برای اینکه بتوانیم زمان حرکت یک جسم متحرک را محاسبه کنیم، نقطهای را به عنوان مبدا در نظر میگیریم که برای تعیین حرکت خورشید نیز به همین صورت است و نقاط اعتدال بهاری و پاییزی همین نقاط مبدا هستند. در نیمکره شمالی نقطه اعتدال بهاری به عنوان مبدا حرکت برای محاسبه زمان حرکت خورشید مورد استفاده قرار میگیرد و از این لحظه محاسبات شروع میشود. زمانی که خورشید بار دیگر به این نقطه میرسد، یک دور گردش زمین به پایان رسیده و سال جدید آغاز میشود و اما زمان تحویل سال یا به عبارتی آغاز سال جدید، لحظهای است که خورشید به مبدا حرکت یا نقطه اعتدال بهاری میرسد. در واقع هرگاه فاصله خورشید از نقطه اعتدال بهاری برابر با صفر باشد، لحظه تحویل سال جدید است. بنابراین میتوان گفت لحظه تحویل سال زمانی بین ظهر روز آخر اسفند و روز اول فروردین است که در این لحظه مرکز خورشید بر نقطه اعتدال بهاری منطبق میشود. براساس قوانینی که برای تنظیم تقویم هجری شمسی در نظر گرفته شده، اگر تحویل سال قبل از ساعت 12 ظهر اتفاق بیفتد آن روز، اول فروردین است و اگر بعدازظهر اتفاق بیفتد، آخرین روز اسفند است. اگر سال شمسی به طور دقیق برابر با 365 روز بود، زمان تحویل سال به آسانی قابل محاسبه میشد اما حقیقت این است که طول سال همیشه عدد ثابتی نیست و به علت تغییراتی که در مسیر حرکت زمین ایجاد میشود، باید از محاسبات و معادلات پیچیدهای برای محاسبه زمان دقیق تحویل سال استفاده کرد. اگر طول سال شمسی ثابت باشد، با افزودن 6 ساعت به زمان تحویل سال گذشته، لحظه تحویل سال جدید محاسبه میشود. میتوان از این روش برای محاسبه زمان تحویل سالهای بعدی هم استفاده کرد. زمانی که خورشید در مسیر حرکت خود به سمت شمال، خط استوای سماوی را قطع میکند، لحظه دقیق تحویل سال است که با محاسبه آن براساس معادلات پیچیده، زمان دقیق تحویل سال اعلام میشود. طول سال خورشیدی حدود 365 روز و 6 ساعت است و به همین علت ما هر سال 6 ساعت دیرتر تحویل سال جدید را جشن میگیریم و هر 4 سال یک بار نیز یک روز به اسفند اضافه و سال کبیسه میشود.
علی الوندی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم