پایان جهان در سال 2012 نیست
ساختمان کشف شده در شهر شولتون نخستین مکانی است که با در بر داشتن تمام محاسبات چرخههای شناخته شده مایاها، تقویمی ارائه میدهد که هفت هزار سال آینده در آن گنجانده شده است.
در حقیقت چرخههای کشفشده شامل 2.5 میلیون روز میشود. تقویم جدید بر این برداشت که دنیا در سال 2012 پایان مییابد خط بطلان میکشد و حاکی از آن است که دنیا بعد از سال 2012 نیز به هستی خود ادامه خواهد داد.
پروفسور ساتورنو دراینباره میگوید: «مایاها پیشبینی میکردند که جهان در هفت هزار سال آینده نیز تداوم خواهد داشت.»
تقویم مایا، تقویم بدون تکرار
در تقویم مایا روز اول دی 1391 یا 21 دسامبر 2012 با پایان یافتن چیزی شبیه هزاره در تقویم امروزی رشتهای از صفر به نمایش درخواهد آمد. البته این زمان در تقویم مایا پایان هزار سال نیست.
به اعتقاد بیشتر کارشناسان نقطه آغازین تقویم مایاها 11 آگوست سال 3314 قبل از میلاد مسیح بوده است. بیشتر فواصل زمانی در تقویم مایایی مضربهایی از 20 هستند. 
فاصله زمانی 7200 روز در تقویم مایا یک کاتون است. هر 20 کاتون یک بکتون را که معادل 144 هزار روز است، میسازد.
هرچند برخی کتیبههای باستانی گذشت 13 بکتون را ورق خوردن یک هزاره میدانند، تعدادی دیگر از سنگنوشتهها هم نشان میدهند که تقویم همچنان ادامه دارد. با چنین محاسبهای با پایان یافتن 13 بکتون، دنیا در 21 دسامبر 2012 به پایان خواهد رسید.
به گفته برخی باستانشناسان، تقویم مایا آن طور که برخی دیگر اظهار میکنند، سال 2012 به پایان نمیرسد و قدیمیها هم هرگز این سال را به عنوان پایان دنیا نمیشناختند، اما روز 21 دسامبر 2012، روز مهمی برای تمدن مایاست.
آنتونی اونی، باستاناخترشناس دانشگاه کلگیت در ایالت نیویورک میگوید: «این زمانی است که بزرگترین دوره در تقویم مایا (یک میلیون و 872 هزار روز یا
37/5123 سال) به پایان میرسد و دوره جدید آغاز میشود. در دوران اوج شکوه امپراتوری مایا، آنها تقویم بدون تکرار «شمارش بلند» را اختراع کردند؛ تقویمی با دورهای بسیار طولانی که از بنیانهای فرهنگی نشات میگیرد و به مساله خلقت بازمیگردد.کشف قدیمیترین تقویم به جای مانده از مایاها
باستانشناسان آمریکایی در خانهای در ویرانههای شهر شولتون از شهرهای مایاها در گواتمالا، تقویمی نجومی پیدا کردند که قدیمیترین تقویم کشف شده از این دست است.
این تقویم که متعلق به قرن نهم است از دیگر تقویمهای کشف شده مایاها صدها سال قدیمیتر است. در این تقویم که شامل هفت هزار سال آینده میشود، پیشگویی «پایان جهان در سال 2012» بازتابی ندارد.
سال 2005 هنگامی که گروهی از باستانشناسان به سرپرستی ویلیام ساتورنو از دانشگاه نیوهمپشایر در چند کیلومتری شهر شولتون در سانبارتولو مشغول تحقیق و بررسی بودند، موفق شدند حکاکیهایی را کشف کنند. اما سرنخ کشف جدید به سال 2010 مربوط میشود.
در آن زمان خانهای در شهر شولتون پیدا شد که با انبوهی از گیاهان پوشیده شده بود. بیرون آوردن این خانه و دسترسی به حکاکیهای درون آن تاکنون طول کشیده است. مایاها معمولا سقف ساختمانها را ویران میکردند و روی ویرانه ساختمانها، بناهای جدیدی میساختند، اما این خانه با دیگر خانهها متفاوت بود.
در اصلی خانه را با مادهای پر کرده بودند. باستانشناسان هنوز به علت این کار پی نبردهاند، اما گمان میکنند این کار باعث میشد که دستکم نقاشیهای روی دیوار بیش از 1000 سال باقی مانده و از بین نرود.
شگفتیهای سازه مایایی: در تصاویر برداشته شده از این ساختمان دیوارهایی به پهنای دو و ارتفاع سه متر دیده میشود. بخش عمده کف ساختمان را نیز سکوهای سنگی پوشانده است.سه دیوار از چهار دیوار و همچنین سقف ساختمان وضعیت خوبی دارد، روی دیوار شرقی، تصاویر چند انسان در حالت نشسته در اندازههای طبیعی با جامههایی سیاه و سرهایی مزین دیده میشود که همه آنها به سوی دیوار شمالی نگاه میکنند.
روی دیوار شمالی شخصی دیده میشود که مزینتر است و حکاکی آن نیز پیچیدهتر از دو نفر اول است. این شخص ابزار حکاکی به دست دارد که متوجه تصویر پیچیده دیگری است.
ویلیام ساتورنو معتقد است این تصویر باید پادشاه شولتون و یکی از خدایان مایاها باشد. روی دیوارهای داخلی ساختمان همراه با این تصاویر میتوان نقوش، فهرستهای نجومی و لوحهای دیگری را دید.
ساتورنو معتقد است این تقویمهای نجومی شامل تقویم 260 روزه مراسم آیینی، تقویم خورشیدی 365 روزه و همچنین یک دوره سالانه 580 روزه متعلق به سیاره ونوس و یک دوره 780 روزه متعلق به سیاره مریخ و تقویمهایی متعلق به مراحل مختلف کره ماه است.
زینب همتی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم